
آیا تابهحال برایتان پیش آمده که اسم کسی یا اتفاقی را کاملاً فراموش کنید، اما ناگهان با دیدن یک صحنه یا شنیدن یک آهنگ، همه چیز مثل فیلمی که پخش میشود، به ذهنتان برگردد؟ این تجربهی آشنا، ریشهی علمی عمیقی دارد.
به گزارش زومیت، دانشمندان موسسهی فردریش میشر سوئیس، با مطالعه روی مگسهای میوه، به این نتیجه رسیدهاند که مغز ما خاطرات را مانند فایلهای کامپیوتری که برای همیشه حذف میشوند، از بین نمیبرد. در عوض، آنها را به شکل یک «نسخهی پشتیبان خاموش» در گوشهای از مغز ذخیره میکند. خاطرات فراموششده هرگز واقعاً نابود نمیشوند؛ آنها در گوشهای از مغز به حالت خاموش باقی میمانند و با یک نشانهی مناسب، دوباره زنده میشوند
برای درک این موضوع، ابتدا باید بدانیم خاطرات در مغز چگونه شکل میگیرند. وقتی چیزی را یاد میگیریم، شبکههایی از سلولهای عصبی (نورونها) در مغز ما فعال میشوند و ارتباطات جدیدی بین آنها ایجاد میگردد. این ارتباطات، ردپای فیزیکی خاطره را تشکیل میدهند. اما نکتهی جالب این است که به نظر میرسد مغز ما برای هر خاطره، دو نسخه ذخیره میکند.
در آزمایشی که روی مگسهای میوه انجام شد، محققان به این حشرات آموزش دادند که از بوی خاصی فرار کنند، زیرا آن بو با شوک الکتریکی خفیفی همراه بود. مگسها این ارتباط را یاد گرفتند و از آن بو اجتناب کردند. اما پس از حدود ۲۴ ساعت، این رفتار اجتنابی از بین رفت و به نظر میرسید مگسها آن خاطره را فراموش کردهاند. مغز ما برای هر خاطره، دو نسخه ذخیره میکند: یکی برای هدایت فوری رفتار و دیگری به عنوان یک نسخهی پشتیبان خاموش
بااینحال، وقتی محققان مگسها را دوباره در همان محیط و با همان نور و بافت قبلی قرار دادند، ناگهان رفتار اجتنابی دوباره ظاهر شد. این یعنی خاطره کاملاً از بین نرفته بود، بلکه در شرایط خاصی قابل بازیابی بود.
محققان با بررسی فعالیت مغز مگسها در این فرآیند، به کشف جالبی دست یافتند. آنها دریافتند که در ابتدا، یک ردپای فعال از خاطره در گروهی از نورونها وجود دارد که مستقیماً رفتار مگس را کنترل میکند. اما با گذشت زمان و وقتی به نظر میرسد مگس خاطره را فراموش کرده، این ردپای فعال کمرنگ میشود.
در همین حال، ردپای دیگری از همان خاطره در گروهی دیگر از نورونها تشکیل میشود که به طور …












