جعفر یوسفی
روزنامه خراسان
سفر قالیباف به بغداد در حالی انجام شد که قدرتهای منطقهای در حال تعیین قواعد دوره پس از جنگاند. ایران پس از آنکه در یک جنگ نامتقارن، برآورد آمریکا و متحدانش از توان مقاومت خود را برهم زد، اکنون میکوشد دستاورد میدان را به ترتیبات سیاسی و امنیتی پایدار تبدیل کند. بغداد، پس از بیروت، دومین نقطه حساس این معماری است.
در نظم در حال شکلگیری، یک سوی میدان آمریکا، عربستان و دولتهایی قرار دارند که امنیت منطقه را بر مهار بازیگران مقاومت و وابستهکردن کشورهای عربی به چتر امنیتی واشنگتن بنا میکنند. سوی دیگر، ایران میکوشد نظمی را تثبیت کند که در آن، نیروهای مقاومت نه بازیگرانی موقت و قابل حذف، بلکه بخشی از موازنه قدرت و ساختار بازدارندگی کشورها شناخته شوند.
نخستین آزمون این راهبرد در لبنان دیده شد. تهران در تفاهم اسلامآباد کوشید توقف حمله اسرائیل و حفظ تمامیت ارضی لبنان را در بند نخست تفاهم بگنجاند؛ بندی که عملاً مانع تحمیل نظم مطلوب اسرائیل بر جنوب لبنان و حذف حزبا… از معادله امنیتی این کشور میشد. اکنون عراق با مسئلهای مشابه، اما در قالبی متفاوت روبهروست: دولت علی الزیدی زیر فشار واشنگتن، برای حصر سلاح در دست دولت ضربالاجل تعیین کرده، درحالیکه گروههای اصلی مقاومت، خلع سلاح کامل را به معنای برهمخوردن موازنه بازدارندگی عراق میدانند.
تنها هشت روز پیش از ورود قالیباف، اسماعیل قاآنی در سفری اعلامنشده به بغداد رفت. براساس گزارش منابع عراقی، پیام او به فرماندهان عراقی این بود که از رویارویی مسلحانه با دولت پرهیز کنید. این پیام را نباید مقدمه بستن دست مقاومت دانست، هدف جلوگیری از جنگ داخلی در عراق و انتقال پرونده از خیابان به میز سیاست بود. قاآنی مأمور این پروژه شد تا قالیباف بتواند از مسیر گفتوگو با دولت، پارلمان و رهبران سیاسی عراق، برای تثبیت جایگاه مقاومت در ساختار امنیتی آینده چانهزنی کند.
آغاز سفر قالیباف با برگزاری یک نشست خبری دقیقا در محل شهادت سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس نشان داد، که مقاومت یکی از ارکان قدرت عراق است. بنابراین، موضوع گفتوگو نه اصل موجودیت مقاومت، بلکه چگونگی تنظیم رابطه آن با دولت عراق است؛ الگویی که میتواند بخشی از تسلیحات را زیر نظارت رسمی قرار دهد، عملیات مستقل …
