عصر ایران - کتابخانه مرکزی دانشگاه خودمختار ملی مکزیک یکی از بزرگترین مجموعههای کتاب در این کشور را در خود جای داده است. این ساختمان در سال ۱۹۵۶ و در محوطه «سیداد یونیورسیتاریا» دانشگاه خودمختار ملی مکزیک تکمیل شد.
طراحی بنا را «خوان اوگورمان» با همکاری «گوستاوو ساودرا» و «خوان مارتینس دِ ولاسکو» انجام دادند. هدف از ساخت این بنا تنها ایجاد فضایی برای نگهداری کتابها و دانش نبود؛ بلکه ساختمان بهعنوان یادمانی برای حافظه فرهنگی یک کشور طراحی شد.
دیوارهایی ساختهشده از هزاران قطعه سنگ
کتابخانه از فاصله دور مانند برجی عظیم و سنگی دیده میشود که پوستهای پوشیده از رنگها و نمادهای اسرارآمیز دارد. با این حال، این نقشها نقاشی نشدهاند.
چهار نمای ساختمان با استفاده از هزاران قطعه سنگ طبیعی شکل گرفتهاند و مجموعهای از تصاویر و نمادها را در خود جای دادهاند.
هر یک از چهار نمای ساختمان، بخشی متفاوت از تاریخ مکزیک را روایت میکند. تمدنهای باستانی، تاریخ دوران استعمار، پیشرفتهای علمی و نقش دانشگاه، در قالب زبانی بصری از مواد معدنی، اشکال و نمادها به نمایش درآمدهاند.
به این ترتیب، بازدیدکنندگان برای مشاهده این روایت تاریخی الزاماً نیازی به گشودن یک کتاب ندارند؛ چرا که میتوانند با حرکت در اطراف ساختمان، روند تحول فرهنگی مکزیک را در نقشهایی ببینند که بر سنگها شکل گرفتهاند.
پیوند معماری و هنر
برای خوان اوگورمان، معماری تنها به طراحی فضاهای کاربردی محدود نمیشد. او که سالها در حوزه معماری کارکردگرا فعالیت کرده بود، در طراحی کتابخانه مرکزی فرصتی برای تلفیق ساختوساز و هنر در یک بیان واحد پیدا کرد.
این بنا در کنار کارکرد اصلی خود، حامل احساسات، خاطرات و هویت جمعی نیز شد. ساختمان کتابخانه مرکزی دانشگاه خودمختار مکزیک در واقع نمونهای از این نگاه است که معماری میتواند همزمان کاربردی و حامل یک روایت فرهنگی باشد.
نزدیک به هفت دهه پس از تکمیل این بنا، کتابخانه مرکزی همچنان نمونهای از معماریای است که تنها به ایجاد سرپناه یا فضای کاربردی محدود نمیشود؛ بلکه میتواند بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی یک جامعه را نیز در خود ثبت کند. …
