فرارو - یک مرحله بالایی موشک فالکون ۹ که بیش از ۱۸ ماه در فضا باقی مانده، اکنون در مسیر برخورد با ماه قرار گرفته است؛ رویدادی که به گفته پژوهشگران، نتیجه تأثیر همزمان نیروهای گرانشی و فعالیت خورشیدی بر مسیر این قطعه فضایی است.
به گزارش فرارو نقل از اسپیس، این موشک در ژانویه ۲۰۲۵ به فضا پرتاب شد و دو کاوشگر رباتیک ماه، «بلو گوست» و «رزیلینس»، را حمل کرد. بلو گوست متعلق به شرکت هوافضای فایرفلای با موفقیت روی ماه فرود آمد، اما رزیلینس که توسط شرکت ژاپنی آیاسپیس ساخته شده بود، در تلاش برای فرود با شکست مواجه شد.
مرحله اول موشکهای فالکون ۹ قابلیت استفاده مجدد دارند، اما مرحله بالایی آنها معمولاً تنها یک بار مورد استفاده قرار میگیرد. اسپیسایکس در شرایط عادی پس از پایان مأموریت، این مرحله را از مدار خارج کرده و برای سوختن و تخریب کنترلشده وارد جو زمین میکند.
با این حال، در مأموریت حمل بلو گوست و رزیلینس، سوخت مرحله بالایی تقریباً بهطور کامل برای رساندن کاوشگرها به مسیر ماه مصرف شد و امکان بازگرداندن آن به جو زمین وجود نداشت.
بر اساس مطالعهای جدید به سرپرستی «بنجامین فرناندو» از آزمایشگاه ملی لوسآلاموس، این مرحله بالایی با جرمی حدود چهار هزار کیلوگرم در مداری قرار گرفت که از نزدیکی ماه عبور میکرد.
این قطعه فضایی در ابتدا در یک مسیر پایدار باقی ماند، اما نیروهای طبیعی بهتدریج مدار آن را تغییر دادند. پژوهشگران میگویند ترکیبی از نیروهای گرانشی زمین و ماه و تأثیر فعالیت خورشیدی، مسیر مرحله بالایی را به گونهای تغییر داده که اکنون احتمال برخورد آن با ماه وجود دارد.
این برخورد، در صورت وقوع، در سمت روشن ماه رخ خواهد داد، اما احتمالاً از سطح زمین قابل مشاهده نخواهد بود.
اهمیت این رویداد تنها به یک برخورد فضایی محدود نمیشود. با افزایش مأموریتهای ماه و برنامههایی مانند «آرتمیس» ناسا برای ایجاد حضور انسانی پایدار در نزدیکی قطب جنوب ماه، مسئله مدیریت بقایای موشکها در فضای اطراف ماه اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
اسپیسایکس نیز در حال بررسی راههایی برای کاهش احتمال برخورد مراحل بالایی موشکهای خود با ماه یا سایر اجرام در مأموریتهای آینده است؛ موضوعی که با افزایش فعالیتهای فضایی و احتمال ایجاد پایگاههای انسانی در ماه، به یکی از چالشهای جدید اکتشافات فضایی تبدیل خواهد شد.
