عصر ایران ؛ مدرسه کار و کسب- جرمی بنتام، فیلسوف انگلیسی قرن هجدهم، جمله معروفی دارد: درد و لذت بر ما حکومت می کنند.
علوم اعصاب مدرن نیز تا حد زیادی این نگاه را تایید می کند. بخش هایی از مغز که با هیجان و انگیزه ارتباط دارند، بر بسیاری از رفتارهای ما اثر می گذارند؛ از یادگیری و تصمیم گیری گرفته تا روابط اجتماعی و انتخاب هایی که در زندگی روزمره انجام می دهیم.
بنابراین وقتی می خواهیم فردی را به انجام کاری ترغیب کنیم، معمولا از یکی از دو روش استفاده می کنیم: وعده دادن یک نتیجه خوشایند یا هشدار دادن درباره یک پیامد ناخوشایند.
در محیط کار، این دو روش را می توان در قالب پاداش و تنبیه دید؛ از وعده افزایش حقوق، ترفیع و تقدیر گرفته تا تهدید به کاهش مزایا، توبیخ یا پیامدهای منفی دیگر.
اما سوال اینجاست:
پاداش موثرتر است یا تنبیه؟ پاسخ شاید آن چیزی نباشد که انتظار داریم.
یک بیمارستان و یک مشکل ساده اما جدی
برای درک بهتر این موضوع، به یک بیمارستان در نیویورک برویم.
در محیط های درمانی، شستن و ضدعفونی کردن دست ها یکی از مهم ترین راه های جلوگیری از انتقال بیماری است. کارکنان بیمارستان نیز بارها درباره اهمیت این موضوع آموزش دیده بودند و حتی در کنار محل های ضدعفونی دست، هشدارهایی درباره خطرات رعایت نکردن بهداشت دست نصب شده بود.
اما یک مشکل وجود داشت. دوربین هایی که برای بررسی عملکرد کارکنان نصب شده بودند نشان دادند که تنها حدود 10 درصد کارکنان بخش مراقبت های ویژه، قبل و بعد از ورود به اتاق بیمار دست های خود را ضدعفونی می کردند.
این اتفاق حتی با وجود آن رخ می داد که کارکنان می دانستند تحت نظارت دوربین هستند.
یعنی کارکنان می دانستند که رعایت نکردن بهداشت دست می تواند باعث انتقال بیماری شود و حتی می دانستند که عملکردشان تحت نظارت است؛ اما هشدار درباره پیامدهای منفی، به تنهایی نتوانسته بود رفتار آن ها را به شکل قابل توجهی تغییر دهد.
سپس پژوهشگران روش دیگری را امتحان کردند. یک تابلوی الکترونیکی در راهروی بخش نصب شد که به کارکنان بازخورد فوری می داد. هر بار که یکی از کارکنان دست های خود را ضدعفونی می کرد، یک پیام مثبت روی تابلو ظاهر می شد و امتیاز بهداشت دست شیفت نیز افزایش پیدا می کرد.
نتیجه چشمگیر …
