رویداد۲۴| محمد کوکب در اعتماد نوشت: به دنبال یادداشت علی مطهری در صفحه شخصی خود در موضوع حجاب و نیز سخنان وی در جلسه مشترک سران احزاب و فعالان سیاسی با رییسجمهور محترم، یکبار دیگر موضوع چالشبرانگیز حجاب بانوان سوژه برخی منتقدان در فضای مجازی شد و بعضی از آنها به طنز و کنایه مطهری را مورد خطاب قرار دادند که باز به پوشش بانوان گیر داده است.
نگارنده پیش از این در همین روزنامه یادداشتهایی را در دفاع از حجاب نوشته و از موضع مطهری و امثال او دفاع کرده است. اینبار قصد دارم به بهانه طرح مجدد این مساله، انتقادهای مخالفان حجاب را مطرح کنم و به اختصار به آنها پاسخ دهم و امیدوارم گفتوگوی همدلانه و به دور از تعصبات حزبی و جناحی در این باب بتواند دستکم فضای مبهم و غبارآلود حاکم بر این موضوع را تا حد زیادی شفاف و روشن سازد.
نکته اساسی که مخالفان حجاب باید قبل از هر چیز به آن توجه داشته باشند و به عبارت دیگر پرسشی که باید به آن پاسخ دهند، این است که آیا بیحجابی را یک آسیب یا ناهنجاری اجتماعی میدانند یا خیر؟ ممکن است پاسخ دهند در حد عرف رایج جامعه ناهنجاری تلقی نمیشود ولی خارج از عرف بلی. حال سوال دیگری مطرح میشود که عرف جامعه در این موضوع چیست؟ آیا عرف را سنتها و آداب و رسوم و در یک کلام فرهنگ جامعه تعیین میکند یا مرجع و منبع دیگری؟
مثلا طرحها و مدهای وارداتی از آن سوی مرزها و نیز تبلیغات خارجی چقدر در تعیین حد و مرز عرف سهم و نقش دارند؟ پارهای از منتقدان مطهری میگویند: «عرف جامعه چنان تعیینکننده است که میتواند بر چهرهای مانند علی مطهری تاثیر بگذارد که در عین باور به آزادیهای سیاسی، با آزادی اجتماعی و پذیرش تنوع سبک زندگی در نسل جدید کنار نیامده است»۱.
پس اگر عرف جامعه چنان تاثیر پررنگی دارد که مطهری را بهزعم این منتقد در مقابل آزادیهای اجتماعی قرار داده است، باید تعریف دقیقی از آن ارایه شود وگرنه چنین تلقی خواهد شد که «عرف» بازار مکارهای است که هر کالای مرغوب و نامرغوبی را میتوان در آن سراغ گرفت و کمترین انتقادی به آن با انگ و برچسب آزادیاستیزی روبهرو خواهد شد.
ضمنا باید امثال گوینده این سخن به این سوال پاسخ بدهند که عرف با زمان چه نسبتی دارد و آیا گذشت زمان موجب تغییر و تحول در عرف خواهد …
