به گزارش فرارو به نقل از گاردین، بر اساس دادههای مؤسسه تحقیقات بازار «نیلسنآیکیو» (NielsenIQ)، فروش کتابهای شعر در ۳۰ هفته نخست سال ۲۰۲۶ از مرز ۸ میلیون پوند عبور کرده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، رشدی ۱۳.۳ درصدی را نشان میدهد.
پیشبینی میشود مجموع فروش سالانه کتابهای شعر برای نخستین بار از زمان آغاز ثبت دقیق آمار از ۱۵ میلیون پوند فراتر رود و در صورت تداوم روند کنونی تا فصل پاییز، حتی به حدود ۱۷ میلیون پوند نیز برسد.
در میان عوامل مؤثر بر این رشد، حماسه ۲۷۰۰ساله «ادیسه» اثر هومر جایگاه ویژهای دارد. اقتباس سینمایی کریستوفر نولان با بازی مت دیمون، تام هالند، زندایا و آن هاتاوی، این اثر کلاسیک یونانی را به نسل جدیدی از مخاطبان معرفی کرده است.
پس از اکران فیلم در اواسط ماه ژوئیه، فروش نسخه چاپی «ادیسه» در بریتانیا طی چهار هفته منتهی به ۲۵ ژوئیه، در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۵.۱۴۰۰ درصد افزایش یافت.
نسخههای مختلف «ادیسه» و «ایلیاد» تاکنون در سال جاری ۹۸۰ هزار پوند از مجموع فروش کتابهای شعر را به خود اختصاص دادهاند؛ رقمی که معادل ۱.۲۰ پوند از هر ۱۰ پوند هزینهشده برای خرید کتابهای شعر در بریتانیا است.
فیلم نولان نیز در گیشه جهانی عملکردی کمسابقه داشت و در نخستین آخر هفته اکران، ۲۶۴ میلیون دلار (۱۹۸ میلیون پوند) فروش کرد؛ رقمی که بهترین افتتاحیه دوران حرفهای این کارگردان محسوب میشود.
با تداوم این روند، هومر ممکن است رکورد بیشترین فروش سالانه یک شاعر در بریتانیا را نیز به چالش بکشد. رکورد فعلی در اختیار روپی کائور، شاعر کانادایی و چهره مشهور اینستاگرام، قرار دارد که کتابهایش، از جمله مجموعه پرفروش «شیر و عسل» (Milk and Honey)، در سال ۲۰۱۷ فروشی معادل ۱.۲ میلیون پوند در شاخص «بازار کل مصرفکننده» (Total Consumer Market) مؤسسه «نیلسنآیکیو بوکاسکن» (NielsenIQ BookScan) ثبت کردند.
تأثیر فیلم نولان تنها به بریتانیا محدود نمانده است. بر اساس آمار «سیرکانا بوکاسکن» (Circana BookScan)، فروش نسخههای چاپی تمامی ویرایشهای «ادیسه» در ایالات متحده نیز از ابتدای سال جاری تاکنون ۷۶ درصد افزایش یافته است.
با این حال، رونق بازار شعر تنها به آثار هومر محدود نمیشود. حتی اگر فروش «ادیسه» و «ایلیاد» از آمار امسال و سال گذشته حذف شود، بازار کتابهای شعر همچنان رشدی ۷.۲ درصدی را تجربه کرده و در مسیر ثبت بهترین سال تاریخ خود قرار دارد.
بر اساس این گزارش، دوره سهساله ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ پردرآمدترین دوره ثبتشده برای بازار شعر بوده است.
بخش عمدهای از این تحول به شاعرانی نسبت داده میشود که آثارشان با فضای شبکههای اجتماعی و مخاطبان عام سازگارتر است.
دونا اشورث، نویسنده اسکاتلندی، همچنان پرفروشترین شاعر زنده بریتانیا در این دهه محسوب میشود. مجموعه اشعار سال ۲۰۲۵ او با عنوان «برای زنان» (To the Women) تاکنون نزدیک به ۳۴ هزار نسخه فروش داشته است.
با این حال، برخی منتقدان سنتگرا معتقدند آثار او که سرشار از مضامین امیدبخش و جملات قصار است، بیش از آنکه شعر باشد، به آثار خودیاری شباهت دارد.
فیلیپ استون از شرکت «نیلسنآیکیو» در اینباره گفت: «حوزه شعر پیش از آنکه کریس نولان به سراغ «ادیسه» برود، روندی صعودی را طی میکرد؛ روندی که در سالهای اخیر با محبوبیت شاعران اینستاگرامی (Instapoets) — از جمله روپی کائور — تقویت شده و جایگاه شعر را از مقولهای عمدتاً دانشگاهی به ژانری مرتبط با سبک زندگی، هدیه و خودسازی تغییر داده است. »
پرفروشترین کتاب شعر سال ۲۰۲۶ از نظر ارزش فروش، نخستین مجموعه شعر لوکاس جونز، بازیگر و شاعر ساکن لندن، با عنوان «من هنوز به معجزه باور دارم» (I Still Believe in Miracles) است.
به گزارش نشریه «بوکسلر» (The Bookseller)، این کتاب تاکنون حدود ۴۰۰ هزار پوند فروش داشته است.
ترجمه تحسینشده امیلی ویلسون، متخصص ادبیات کلاسیک، که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد، بیشترین سهم را از افزایش فروش «ادیسه» داشته است.
با این حال، ویلسون هفته گذشته با انتشار مقالهای در نشریه «لندن ریویو آو بوکس» بهشدت از فیلم نولان انتقاد کرد.
او معتقد است این فیلم «حرف متقاعدکنندهای برای گفتن ندارد» و «فاقد عمق روانشناختی، عاطفی، سیاسی و اخلاقی است.»
ویلسون در مقاله خود نوشت: «ادیسه نولان فاقد بسیاری از عناصری است که آن شعر را به اثری بزرگ بدل میکنند… کیفیت نگارش آن افتضاح است. هیچیک از شخصیتها انگیزهای قانعکننده برای اعمال یا گفتار خود ندارند. خبری از صحنههای جنسی نیست و تمام غذاها هم ظاهری وحشتناک دارند.»
او در ادامه افزود: «اگر حتی بخشی از این فیلمنامه را نوشته بودم، شرمسار میشدم.»
همزمان با افزایش فروش نسخههای چاپی، نسخههای صوتی «ادیسه» نیز با استقبال گستردهای روبهرو شدهاند.
روایت استیون فرای از این اثر به فهرست ۱۰ کتاب صوتی برتر بریتانیا در اسپاتیفای راه یافته و روایت ایان مککلن نیز در فهرست مشابهی در ایالات متحده قرار گرفته است.
