فرارو- آغاز آزمایشهای دریایی نخستین زیردریایی استراتژیک هستهای کلاس خاباروفسک میتواند نشانه ورود بازدارندگی هستهای روسیه به مرحلهای تازه باشد. این زیردریایی البته قرار نیست مانند زیردریاییهای موشک بالستیک و موشکهای بالستیک قارهپیما شلیک کند اما برای حمل سامانهای طراحی شده که میتواند مسیر حمله هستهای روسیه را از زیر آب به اهداف دوردست باز کند.
به گزارش فرارو، نیروی دریایی روسیه تایید کرده است که خاباروفسک در ۱۷ اوت ۲۰۲۶ از کارخانه کشتیسازی سوماش در سورودوینسک خارج شده و نخستین آزمایشهای دریایی کارخانهای خود را آغاز کرده است. این اتفاق نقطه عطف پروژهای است که بیش از یک دهه در دست توسعه بوده و در صورت تکمیل، میتواند یکی از متفاوتترین اجزای زرادخانه هستهای روسیه را وارد مرحله عملیاتی کند.
زیردریاییای که برای پوزیدون ساخته شد
خاباروفسک توسط دفتر طراحی مرکزی روبین طراحی شده و بنا بر گزارشها، بخشی از فناوریها و راهحلهای طراحی زیردریاییهای موشک بالستیک هستهای کلاس بوری را به کار گرفته است. با این حال، برخلاف زیردریاییهای راهبردی متعارف، ماموریت اصلی آن شلیک موشکهای بالستیک نیست.
برآوردهای منابع باز، وزن خاباروفسک را حدود ۱۰ تا ۱۱ هزار تن در حالت غوطهور میدانند و معتقدند این زیردریایی برای حمل حداکثر شش فروند پوزیدون طراحی شده است. حال اگر این ظرفیت تایید شود به یکی از مهمترین حاملهای این سلاح تبدیل خواهد شد.
خاباروفسک در بخش جلویی خود دارای ساختاری متفاوت با زیردریاییهای معمولی است چرا که باید فضای لازم برای سامانههای بسیار بزرگ پوزیدون را فراهم کند. در بخش عقب نیز گفته میشود از سامانه پیشران پمپ-جت استفاده میکند که در برخی ویژگیها با زیردریاییهای کلاس بوری-آ شباهت دارد.
علاوه بر پوزیدون، دادههای منابع باز احتمال وجود شش تا هشت لوله اژدر ۲۱ اینچی را نیز مطرح کردهاند که میتواند برای حمل اژدرهای سنگین، مین و احتمالا برخی موشکهای کروز مورد استفاده قرار گیرد.
پوزیدون پوزیدون؛ غولی که از زیر آب میآید
اهمیت خاباروفسک بیش از هر چیز به محموله آن بازمیگردد. پوزیدون، یک وسیله نقلیه زیرآبی خودکار با پیشران هستهای است که برای حمل کلاهک هستهای طراحی شده است. برخلاف موشکهای بالستیک قارهپیما که کلاهک را در مسیر بالستیک و از طریق جو به سمت هدف میفرستند، پوزیدون قرار است مسافتهای بسیار طولانی را در زیر آب طی کند و از مسیری متفاوت به هدف نزدیک شود.
بر اساس برآوردهای منابع آزاد، هر پوزیدون حدود ۶۶ فوت طول و نزدیک به ۵.۹ تا ۶.۶ فوت قطر دارد و وزن آن نیز بین ۶۱ تا ۱۲۱ تن تخمین زده میشود. برد آن در برخی برآوردها حدود ۶۲۰۰ مایل و عمق حرکت آن تا حدود ۳۲۸۱ فوت عنوان شده است. سرعت احتمالی آن نیز حدود ۶۰ تا ۷۰ گره دریایی تخمین زده میشود.
با این حال، بخش مهمی از مشخصات پوزیدون همچنان محرمانه است و درباره قدرت کلاهک آن نیز ارقام بسیار متفاوتی مطرح شده است.
زیردریایی هستهای کلاس خاباروفسک چرا روسیه روی پوزیدون حساب میکند؟
اهمیت استراتژیک خاباروفسک لزوما به جز تعداد سلاحهایی که حمل میکند، در ایجاد یک مسیر جدید برای حمله دوم هستهای روسیه نیز هست.
روسیه هماکنون یکی از بزرگترین نیروهای موشکهای بالستیک قارهپیما را در اختیار دارد و در کنار آن، از زیردریاییهای موشک بالستیک و بمبافکنهای دوربرد هستهای استفاده میکند. اما پوزیدون محیط عملیاتی کاملا متفاوتی را وارد این معادله میکند: اعماق اقیانوس.
اگر چنین سامانهای عملیاتی شود، طرف مقابل باید علاوه بر رصد موشکهای بالستیک و زیردریاییهای حامل آنها، توانایی شناسایی و مقابله با یک وسیله زیرآبی دوربرد را نیز در نظر بگیرد. به همین دلیل، پوزیدون میتواند برنامهریزی دفاعی دشمن را پیچیدهتر کند و روسیه را از وابستگی کامل به مسیرهای متعارف حمله هستهای دور کند.
از این منظر، خاباروفسک را نمیتوان یک زیردریایی جدید دانست بلکه باید آن را بخشی از تلاش روسیه برای گسترش معماری بازدارندگی هستهای خود در زیر آب در نظر گرفت. پروژهای که ۱۲ سال طول کشید
ساخت خاباروفسک پروژهای طولانی و پرچالش بوده است. طراحی آن در ۲۷ ژوئیه ۲۰۱۴ و پس از واگذاری قرارداد به دفتر طراحی روبین آغاز شد. در برنامه اولیه، قرار بود زیردریایی حدود سال ۲۰۲۰ تحویل شود، اما پروژه با تاخیر مواجه شد.
شرکت سوماش در نوامبر ۲۰۲۵ زیردریایی را از کارگاه خارج کرد و پس از آن مراحل آمادهسازی راکتور، پیشران، ناوبری، سامانههای برق و دیگر تجهیزات برای آزمایش آغاز شد.
بر اساس برآوردهای منابع باز، راکتور آن حدود ۲۰۰ مگاوات توان حرارتی تولید میکند و قدرت توربین نیز حدود ۵۰ هزار اسب بخار تخمین زده شده است. سرعت زیردریایی در حالت غوطهور حدود ۳۰ تا ۳۲ گره و عمق عملیاتی آن نزدیک به ۱۶۴۰ فوت برآورد میشود.
آغاز آزمایشهای دریایی اما به معنای آماده بودن خاباروفسک برای استقرار نیست. این زیردریایی باید مجموعهای از آزمایشهای مربوط به پیشران، فرمان، غواصی، استحکام بدنه، ناوبری و سامانههای داخلی را پشت سر بگذارد و سپس وارد مرحله پذیرش دولتی شود. مقصد؛ اقیانوس آرام
روسیه پیش از این نیز یک حامل پوزیدون به نام بلگورود ساخته است؛ زیردریاییای که برخلاف «خاباروفسک» از تبدیل یک زیردریایی ناتمام کلاس اسکار ۲ دوران شوروی الهام گرفت و ساخته شد.
خاباروفسک اما از ابتدا برای ماموریت پوزیدون طراحی شده است. پس از تکمیل آزمایشها، انتظار میرود این زیردریایی به ناوگان اقیانوس آرام روسیه ملحق شود و زیرساختهای پشتیبانی آن نیز در خلیج کراشنینیکوف در کامچاتکا در حال آمادهسازی باشد.
ورود خاباروفسک به مرحله آزمایشهای دریایی در شرایطی رخ داده که روسیه همزمان با فشارهای نظامی در جبهه اوکراین روبهروست. در ۱۲ اوت نیز نیروهای اوکراینی به پایگاه دریایی نووروسیسک حمله کردند و بنا بر گزارشها، چند شناور روسی از جمله ناوچههای آدمیرال ماکاروف و آدمیرال اسن، یک شناور موشکانداز و کشتی گشتی واسیلی بیکوف آسیب دیدند.
در چنین شرایطی، آزمایش خاباروفسک را میتوان نشانهای از ادامه سرمایهگذاری مسکو روی قابلیتهای هستهای و نامتقارن دانست. قابلیتهایی که قرار نیست لزوما روسیه را در تمام حوزههای نظامی به آمریکا برسانند، بلکه هدفشان ایجاد تواناییهایی است که مقابله با آنها برای طرف مقابل دشوار و پرهزینه باشد. نویسنده : طناز سادات حسینی فر
![[ولیالله سیف] پیشنیاز اصلاحات اقتصادی](/news/u/2026-08-21/ettelaat-bkfvf.jpg)
