به گزارش ایلنا، اظهارنظر تازه مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، درباره قیمت بنزین بار دیگر بحث قدیمی «بنزین ارزان و هزینه واقعی آن برای دولت» را به صدر اخبار اقتصادی آورد. پزشکیان با انتقاد از برخی تحلیلها درباره سیاست بنزینی دولت گفت: «چه کسی گفته دولت باید بنزین ۱۳۰ هزار تومانی بخرد و بعد آن را ۱۵۰۰ تومان بفروشد؟» او در ادامه از محدودیت منابع دولت و دشواری تأمین هزینههایی مانند کالابرگ، مطالبات گندمکاران، بیمه و معیشت کارکنان و بازنشستگان سخن گفت.
اما درست در همین نقطه، یک پرسش اساسی شکل میگیرد: آیا مسئله اقتصاد ایران فقط این است که بنزین با چه قیمتی فروخته میشود؟
پاسخ را باید در جایی فراتر از جایگاه سوخت جستوجو کرد؛ جایی که مردم هر روز با قیمت خودرو، مسکن، قطعات یدکی، مواد غذایی، خدمات و کاهش قدرت خرید خود مواجهاند.
وقتی یک عدد محل سؤال میشود
نخست باید درباره خود عدد «۱۳۰ هزار تومان» شفافسازی شود. در اظهارات اخیر رئیسجمهور، مبنای محاسبه این رقم و اینکه این قیمت دقیقاً مربوط به چه نوع بنزینی، با چه هزینه واردات، حمل، بیمه، پالایش، توزیع و چه نرخ ارزی است، تشریح نشد. بنابراین نمیتوان بدون ارائه مستندات هزینهای، رقم ۱۳۰ هزار تومان را بهعنوان «قیمت واقعی قطعی بنزین» تلقی کرد.
این نکته اهمیت دارد، زیرا تنها چند روز پیش از این اظهارات، در استان کرمان طرح عرضه بنزین با عنوان «نرخ تمامشده پالایشگاهی» با قیمت ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان به ازای هر لیتر اعلام شد؛ طرحی که قرار بود بهصورت آزمایشی اجرا شود اما پس از مدت کوتاهی متوقف شد.
از سوی دیگر، ساختار سهمیهای بنزین همچنان نرخهای ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومان را دربرمیگیرد. بنابراین سؤال منطقی این نیست که دولت «نباید» درباره هزینه واقعی سوخت صحبت کند؛ سؤال این است که عدد واقعی دقیقاً چگونه محاسبه شده و سهم هر کدام از اجزای هزینه در آن چقدر است؟
اما چرا فقط بنزین؟
اینجاست که ماجرای خودرو اهمیت پیدا میکند. برای نمونه، لکسوس NX200t مدل ۲۰۱۷ خودرویی است که سالهاست در بازار ایران حضور دارد. بررسی آگهیهای بازار عمان نشان میدهد نمونههای ۲۰۱۷ این خودرو در ماههای اخیر در محدوده حدود ۶۲۰۰ تا ۷۵۰۰ ریال عمان آگهی شدهاند؛ برای مثال یک NX200t مدل ۲۰۱۷ در مسقط با قیمت ۶۲۰۰ ریال …
