گاهی یک کشف تصادفی میتواند فصل تازهای در شناخت تاریخ حیات روی زمین بگشاید. این بار، نگاه تیزبین یک علاقهمند به فسیل در ساحل جنوبی انگلستان به کشفی انجامید که اکنون بهعنوان یکی از مهمترین یافتههای دیرینهشناسی سالهای اخیر شناخته میشود؛ جمجمهای عظیم از یک خزنده دریایی باستانی که به دلیل سلامت استثناییاش، رکورد جهانی گینس را نیز از آن خود کرده است.
این فسیل متعلق به یک «پلیوسور» است؛ شکارچی غولپیکری که حدود ۱۵۰ میلیون سال پیش بر اقیانوسهای دوران ژوراسیک فرمانروایی میکرد. حفظ شدن تقریباً کامل جمجمه، فرصتی کمسابقه در اختیار دانشمندان قرار داده تا ساختار بدن، قدرت شکار و شیوه زندگی یکی از مخوفترین شکارچیان تاریخ زمین را با دقتی بیسابقه بررسی کنند.
این کشف در سال ۲۰۲۳ در ساحل مشهور «ژوراسیک» در منطقه دورست انگلستان انجام شد؛ جایی که به دلیل لایههای غنی از فسیل، یکی از مهمترین مناطق دیرینهشناسی جهان به شمار میرود.
فیل جیکوبز، یک فرد علاقهمند به جمعآوری فسیل، هنگام جستوجو در نزدیکی خلیج کیمریج متوجه بخشی از این جمجمه شد و پس از آن با دیرینهشناس محلی، استیو اچز، همکاری کرد تا عملیات دشوار بیرون آوردن فسیل آغاز شود.
جمجمه در عمق حدود ۱۲ متری صخرهها قرار داشت و استخراج آن با دقت فراوان انجام شد. پژوهشگران با استفاده از برانکاردی دستساز، این فسیل سنگین را بیش از یک کیلومتر حمل کردند تا بدون آسیب به محل امن منتقل شود.
سالمترین جمجمه پلیوسور کشفشده تاکنون
آنچه این کشف را استثنایی میکند، میزان خارقالعاده حفظشدگی آن است. این جمجمه حدود دو متر طول دارد و نزدیک به ۹۵ درصد آن سالم باقی مانده است؛ رقمی که در میان نمونههای شناختهشده پلیوسورها تقریباً بیسابقه محسوب میشود.
حتی شگفتانگیزتر اینکه فک بالا و پایین هنوز در حالت طبیعی روی یکدیگر قرار گرفتهاند و ۱۳۰ دندان تیز جانور نیز تقریباً بدون آسیب حفظ شدهاند. چنین شرایطی در فسیلهای خزندگان دریایی بسیار نادر است و اطلاعات ارزشمندی درباره آناتومی این شکارچی در اختیار پژوهشگران قرار میدهد.
ابرشکارچی اقیانوسهای دوران مزوزوئیک
پلیوسورها از بزرگترین شکارچیان دریایی دوران مزوزوئیک بودند و حدود …
