پزشکان میگویند سیگار فقط در ایجاد بیماریهای مزمن ریوی نقش ندارد. بلکه میتواند در عملکرد طبیعی دستگاه تنفسی و دفاع آن در برابر عفونتها نیز اختلال ایجاد کند. دکتر بابک پورقلیچ، پزشک عمومی و عضو انجمن پزشکان عمومی یکی از دلایل این موضوع را اختلال در پاکسازی طبیعی مجاری تنفسی میداند.
به گفته او، سیگار هم باعث غلیظتر شدن خلط میشود و هم حرکت سلولهای مویی یا مژکهای موجود در نای و نایژهها را کاهش میدهد. «این مژکها بخشی از سیستم پاکسازی طبیعی دستگاه تنفسی هستند و با حرکت خود به خارج شدن مخاط و ذرات و عوامل بیماریزا کمک میکنند. وقتی حرکت آنها کاهش پیدا کند و همزمان خلط غلیظتر شود، دفع ترشحات دشوارتر خواهد شد. به این ترتیب، یکی از واکنشهای دفاعی مهم ریه برای هدایت میکروبها به خارج از مجاری تنفسی و کمک به کاهش التهاب، دچار اختلال میشود.»
پورقلیچ توضیح بیشتری میدهد: «به زبان روشنتر، برای فردی که سیگار میکشد، مسئله فقط ورود دود و مواد شیمیایی به ریه نیست؛ خود فرایند پاکسازی مجاری تنفسی نیز میتواند آسیب ببیند. اثرات دود دخانیات بر مژکهای راههای هوایی و پاکسازی مخاط، یکی از مکانیسمهای شناختهشده آسیب سیگار به دستگاه تنفسی است.»
سیگار، سیستم ایمنی را ضعیف میکند
اما ماجرا به همینجا ختم نمیشود. پورقلیچ، عامل مهم دیگر در تاخیر بهبود سرفه را «تضعیف عملکرد سیستم ایمنی» میداند.
به گفته او، «سیگار ممکن است سیستم ایمنی فرد را تضعیف و واکنشهای دفاعی بدن را با مشکل مواجه کند. این اختلال مخصوصا در مخاطها اهمیت دارد. چون سیستم دفاعی بدن در همین نواحی برای جلوگیری از ورود میکروبها به مجاری تنفسی فعال است. بنابراین مصرف سیگار میتواند با مختل کردن دفاع طبیعی مجاری تنفسی، روند بهبود عفونت را هم به تأخیر بیندازد.»
سرفه تا چند روز طبیعی است؟
ماندگاری سرفه بهتنهایی لزوما به معنای ادامه داشتن عفونت یا وجود یک بیماری جدی نیست. سرفه ممکن است بعد از برطرف شدن سایر علائم عفونت تنفسی، برای مدتی باقی بماند. در پزشکی، معمولاً سرفه کمتر از سه هفته «حاد»، بین سه تا هشت هفته «تحتحاد» و بیش از هشت هفته «مزمن» در نظر گرفته میشود. …
