رویداد۲۴| موج تازه تهدیدهای اقتصادی واشنگتن علیه ایران، اینبار با ادبیاتی کمسابقه همراه شده است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از اعمال «سختترین تحریمهای تاریخ» سخن گفته و دولت دونالد ترامپ تلاش دارد فشار اقتصادی را از سطح تحریم چند فرد و نهاد فراتر برده و شبکههای تجاری، مالی و طرفهای معامله با ایران را نیز هدف قرار دهد. رویترز گزارش داده که واشنگتن بهطور مشخص در پی افزایش فشار بر کشورهایی است که به خرید نفت ایران ادامه میدهند؛ موضوعی که میتواند مهمترین کانال درآمد ارزی تهران را هدف بگیرد.
در تهران، اما واکنشها عمدتاً بر یک گزاره مشترک استوار بوده و آن این است که تحریم، ابزار تازهای برای ایران نیست. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در واکنش به تهدیدهای تازه آمریکا با اشاره به سابقه تحریمهای واشنگتن نوشت: «۱۴سال پیش: «فلجکنندهترین تحریمهای تاریخ.» شکست خورد. ۸ سال پیش: «فشار حداکثری.» شکست خورد. ۵ماه پیش: «تسلیم بیقیدوشرط.» شکست خورد. امروز: «کمرشکنترین عملیات اقتصادی تاریخ.» این هم محکوم به شکست است. این فیلم را قبلاً دیدهایم؛ همان داستان همیشگی، فقط با قلدرهای متفاوت.»
در همین چارچوب، عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، نیز تلاش کرده است تصویر متفاوتی از آمادگی اقتصادی کشور ارائه دهد. او گفته است: «آمریکا هر کاری میتوانست در حوزه تحریم تا امروز انجام داده» و تأکید کرده که از بهمنماه برای شرایط سخت آماده شدهاند و با «دپو کردن ارز» تلاش شده ذخایر لازم برای تأمین کالاهای اساسی و دارو فراهم شود.
همتی همچنین گفته است: «ما هم بیکار ننشستهایم. با برنامهریزی انجامشده مشکلی برای تأمین ارز نداریم» و وعده داده است که ارز مورد نیاز کالاهای اساسی و دارو و تا پایان سال ارز مورد نیاز صنعت تأمین شود.
اما در فاصله میان این دو گزاره ــ «این فیلم را قبلاً دیدهایم» و «مشکل تأمین ارز نداریم» باید به این پرسش هم پاسخ داد که ایران در عمل چه ابزارهایی برای کماثر کردن فشار اقتصادی آمریکا در اختیار دارد؟ این تحریمها با قبلیها چه فرقی دارد؟
نقطه قوت استدلال تهران این است که ایران طی بیش از چهار دهه، سازوکارهای مختلفی برای ادامه تجارت در شرایط تحریم ایجاد کرده است. اقتصاد ایران امروز برخلاف سالهای نخست تحریمها، شبکهای …
