این کتاب که در ژوئیه ۲۰۲۶ (مرداد ۱۴۰۵) به زبان انگلیسی منتشر شده، حاصل همکاری نظامالدین فقیه، استاد بازنشسته بخش مدیریت دانشگاه شیراز، سید ابوالقاسم فروزانی، استاد بخش تاریخ، علیحسین صمدی، استاد بخش اقتصاد و سارا فروزانی، دانشآموخته ادبیات انگلیسی این دانشگاه است.
این اثر در هشت فصل و ۱۸۵ صفحه، با رویکردی میانرشتهای به بررسی ابعاد تاریخی، حقوقی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی خلیج فارس و جزایر آن پرداخته است.
نویسندگان در این کتاب روند تحولات تاریخی خلیج فارس را از دوران باستان تا عصر حاضر بررسی کرده و با تمرکز بر نقش راهبردی، اقتصادی و سیاسی جزایر، تأثیر عواملی همچون جغرافیا، تجارت، امپریالیسم، نفت و منازعات حاکمیتی را در شکلگیری نظم سیاسی و اقتصادی منطقه واکاوی کردهاند.
بررسی مناقشه جزایر سهگانه تا ژئوپلیتیک گذار انرژی
یکی از محورهای اصلی کتاب، بررسی مناقشه حاکمیت بر جزایر سهگانه ایرانی شامل ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک است. نویسندگان در کنار این موضوع، نامگذاری و اهمیت تاریخی جزیره قشم، ژئوپلیتیک گذار انرژی، بازنمایی دریای پارس در متون کهن جغرافیایی، جغرافیای تاریخی مکران، جایگاه بندر سیراف در عصر آلبویه و اکوسیستم کارآفرینی در کشورهای حوزه خلیج فارس را نیز بررسی کردهاند.
این مطالعات با بهرهگیری از منابع باستانشناختی، متون کلاسیک و تاریخی، اسناد آرشیوی دوران استعمار و قواعد و رویههای حقوق بینالملل معاصر انجام شده است.
در بخشی از کتاب نیز چالشها و فرصتهای ژئوپلیتیک گذار انرژی در منطقه مورد توجه قرار گرفته و تأثیر تحولات و تنشهای مرتبط با تنگه هرمز بر روند حرکت جهانی به سمت انرژیهای تجدیدپذیر بررسی شده است.
نویسندگان در مجموع تلاش کردهاند خلیج فارس را نه صرفاً بهعنوان یک پهنه جغرافیایی، بلکه بهعنوان فضایی تاریخی و پویا بررسی کنند که در آن مؤلفههایی همچون جغرافیا، تاریخ، حافظه فرهنگی، ساختارهای قدرت، تجارت و تحولات انرژی در تعامل با یکدیگر قرار دارند.
این کتاب در مجموعه «چشماندازهای توسعه در خاورمیانه و شمال آفریقا» (Perspectives on Development in the Middle East and North Africa) انتشارات اشپرینگر منتشر شده است.
نسخه الکترونیکی کتاب نیز از طریق پایگاه انتشارات اشپرینگر در دسترس قرار دارد. انتهای پیام/
