آنچه در جنگهای اخیر «ایران و آمریکا»، «روسیه و اوکراین» و «اسرائیل و همسایگانش» دیدهایم، از تغییر قواعدِ حاکم بر میدان نبرد حکایت دارد. دیگر صِرف برخورداری از ارتش بزرگ، بودجۀ کلان و انبوهِ تجهیزات، تضمینکنندۀ برتریِ نظامی نیست. موشکهای دقیق، پهبادهای ارزانقیمت، اطلاعاتِ لحظهای و فناوریهای نوین، بازیگران کوچکتر را به منابعِ مقرونبهصرفه و ضرباتی مجهز کردهاند که در گذشته منحصر به ارتشهای بزرگ بود.
این تحول فقط به نفعِ کوچکترها نیست؛ قدرتهای بزرگ هم با تکیه بر اطلاعاتِ دقیق، شبکههای شناسایی و تسلیحاتِ کوچکتر و هوشمندتر، قادرند با هزینۀ محدود، اهدافی با اهمیتِ راهبردی را هدف قرار دهند. «توماس فریدمن»، (مفسر معروف آمریکایی و ستوننویسِ نیویورکتایمز)، این تحول را «فیزیکِ جدید قدرت» مینامد که گویای تغییر در اندازه، هزینه، سرعت، دقت و قدرتِ تخریب است؛ وضعیتی که بازیگرانِ کوچک را به ابزارهای جدید مجهز میکند. قدرتهای بزرگ هم با اتکا به فناوریهای دقیق، از مزایای پیشین به شیوهای نو بهرهمند خواهند شد. نیویورکتایمز؛ توماس فریدمن؛ 18 آگوست 2026
اگر قرار باشد دربارۀ جنگِ آمریکا با ایران کتابی بنویسم، میدانم چه عنوانی برگزینم. عنوان کتاب، برگرفته از همان فرسته (پست) رئیسجمهور ترامپ در شبکههای اجتماعی است که در تاریخ 5 آوریل 2026، خطاب به رهبران ایران نوشت: «دیوانههای لعنتی، آن تنگه را باز کنید، وگرنه شما را به جهنم میفرستم... بنشینید و تماشا کنید.»
جنگ، کورهای سوزان است و دگرگونیهای جهان را عیان میکند. جنگ آینۀ قدرت است و نشان میدهد قدرت دست کیست، چهکسی از آن بیبهره است و چگونه بهکار میآید؟ شاید هیچ صحنهای بهاندازۀ رجزخوانیِ زننده و آشفتۀ ترامپ خطاب به رهبران ایران --که در برابر بمبارانِِ بیامانِ آمریکا سر فرود نیاوردند-- گویای معادلۀ جدید قدرت نباشد.
فیزیکِ جدیدِ جنگ، در «نزاعِ اوکراین و روسیه» و «نبردِ …
