عصر ایران؛ باران ستوده - بیستم مرداد ماه 1301 اولین باری نبود که «عبدالقدیر سبزواری» مدیر روزنامه «آزادی» را بازداشت کردند، او از زمان درافتادن با وثوق الدوله و قوام السطنه تا دریافت حکم اعدام و در نهایت دریافت عفونامه با وساطت آقا شیخ حسین یزدی بارها به زندان افتاده بود. اما این بازداشتها او را خاموش نکرد حتی زمانی که در مقاله ای بر ضرورت آزادی زنان تاکید میکرد به خوبی میدانست که چه جنجالی به پا خواهد شد یا اینکه چطور تاوان مقالات انتقادی به رضاخان را پس خواهد داد.
عبدالقدیر برخلاف تصور حکومت، رنج زندان را به جان خریده بود به همین دلیل بخش اعظم جوانی خود را در زندان سپری کرده بود. با افراد زیادی هم همبند شده بود حتی تجربه هم بند شدن با گروه 53 نفر را در کارنامه خود داشت.
او از همان دوران جوانی سر پرشوری داشت و تجربیات متهورانهای نیز در کارنامه خود ثبت کرده بود.
از بسیج 400 نفره مسلحانه حزب طرفداران قانون اساسی علیه حسن وثوقالدوله در قرارداد 1919 تا راه اندازی حزب استقلال و در نهایت عضویت در جبهه ملی و انتشار روزنامه آزاد به عنوان ناشر افکار حزب استقلال . آزاد فعالیت مطبوعاتی خود را از سالهای جوانی آغاز کرد.
او در سال ۱۳۰۲ روزنامه «آزاد» را در مشهد منتشر کرد. در آن دوره، مطبوعات تنها وسیله انتقال خبر نبوده و عملا مهمترین ابزار برای شکلدهی افکار عمومی و مبارزه سیاسی محسوب میشدند.
همین امر موجب شد که او به صف منقدان رضاخان سردار سپه بپیوندد. همین مساله نیز به مهمترین عامل حبس طولانیمدت او در دوره رضاشاه بدل شد.
مدافع مصدق که منتقد بزرگ شد
در تاریخ مطبوعات و سیاست ایران، عبدالقدیر آزاد از آن چهرههایی است که نمیتوان کارنامهاش را با یک عنوان یا یک دوره سیاسی توضیح داد. روزنامهنگاری که به جبهه ملی پیوست،اما خیلی زود از محمد مصدق فاصله گرفت. با بررسی تحولات و معادلات سیاسی آن روز کشور به نظر میرسد که این فاصلهگیری نیز بیش از آنکه برپایه اهداف عالی نهضت انجام شده باشد بر اساس دست نیافتن به بخشی از کیک قدرت صورت گرفته بود. از قرار معلوم چون وزیری از حزب استقلال به دولت مرحوم مصدق و هسته اصلی تصمیمگیری جبهه ملی راه نیافته بود، عبدالقدیر آزاد ارکستر جبهه ملی خارج شده …
