بادام یکی از شناختهشدهترین آجیلهای درختی در جهان است و گذشتهای بسیار طولانی در زندگی انسان دارد. این گیاه که بومی جنوب غربی آسیا است، از خانواده گلسرخیان به شمار میرود و از قدیمیترین درختان میوه کشتشده در دنیاست.
به گزارش ایسنا، بادام حدود پنج هزار سال پیش در نواحی حاصلخیز خاورمیانه اهلی شد و سپس به مناطق دیگر راه یافت. کاربردهای آن نیز تنها به مصرف مستقیم به صورت آجیل محدود نیست و از آن در تهیه آرد بادام، نوشیدنیهای غیرلبنی و انواع شیرینیپزی هم استفاده میشود. همین تنوع مصرف باعث شده است که بادام نه فقط یک محصول باغی، بلکه بخشی مهم از الگوی غذایی در بسیاری از کشورها باشد.
ضرورت مطالعه درباره بادام زمانی بیشتر روشن میشود که به جایگاه گسترده آن در تولید و مصرف جهانی نگاه کنیم. طبق آمار، بادام با سهم ۳۹ درصدی، پرمصرفترین آجیل درختی جهان است و از گردو، بادام هندی و فندق نیز مصرف بیشتری دارد. در عین حال، این محصول بیشتر در مناطق خشک و گرم مدیترانهای کشت میشود و همین موضوع آن را به محصولی مهم برای کشورهایی با اقلیم کمآب تبدیل کرده است.
ایران نیز در میان تولیدکنندگان بزرگ بادام جای دارد و با بیش از ۱۱۱ هزار تن تولید در سال ۲۰۱۸، رتبه چهارم جهان را داشته است. با این حال، کاهش عملکرد تولید در سالهای گذشته، همراه با خشکسالی، تغییرات آبوهوایی و سرمازدگی، نشان میدهد که بررسی علمی این محصول هم از نظر تغذیهای و هم از نظر کشاورزی اهمیت زیادی دارد.
در تحقیقی با همین موضوعیت، محمد فضلی از گروه علوم و مهندسی باغبانی دانشگاه تربیت مدرس، ارزش خوراکی بادام، ویژگیهای تغذیهای آن، جایگاهش در میان آجیلهای جهان و برخی چالشها و ظرفیتهای مربوط به تولید این محصول را بررسی کرده است. تمرکز اصلی این پژوهش بر این بوده که نشان دهد بادام چرا از نظر خوراکی و سلامت اهمیت دارد و در کنار آن، چه ملاحظاتی درباره تولید پایدار و مدیریت منابع، بهویژه آب، باید مورد توجه قرار گیرد.
روش انجام این پژوهش از نوع مطالعه مروری بوده است. در چنین روشی، پژوهشگر به جای انجام آزمایش تازه در مزرعه یا آزمایشگاه، یافتهها و گزارشهای علمی موجود را کنار هم قرار میدهد و آنها را تحلیل میکند تا تصویری روشنتر از یک موضوع به دست آید.
