گرمای هوا نباید بهانهای برای حذف سالمندان از چرخه فعالیت، تحرک و زندگی اجتماعی باشد. نگاه امروز به سالمندی دیگر بر ناتوانی و محدودیت تأکید ندارد، بلکه بر مفهوم «سالمندی فعال» استوار است. چالش اصلی این روزها، ایجاد تعادل میان محافظت از سالمندان در برابر گرما و پیشگیری از عوارض بیتحرکی است؛ چرا که کمتحرکی خود یکی از عوامل مهم تهدیدکننده سلامت سالمندان به شمار میرود.
دکتر ماهان منصوری، متخصص ورزش سالمندان، در گفتوگو با همشهری درباره علت حساسیت بیشتر سالمندان به گرما میگوید: با افزایش سن، تغییرات طبیعی در بدن رخ میدهد که توانایی مقابله با گرما را کاهش میدهد. سیستم تنظیم دمای بدن مانند دوران جوانی عمل نمیکند، میزان تعریق کمتر میشود، حس تشنگی کاهش مییابد و بدن دیرتر به افزایش دما واکنش نشان میدهد.
او ادامه میدهد: از سوی دیگر، بیماریهای مزمن مانند بیماریهای قلبی، فشار خون، دیابت و مشکلات کلیوی در سالمندان شیوع بیشتری دارد. به همین دلیل روزهای بسیار گرم سال نیازمند توجه ویژه خانوادهها، مراقبان، مدیران مراکز سالمندی و برنامهریزان حوزه سلامت است. اما راهحل، حذف فعالیت بدنی نیست؛ بلکه انجام ورزشی هوشمندانه و ایمن است.
سالمند بدون حرکت، سالمند توانمند نیست
این متخصص ورزش سالمندان با تأکید بر اهمیت تحرک در دوران سالمندی عنوان میکند: یکی از باورهای اشتباه این است که سالمندان برای حفظ سلامت باید بیشتر استراحت کنند. در حالی که مطالعات متعدد نشان دادهاند کاهش فعالیت بدنی به سرعت باعث افت قدرت عضلانی، کاهش تعادل، افزایش خطر زمینخوردن، کاهش استقلال فردی و حتی تشدید مشکلات روحی مانند افسردگی و انزوای اجتماعی میشود.
به گفته او، عضلات سالمندان تنها برای حرکت اهمیت ندارند، بلکه نقش مهمی در حفظ استقلال فردی ایفا میکنند. توانایی بلند شدن از صندلی، بالا رفتن از پلهها، انجام کارهای روزمره و حضور فعال در اجتماع، همگی به آمادگی جسمانی وابسته است.
ورزش در گرما؛ توقف ممنوع، اصلاح ضروری
منصوری با اشاره به ضرورت تغییر برنامه ورزشی سالمندان در فصل گرما میگوید: برنامههای ورزشی باید با شرایط محیطی و وضعیت جسمی هر فرد هماهنگ باشد. بهترین زمان فعالیت بدنی، ساعات خنکتر روز مانند صبح زود یا عصر است، زیرا ورزش در اوج گرما فشار بیشتری …
