همزمان با شب میلاد پیامبر اکرم(ص)، نشست تخصصی «موسیقی، آیین و هویت؛ بازخوانی میراث موسیقایی اعیاد در فرهنگ عربهای خوزستان» در مؤسسه تاریخ و فرهنگ دیار کهن برگزار شد.
به گزارش عصر ایران؛ در این نشست، محمود مشهودی، کارشناس ارشد اتنوموزیکولوگ (موسیقی قوم شناس) قاسم آلکثیر، روزنامه نگار و فعال میراث فرهنگی و باسم حمادی، نماینده انجمن موسیقی ایران و عضو انجمن موسیقی خوزستان از سه منظر موسیقیشناسی، میراث فرهنگی و تجربه عملی، به بررسی موسیقی اعیاد، سازها، ریتمها، مقامها، شیوه انتقال سنتها و تغییرات موسیقی عربهای خوزستان پرداختند.
ضرورت مستندسازی دانش بومی، حفظ «اصالت پویا»، مشارکت جامعه حامل میراث در تصمیمگیریهای فرهنگی، احیای سازها و فرمهای فراموششده، توجه به تنوع درونی جامعه عرب خوزستان و اصلاح برخی بازنماییهای رسانهای از مهمترین محورهای این نشست بود. موسیقی؛ روایتگر زیستبوم و هماهنگی اجتماعی
محمود مشهودی با بررسی سازبندی موسیقی مردم عرب خوزستان گفت: بخش مهمی از این موسیقی بر سازهای بادی و کوبهای استوار بوده و در کنار آنها سازهایی مانند عود، سنتور، کمانچه، ویولن و نای عربی نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند.
مشهودی تأکید کرد که نمیتوان برای آیینها و مراسم شادیانه، یک ساز مشخص و ثابت را دارای هویت واحد دانست و تنوع سازها و شیوههای اجرایی باید در بستر خود مورد بررسی قرار گیرد.
این مدرس موسیقی، ریتمهای آیینی را دارای کارکردی فراتر از موسیقی دانست و توضیح داد که ضربآهنگها در اصل برای ایجاد هماهنگی در فعالیتهای گروهی شکل گرفتهاند. از این منظر، برخی الگوهای رقص و ریتمهای گروهی، زمینه مشارکت جمعی را فراهم میکردند و در جریان اجرا، فاصله میان مخاطب و اجراکننده نیز کاهش مییافت و نوعی ارتباط و همزیستی موسیقایی شکل میگرفت.
وی در ادامه به تغییر ساختار موسیقی شادیانه و مقامنوازی در گذر زمان اشاره کرد. به گفته مشهودی، در گذشته اجرای برخی مراسم به حضور چندین نوازنده و استفاده از سازهای متنوع نیاز داشت و مقامها نیز در قالبهای طولانی، با مقدمه و بخشهای مختلف اجرا میشدند؛ اما ورود سازهایی مانند ارگ و سینتیسایزر موجب تغییر این فرمها شده و بخشی از موسیقی به سمت اجراهای پرهیجان و بیکلام حرکت کرده است. …
