چندی پیش برگزاری مراسم یا ایونت یکی از چهرههای مطرح فضای مجازی در ایران مال تهران خبرساز شد و استقبال پرشوری که از این مراسم توسط نوجوانان صورت گرفت تحلیلهای متنوعی درباره این قشر سنی را به همراه داشت و برخوردی که با فرد برگزارکننده این مراسم شد نیز مورد انتقاد و تحلیل بسیاری از جامعهشناسان بود.
به بهانه این اتفاق با محمدسعید ذکایی گفتوگویی داشتیم و به عوامل شکلگیری پدیده سلبریتیهای فضای مجازی، الگوبرداری نوجوانان از آنها و خواست نوجوانان امروزی ایران پرداختیم. او در این گفتوگو با فاصله گرفتن از نگاه آسیبشناسانه معتقد است که بخش عمده این اتفاق مربوط به اقتضائات و خواست امروز نوجوانان و دنیای دیجیتال است.
محمدسعید ذکایی استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی و عضو هیئت گروه مطالعات فرهنگی در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، اظهار کرد: نوجوانان و جوانان امروزی بیش از هر چیز وقتشان را در فضای مجازی میگذرانند و این فضا هم فضای کاوشگری، جستجوگری یا به بیان دقیقتر ابرازگری و اظهارگری است. طبیعتاً میل به دیده شدن که فراگیر شده و لازمه اقتصاد رسانههای دیجیتال است فرهنگ خود را ساخته، سلبریتیهای برآمده از دنیای مجازی از این اقتصاد بهرهبرداری میکنند و مجموعهای از عوامل این فرهنگ را تقویت میکنند و به این روند دامن میزند، روندی که در آن سلبریتیهایش بیشتر از اینکه برآمده از یک مسیر حرفهای طولانی باشند یا مهارتهای فراوان منحصر به فرد در عرصههای مختلف ورزش، ادبیات، سیاست و... داشته باشند بیشتر از سوی انتخابهای متفاوت بروز پیدا میکنند. بنابراین تعجبی ندارد که امروز سلبریتیهای مجازی به معنایی در شکلدهی جریانهای اجتماعی پیشران هستند. منظور من از پیشران به این معنا نیست که سلبریتیهای فضای مجازی در جریانهای اجتماعی نقشی کاملاً تعیینکننده دارند یا گوی سبقت را از سرویسهای سنتی بردهاند اما در این مسائل تأثیرگذاری خود را دارند.
ذکایی خاطرنشان کرد: بخش عمدهای از آنچه که در کشورمان شاهد هستیم جهانی است؛ آنچه به اقتصاد رسانه، اقتضائاتی که با نسل زد و آلفا (و دیگر گزارههای مربوط به این نسل) اشتراکات فراوان دارد و این فضا به خودی خود توسعهدهنده جهانوطنی است. نوجوانان ما امروز بیش از هر زمان دیگر جهانوطن هستند به این معنا که با چارچوبها، …
