کاهش محبوبیت ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، به حدود ۳۰٪ که یکی از پایینترین نرخ حمایت از مسئول قوه مجریه میباشد و چالش جنگ پنج ماهه آمریکا و اسرائیل به ایران و تحولات درونی دو حزب دمکرات و جمهوریخواه، حساسیتهای فراوانی را در مورد سرنوشت سیاسی انتخابات پیشرو ایجاد کرده و پرسشهای متعددی را بوجود آورده است.
در این میان، گزارشهای رنگارنگی بروز کرده و بعضاً با قطعیت و اطمینان در مورد سیر و نهایت این انتخابات سخن میگویند که به نظر چندان با واقعیتها هماهنگی ندارد. به هر رو پرسشی اساسی قابل طرح میباشد و آن اینکه چگونه میتوان انتخابات میان دورهای آمریکا را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد و نسبت آن را با جنگ و تجاوز آن کشور علیه میهن ما بررسی کرد؟
در پاسخ باید ابتدا «ماهیت انتخابات» را مد نظر قرار داد. سپس به «شکافها و پوستاندازیهای سیاسی» توجه کرد و سرانجام به «تاریک و روشنهای آن انتخابات و جنگ» پرداخت.
درخصوص ماهیت انتخابات باید گفت انتخابات میان دورهای آمریکا، انتخاباتی گسترده و فراگیر است. بدین معنی که در سطح فدرال ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی مجلس سنا، مورد رقابت سخت قرار میگیرد. البته آنچه که کمتر مورد توجه است، این است که انتخابات فقط برای تصاحب کرسیهای کنگره و یا قوه مقننه آمریکا نیست. انتخاب تعداد ۳۶ مقام حکمرانی ایالتی نیز مطرح است.
حکمرانی ایالتها که در واقع رئیس جمهور آنها محسوب میشوند، در این انتخابات جابجا میشوند. حکمرانی ایالتی، در سیستم غیرمتمرکز و فدرال آمریکا، سمت و مقام مهمی است و بعضاً سکوی پرشی برای ریاست جمهوری آمریکا قلمداد میگردد.
همچنین، این انتخابات به موارد فوق محدود نشده و رقابت بر سر ۶۱۳۹ کرسی مجالس ایالتی از مجموعه ۷۳۸۶ کرسی در سرتاسر آمریکاست که رقمی حدود ۸۳٪ از کل کرسیها را در بر میگیرد. این توضیح ضروری است که در ایالات متحده، هر ایالت، دارای دو مجلس سنا و نمایندگان است که به امر قانونگذاری در سطح ایالتی مشغولاند و باز گفتی میباشد که این مجالس ایالتی، سکوی پرشی به مجلس نمایندگان و سنا در سطح فدرال میباشند.
نکته دیگر که باید در کنار مفهوم کیفی در شناخت سیاست داخلی آمریکا مدر نظر قرار گیرد، تعادل و توازن میباشد. تقریباً دو حزب دمکرات و جمهوریخواه، به صورت نسبی هم وزن و هم سطح بوده و تعادل و توازنی بین دسترسی آنها به قدرت وجود دارد. این مسأله از آن جهت اهمیت دارد که با تعداد کمی از آراء، بعضاً بین ۳ تا ۵ رأی، مجلس نمایندگان و سنا در اختیار یکی از دو حزب قرار میگیرد. برای اینکه دمکراتها بتوانند در انتخابات میان دورهای کنترل مجلس نمایندگان را در اختیار گیرند حدود ۳ و در سنا حدود ۵ رای نیاز دارند.
سرانجام باید در نظر داشت آنچه که در ماهیتشناسی انتخابات آمریکا، پیوستگی از خود نشان داده، وضعیت اقتصادی و نحوه حس و درک مردم از شرایط معیشتی خود میباشد. در این راستا، مفهوم از «عهده مخارج برآمدن» و تکافوی درآمد و هزینه، موضوعی جدی است.
ترامپ با وعده بهبود شرایط اقتصادی مردم به قدرت رسید. شاید، مخصوصاً در سطح محلی و ایالتی، هیچ مفهومی مهمتر از هزینه زندگی برای رایدهندگان برجسته نباشد. برخی از ناظران امور آمریکا، بر کاهش نقش گرایشهای ایدئولوژیک و برجستهشدن عنصر اکونومیک ایران انتخابات تاکید دارند.
اما، آنچه که مطرح شد باید در بستر شکافها و پوستاندازیهای کنونی در منظومه احزاب و نهادهای سیاسی آمریکا مد نظر قرار گیرد. هر دو حزب دستخوش تغییراتی درونیاند. حزب دمکرات که از ضعفها و کاستیهای دولت ترامپ بهرهبرداری جدی میکند در درون خود با شکافهای قابل ملاحظهای روبروست.
برآمدن «پدیده دمکراتهای مترقی» که با پیروز در انتخابات مهرانی شهرداری نیویورک جوانه زد، در انتخابات مقدماتی درون حزبی برای ماه نوامبر نیز بروز قابل توجهی در ایالت میشیگان با پیروزی عبدل السید به رقیب خود که ده برابر هزینه انتخباتی بیشتری کرده بود و فقط لابی طرفدار اسرائیل موسوم به اپیک ۳۲ میلیون دلار برای رقیب وی هزینه نمود، زلزلهای سیاسی بود. در ایالت مینه سوتا، پگی فلنگن، که خود را دمکرات مترقی معرفی کرد، بر رقیب سنتی خود غلبه کرد. البته در ایالات ویسکانسی، کاندیدا دمکراتهای مترقی شکست خورد.
در درون حزب جمهوریخواه هم شکافهات جدی بین جنبش ماگا (آمریکا اول)، محافظهکاران سنتی و محافظهکاران مطرح است.
در سطح ملی، در توئیتی که ترامپ از تصویر خود و همسرش در کنار تصویر السید و همسر محجبهاش با زیرنویس «او آمریکا» منتشر ساخت، شکافها روشن میشود.
اما در خصوص جنگ و انتخابات پیشرو باید به ترکیبی از روشنی و ابهام اشاره کرد. از اینکه جنگ و هرمز هزینه بنزین را بالا برد و پیآمدهای اقتصادی جنگ، علیه جمهوریخواهان و ترامپ مورد استفاده قرار میگیرد تردیدی نیست. اما اینکه این موضوع باعث تفسیر رادیکال در بافت و ساختار رفتار سیاسی آمریکا در جنگ شود، بحث و گفتگو وجود دارد.
گفته میشود دمکراتها به احتمال زیاد مجلس نمایندگان را در اختیار خواهند گرفت ولی قوه مجریه در اختیار جمهوریخواهان و ترامپ خواهد بود.
