حسین سلاحورزی در اعتماد نوشت: پس از پنج ماه ناامنی و اختلال در رفتوآمد کشتیها در تنگه هرمز، اکنون نشانههایی از دستیابی ایران و عمان به یک توافق موقت دیده میشود؛ توافقی که اگر نهایی شود و روی کاغذ نماند، میتواند عبور کشتیها را دستکم برای ۶۰ روز آسانتر و امنتر کند. برای اقتصاد ایران، این اتفاق مهم است. نه از آن جهت که با بازشدن تنگه، ناگهان همهچیز به حالت عادی بازمیگردد، بلکه از این جهت که بعد از چند ماه فشار، پنجرهای هرچند کوتاه برای بهحرکت درآوردن دوباره بخشی از تجارت کشور باز میشود.
پنج ماه اختلال را نمیتوان در ۶۰ روز جبران کرد. کشتیهایی که نیامدهاند، کالاهایی که دیر رسیدهاند، خطوط تولیدی که با کمبود مواد اولیه روبهرو شدهاند و صادراتی که متوقف یا پرهزینه شده، یکشبه به وضعیت پیشین بازنمیگردند. با این همه، ۶۰ روز هم فرصت کمی نیست؛ به شرط آنکه از همین ابتدا بدانیم چه میخواهیم و قرار است در پایان این مهلت به کجا برسیم.
نخست باید یک سوءتفاهم را کنار گذاشت. باز شدن تنگه روی نقشه، با بازگشت جریان عادی تجارت یکی نیست. کشتی باید حاضر باشد وارد منطقه شود، بیمهگر باید خطر سفر را بپذیرد، کرایه حمل باید برای صاحب کالا قابل تحمل باشد و بنادر نیز باید امکان پذیرش، تخلیه و ترخیص محمولهها را داشته باشند. افزون بر اینها، باز شدن مسیر دریایی به خودی خود محدودیتهای بانکی، دشواری انتقال پول یا موانع ورود به بنادر ایران را برطرف نمیکند.
توافق سیاسی - اگر حاصل شود - فقط در را باز میکند؛ عبور از این در، به مجموعهای از تصمیمها و آمادگیهای اجرایی نیاز دارد. نخستین اثر مثبت توافق احتمالا در حملونقل دیده خواهد شد. با کاهش خطر درگیری، بخشی از شرکتهای کشتیرانی به تدریج به منطقه بازمیگردند، ظرفیت حمل افزایش مییابد و فشار کرایه و بیمه جنگ کمتر میشود. البته نباید انتظار داشت همه شرکتها از همان روز نخست به مسیر برگردند.
بازار کشتیرانی با خبر و بیانیه حرکت نمیکند. شرکتها ابتدا اجرای عملی توافق، میزان پایبندی طرفها …
