بسم الله الرحمن الرحیم
یکصدوبیست سال از فرازِ تاریخیِ انقلاب مشروطه میگذرد؛ آرمانی ملی که با همبستگی و وفاق اجتماعی به ثمر نشست؛ رویدادی که نقطهعطفی شکوهمند در تاریخ معاصر و نشانهای روشن از بیداری، هوشمندی و آزادیخواهی ملت بزرگ ایران است. مشروطه، پاسخِ آگاهانه جامعه ایرانی به تنبّهِ ناشی از چالشهای تاریخی و منطقهای بود؛ حرکتی اصیل که تحت هدایت و حمایت علمای بزرگ و با همبستگی بینظیر آحاد مردم، حاکمیت قانون، عدالتخواهی و استقلالطلبى را بهعنوان خواست عمومی تثبیت کرد.
این جنبش پیشگام که نخستین تجربه نظام پارلمانی و قانونگرایی را در خاورمیانه رقم زد، نشان داد که مردمسالاری و شورا، ریشه در اندیشه و معارف دینی این مرزوبوم دارد؛ حقیقت والایی که با تمسک به تعبیر شریف قرآن که میفرماید «وَشَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ»، زینتبخش نهاد قانونگذاری در ایران شد و الگویی ماندگار از حکمرانی متکی بر خواست مردم را پیش روی ملتهای منطقه نهاد.
در این میان، نقش خطه قهرمانپرور آذربایجان و تبریز سرافراز، نقشی ماندگار و بیبدیل است. آذربایجان که همواره دژ استوار ایرانزمین در برابر بیگانگان بوده، در عصر مشروطه نیز با پایمردی مجاهدانی چون ستارخان و باقرخان و به پشتیبانی مردمی فهیم، به سنگرِ شکستناپذیرِ دفاع از قانون و حقوق ملت تبدیل شد. تدوین متمم قانون اساسی و ایستادگی در برابر استبداد محمدعلیشاهی، ثمره همین نگاه هوشمندانه بود که جایگاه فرزندان این دیار را در کنار دیگر آزادیخواهان این سرزمین در گنجینه افتخارات میهن جاودانه ساخت.
خوانشِ دقیق تاریخ مشروطه به ما یادآور میشود که حرکت در مسیر تحقق «آزادی، استقلال، قانونمداری و توسعه»، یک جریان پویا و مستمر است. مشروطه نه یک حادثه محصور در گذشته، بلکه سرآغازِ فرایندی است که در طول یک قرن اخیر، با فرازونشیبهای گوناگون تعمیق یافته و با پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی به مرحلهای نو و بومی از مردمسالاری دینی رسید. امروز، ایران اسلامی با اتکا به نهادهای قانونی، حضور آگاهانه مردم در عرصه تصمیمگیری و ظرفیتهای باشکوه علمی و ملی خود، راه دستیابی به پیشرفت و آبادانی را با صلابت ادامه میدهد.
پاسداشتِ واقعی مشروطه، فراخوانی است برای وفاق ملی، عقلانیت جمعی و تکیه بر حاکمیت قانون. اینجانب ضمن تبریک ۱۲۰ سالگی این رویداد بزرگ، و گرامیداشت یاد و خاطره همه شهدای آزادیخواه و مجاهدان این راه، از تمامی نخبگان، فرهیختگان و پژوهشگران حوزه سیاست و تاریخ میخواهم از طریق بازخوانی تحلیلی و تبیینی این میراث گرانبها، ابعاد گوناگون آن را برای نسل امروز و آینده تبیین نمایند؛ و در مقامِ پاسداشتِ نقش آفرینی بی بدیل تبریز برای ایران عزیز، شایسته است روز ۱۴ مرداد، روز و هفته ی تبریز نامیده شود باشد که با بهرهگیری از این تجربه تاریخساز، گامهای استوارتری در مسیر عزت، اقتدار و سرافرازی ایران عزیز برداریم.
مسعود پزشکیان
رئیس جمهوری اسلامی ایران انتهای پیام/
