1. اصل پیمان و محور های پیمان چیست؟
سه نفر از رهبران کشور های همسایه ایران ، محمد بن سلمان (ولیعهد عربستان) ، رجب طیب اردوغان ( رئیس جمهور ترکیه) و شهباز شریف (نخست وزیر پاکستان) ، پیمان مشترک مکه را امضا کردند. جمله کلیدی این پیمان (هرگونه حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به همه آنها تلقی خواهد شد). این پیمان چندان سفت و مستحکم به نظر نمیرسد چرا که هر یک از آنها با انگیزههای متفاوتی به آن پیوستهاند. این پیمان گامی فراتر از توافق دو جانبه پیشین بین عربستان و پاکستان است و بسیاری آن را (نسخه اسلامی ناتو) یا (ناتوی خاورمیانه) می نامند.
2.چه عواملی باعث شکل گیری پیمان و امضای این پیمان منجر شد؟
*شوک جنگ ایران بین اسرائیل و آمریکا:حملات گسترده به ایران و واکنش نظامی ایران به پایگاه های آمریکا در منطقه ، به ویژه در خاک عربستان ، نشان داد که (چتر امنیتی آمریکا دیگر قابل اعتماد نیست).
*اعتماد نداشتن به واشنگتن:کشور های منطقه به این باور رسیدند که آمریکا در بحران ها ، اولویت خود را با منافع خودشان هماهنگ نمی کند. این باعث شد ریاض (عربستان) به فکر ائتلافی مستقل از غرب بیفتد.
*زمینه سازی در گذشته:پیمان دفاعی عربستان و پاکستان ، زمینه را برای گسترش این همکاری به ترکیه فراهم کرد.
3.انگیزه هر سه کشور بر چه پایه ای است؟
*عربستان(پول و نفوذ انرژی ): به دنبال تامین امنیت در برابر ایران و کاهش وابستگی به آمریکا .
*پاکستان(بازوی هسته ای و نیروی زمینی قدرتمند): با داشتن انبار سلاح های هسته ای و جنگ های چیرکی که تجربه کرده اند ، نقش بازدارنده اصلی را ایفا می کند.
*ترکیه(فناوری نظامی و دومین ارتش ناتو):توان تولید پهپاد ، جنگ افزار های پیشرفته و نفوذ در خاورمیانه را به ائتلاف می آورد.
در واقع این پیمانی که سه کشور همسایه ایران تشکیل دادند همان (مثلث طلایی ) مانند:ثروت ، سلاح های هسته ای و تکنولوژی نظامی را شکل می دهد.
4.واکنش ها و پیامد های منطقه در قبال این پیمان چیست؟
*در مقابل ایران: تهران این همبستگی را (تهدیدآمیز) خوانده و معتقد است که امنیت عربستان با چنین همبستگی تامین نمیشود. این توافق توان ایران برای اعمال نفوذ از طریق نیرو های نیابتی را محدود می کند. …
