در این عکس، برآمدگی سنگ دوردستی از زاویهای خاص به گونهای دیده میشود که برخی کاربران آن را «شبح یک انسان» توصیف کردهاند؛ گویی «مردی» روی سیاره سرخ ایستاده یا در حال قدم زدن است. همین شباهت ظاهری کافی بود تا موجی از ادعاها درباره وجود حیات، حضور موجودات انساننما یا حتی مأموریتهای سرنشیندار مخفی به راه بیفتد، ادعاهایی که تاکنون هیچ پشتوانه علمی معتبری برای آنها ارائه نشده است.
ماجرا از زمانی آغاز شد که این تصویر در فضای مجازی دستبهدست شد و کاربران روی بخش کوچکی از آن زوم کردند. در آن نقطه، شکل نامنظم یک صخره یا ستون سنگی (با بازی نور و سایه) از بعضی زاویهها به قامت یک فرد شباهت پیدا میکند. در ادامه، روایتهای موازی شکل گرفت: گروهی این تصویر را «نشانهای از پنهانکاری ناسا» دانستند و مدعی شدند سازمان فضایی آمریکا شواهد مربوط به حیات در مریخ را سانسور میکند. برخی دیگر پا را فراتر گذاشتند و احتمال «ماموریت سرنشیندار مخفی» را مطرح کردند؛ سناریویی که با برنامههای اعلامشده فضایی و محدودیتهای فنی شناختهشده همخوانی ندارد و سندی هم برای آن وجود ندارد.
اما دانشمندان و متخصصان تصویربرداری فضایی توضیحی زمینیتر ارائه میکنند. به گفته آنها، آنچه بسیاری «انسان» میبینند، نمونهای کلاسیک از پدیده روانشناختی «پاریدولیا» است: تمایل مغز انسان به یافتن الگوهای آشنا (مانند چهره، حیوان یا اندام انسانی) در میان شکلهای تصادفی. این سازوکار، که در زندگی روزمره میتواند برای تشخیص سریع تهدیدها مفید باشد، در مواجهه با مناظر ناآشنا …
