صباح زنگنه، کارشناس مسائل منطقه با اشاره به ادامه حملات اسرائیل علیه غزه همزمان با اعلام توافق با حماس در گفتوگو با ایلنا عنوان کرد: بیش از دو سال از جنگ، بمباران، کشتار غیرنظامیان، تخریب گسترده شهرها و زیرساختها و عملیات نظامی اسرائیل در غزه میگذرد، اما مجموعه تحولات اخیر نشان میدهد که این اقدامات نتوانسته اهداف اصلی تلآویو را محقق کند. با وجود هزینههای سنگین انسانی و نظامی، حماس همچنان بهعنوان یک بازیگر مؤثر در غزه حضور دارد و به باور بسیاری، از پشتوانه اجتماعی در غزه و حتی کرانه باختری نیز برخوردار است. در مقابل، اسرائیل نیز هزینههای قابلتوجهی پرداخته است؛ نهتنها در عرصه امنیتی و سیاسی، بلکه در سطح افکار عمومی جهان. امروز میتوان گفت جایگاه این رژیم در منطقه و جهان بیش از گذشته آسیب دیده است. تعبیر «منفور شدن اسرائیل» صرفاً یک گزاره تبلیغاتی نیست و نشان میدهد افکار عمومی در اروپا و آمریکا نیز نسبت به عملکرد اسرائیل نگاه انتقادیتری پیدا کردهاند. این وضعیت، اجرای دیگر طرحهای مشترک آمریکا و اسرائیل در منطقه را نیز با چالشهای جدی مواجه کرده است.
وی ادامه داد: در این میان، طرحهایی که از سوی محمد دحلان مطرح میشود، ابهامهای فراوانی دارد. دحلان که زمانی مسئول بخش امنیتی جنبش فتح و سازمان آزادیبخش فلسطین بود، پس از اختلاف با یاسر عرفات به امارات رفت و در سالهای بعد به یکی از واسطههای اصلی ارتباطات ابوظبی و اسرائیل تبدیل شد. از همین رو، طرحهای منتسب به او با تردید و بدبینی گستردهای مواجه است و انتظار نمیرود نتیجهای به سود مردم فلسطین از آن حاصل شود. از سوی دیگر، اسرائیل هنوز به تعهدات اساسی خود عمل نکرده است. گروههای مسلحی که با حمایت تلآویو شکل گرفتهاند و متهم به اقدام علیه نیروهای مقاومت و مردم فلسطین هستند، همچنان فعالاند. اگر قرار باشد هرگونه ابتکار سیاسی یا امنیتی به نتیجه برسد، نخستین گام، انحلال این گروهها و توقف حمایت از آنهاست.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: همچنین محاصره غزه همچنان ادامه دارد. این منطقه از طریق زمین، دریا و هوا در محاصره کامل قرار دارد و هنوز هیچ اقدام مؤثری برای رفع این وضعیت انجام نشده است. موضوع آزادی فلسطینیان زندانی نیز همچنان بدون پیشرفت باقی مانده و در مجموع، هیچیک از پیششرطهای لازم برای ایجاد اعتماد و پیشبرد یک روند سیاسی مشاهده نمیشود. به همین دلیل، وعدهها و طرحهای جدید با تردید جدی روبهرو هستند. در چنین شرایطی، حضور چهرههایی مانند استیو ویتکاف یا دیگر نمایندگان آمریکایی نیز بیش از آنکه نشانه ارائه یک راهحل تازه باشد، پوششی برای پیشبرد سیاستهای واشنگتن و تلآویو تلقی میشود. در حالی که مردم غزه همچنان با کمبود شدید غذا، دارو، آب، برق، سرپناه و خدمات درمانی روبهرو هستند و بخش عمده بیمارستانهای این منطقه از بین رفته است، طرحهای سیاسی بدون توجه به این واقعیتهای میدانی نمیتواند راهگشا باشد.
وی افزود: دونالد ترامپ نیز از تشکیل سازوکارهایی برای برقراری صلح سخن گفته و حتی از حمایت مالی برخی کشورها خبر داده است، اما تاکنون دستاورد عملی و ملموسی از این وعدهها مشاهده نشده است. هرچند میتوان گفت همه تحولات منطقه مستقیماً در اختیار ترامپ یا نتانیاهو نیست، اما واقعیت آن است که بحرانها از غزه و کرانه باختری گرفته تا لبنان و اوکراین همچنان پا برجا است. اقدامات آمریکا در بسیاری از این پروندهها نیز یا نیمهتمام مانده یا با عقبنشینی همراه بوده است. لذا به نظر میرسد برخی محاسبات خوشبینانه و غیرواقعبینانه درباره مدیریت بحرانهای منطقه، نتیجهای در پی نداشته است. در عراق نیز تحولات اخیر و حملات انجامشده، در صورت صحت برخی گزارشها درباره نقش اطلاعاتی اسرائیل، میتواند زمینهساز بحرانی تازه در منطقه باشد. از این منظر، نشانهای از تغییر رویکرد یا شکلگیری ارادهای جدی برای کاهش تنشها دیده نمیشود.
زنگنه در پایان خاطرنشان کرد: در داخل اسرائیل نیز اختلافات سیاسی و اجتماعی رو به افزایش است. ادامه جنگ در غزه، لبنان و کرانه باختری، فشارهای اقتصادی، امنیتی و سیاسی قابلتوجهی بر جامعه اسرائیل وارد کرده و دامنه مخالفتها با سیاستهای دولت نتانیاهو را گسترش داده است. با نزدیک شدن به انتخابات، مشخص نیست نخستوزیر اسرائیل بتواند موقعیت خود را حفظ کند؛ از همین رو، تلاش میشود بخشی از بحرانهای موجود، بهویژه در غزه، کرانه باختری و حتی لبنان، بهگونهای مدیریت یا مهار شود. اظهارات اخیر ترامپ مبنی بر ادامه حضور نیروهای نظامی اسرائیل در لبنان نیز نشان میدهد که هنوز راهبردی روشن و جامع برای حل بحرانهای منطقه وجود ندارد. انتهای پیام/
