به گزارش ایلنا، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «حکمرانی دادههای ورزشی؛ مطالعه تطبیقی و چارچوب پیشنهادی برای ایران»، به یکی از حساسترین و مغفولماندهترین ابعاد صنعت ورزش پرداخته است. این گزارش که با نگاه به گسترش فناوریهای پایش عملکرد، سامانههای مدیریتی، سکوهای هواداری و ابزارهای تحلیل داده تدوین شده، نشان میدهد که دادههای ورزشی امروز به یکی از زیرساختهای اصلی تصمیمگیری و خلق ارزش تبدیل شدهاند، اما نبود قواعد شفاف در زنجیره تولید، پردازش و بهرهبرداری از این دادهها، ورزش را با چالشهای جدی حقوقی و نهادی مواجه کرده است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، دادههای ورزشی ماهیتی یکدست ندارند و در چهار دسته کلی جای میگیرند: دادههای زیستی، پزشکی و عملکردی که از بدن و فعالیت ورزشکار تولید میشوند و به حریم شخصی او پیوند دارند؛ دادههای مالی که همزمان مبنای پاسخگویی عمومی و موضوع محرمانگی تجاری هستند؛ دادههای قراردادی که ارزش حرفهای ورزشکار را تعیین میکنند؛ و دادههای رویداد و هواداری که بهسرعت وارد زنجیره ارزش رسانهای و تجاری میشوند. آنچه این گزارش را از نگاه صرفاً فنی متمایز میکند، تأکید بر این نکته است که دادههای ورزشی در زنجیرهای میان ورزشکار، باشگاه، لیگ، فدراسیون، شرکتهای فناوری، نهادهای پزشکی و بازیگران رسانهای تولید و مبادله میشوند و هرگونه ابهام در نقش و مسئولیت این بازیگران، میتواند داده را به منشأ اختلاف و بیاعتمادی تبدیل کند.
پژوهشگران در این گزارش با مطالعه تطبیقی هفت کشور، سه الگوی اصلی حکمرانی دادههای ورزشی را شناسایی کردهاند: الگوی «دولتی متمرکز» که در آن دولت نقش اصلی را در تنظیم و نظارت دارد؛ الگوی «بازارمحور و قراردادی» که بر اساس توافقات خصوصی و سازوکارهای بازار شکل میگیرد؛ و الگوی «نهادی ترکیبی» که در آن دولت حداقلهای ملی را تعیین میکند و نهادهای ورزشی ضوابط تخصصی را در همان چارچوب تدوین و اجرا مینمایند. به گفته نویسندگان، تفاوت این الگوها بیش از آنکه به نوع ورزش یا سطح فناوری مربوط باشد، به نقش دولت، جایگاه بازار و میزان استقلال نهادهای ورزشی در هر کشور بازمیگردد.
یکی از محورهای کلیدی گزارش، هشدار نسبت به «درهمریختگی نهادی» در زنجیره دادههای ورزشی ایران است. در شرایط …
