رویداد۲۴ | پلیتیکو در گزارشی نوشته آتشبس شکننده و دوماهه میان آمریکا و ایران، در صورت نرسیدن به توافقی در آخرین لحظات برای تمدید آن و احتمالاً پایان دادن به جنگ میان دو کشور، ظاهراً روز دوشنبه به پایان خواهد رسید.
یک مقام ارشد کاخ سفید که برای بیان جزئیات روند مذاکرات خواست نامش فاش نشود، وضعیت میان دو کشور را در آستانه پایان مهلت آتشبس در روز دوشنبه «راکد» توصیف کرد. این مقام تا بعدازظهر جمعه از هیچ برنامهای برای تمدید آتشبس اطلاع نداشت.
او گفت: «مهم نیست چقدر به توافق نزدیک یا از آن دور هستیم. مسئله اصلی این است که آیا ایران میخواهد پای میز مذاکره بیاید و با یک توافق موافقت کند یا نه. در حال حاضر چنین کاری نکرده است.»
مذاکرهکنندگان ایرانی نیز گفتهاند که دو کشور همچنان در گفتوگوها برای احیای توافق موقتی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در ماه ژوئن در فرانسه امضا کرد، در بنبست هستند.
پولیتیکو می گوید: از جمله مهمترین موارد اختلاف، وضعیت داراییهای مالی مسدودشده ایران و فعالیت کشتیها در تنگه هرمز، از جمله ادامه محاصره آمریکا، است.
جیمز جفری، سفیر سابق آمریکا که در دولت سه رئیسجمهور، از جمله در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، در خاورمیانه فعالیت کرده است، به این رسانه گفت: «در این مقطع هر دو طرف منافعی در ادامه وضعیت آتشبس همراه با محاصره دارند، زیرا هر کدام تصور میکنند این وضعیت ممکن است به نفعشان تمام شود. همچنین هر دو طرف معتقدند گزینههای دیگر، مانند تشدید نظامی یا نوعی "تسلیم"، کمتر قابل قبول است؛ برای آمریکا، پذیرش خواستههای جدید و گسترده ایران و برای ایران، بازگشت به تفاهمنامه.»
در روزهای اخیر، رهبری ایران مطالبات خود برای برقراری آتشبس را افزایش داده و خواستار مواردی از جمله پرداخت غرامت خسارات ناشی از جنگ، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و پایان دادن به همه تهدیدها علیه ایران، از جمله علیه نیروهای همسو با تهران در دیگر کشورها، شده است. شکاف در ساختار قدرت ایران
بیشتر بخوانید: ادعای اکسیوس درباره پشت پرده یک رابط مخفی بین ترامپ و سردار وحیدی
به گفته مقام ارشد کاخ سفید، مذاکرات برای پایان دادن به جنگ که اکنون وارد ششمین ماه خود شده، تا حدی به این دلیل بسیار دشوار بوده که ساختار حکمرانی ایران به سه جناح تقسیم شده است.
این مقام به پولیتیکو گفت این گروهها که اهدافشان گاهی تفاوتهای اساسی با یکدیگر دارد شامل: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، روحانیون و دولت هستند.
او افزود توافق با یکی از این گروهها الزاماً به معنای موافقت دیگران نیست.
این مقام گفت: «ما میدانیم برای اینکه یک توافق مؤثر باشد باید تأیید همه را داشته باشیم. آنها میدانند موضع ما چیست، اما ما در بسیاری مواقع نمیدانیم موضع آنها چیست. آنها مرتباً خط پایان را جابهجا میکنند.»
حملات جاری در منطقه نیز عامل پیچیدهکننده دیگری است که در هر لحظه میتواند باعث تشدید درگیری شود.
روز پنجشنبه دو نفتکش در حال عبور از تنگه هرمز هدف حمله پهپادی قرار گرفتند. انتخابات میاندورهای آمریکا و فشار زمان
بیشتر بخوانید: جنگ لفظی تهران و واشنگتن در آستانه پایان مهلت آتشبس؛ ترامپ چه خوابی برای هرمز دیده است؟
اگر مهلت آتشبس بدون توافق سپری شود، بنبست کنونی در شرایطی ادامه خواهد یافت که کمتر از سه ماه تا انتخابات میاندورهای آمریکا باقی مانده است؛ انتخاباتی که رأیدهندگان خسته از جنگ و ناراضی از شرایط اقتصادی در آن نقش تعیینکننده خواهند داشت.
قیمت بنزین آمریکا که پیشتر رو به کاهش بود، این هفته دوباره افزایش یافت و روز جمعه به ۴.۰۸ دلار در هر گالن رسید.
کاخ سفید امیدوار است کارزار فشار اقتصادی، که با تهدید به ادامه نامحدود محاصره سواحل ایران همراه شده، تهران را به بازگشت به میز مذاکره وادار کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پنجشنبه به نیوزمکس گفت واشنگتن هفته آینده کارزار «انزوای اقتصادی» را آغاز خواهد کرد تا فشار بیشتری بر ایران وارد کند.
یک مقام دوم کاخ سفید که او نیز به دلیل حساسیت مذاکرات خواست نامش فاش نشود، به پولیتیکو گفته ترامپ در صورتی که ایران «به تروریسم ادامه دهد و از توافق خودداری کند»، همچنان همه گزینهها را در اختیار دارد.
او در بیانیهای گفت: «تحریمهای خردکننده و یکی از موفقترین محاصرههای تاریخ، اقتصاد ایران را فلج کرده و ایران را کاملاً ورشکسته کرده است. عاقلانه این است که ایران با یک توافق موافقت کند. در غیر این صورت، میدانند چه اتفاقی خواهد افتاد.»
ترامپ بارها به وضعیت مالی دشوار ایران اشاره کرده و کمبود سوخت، تورم شدید و افزایش ناآرامیها را نشانهای از ضعف موضع تهران در مذاکرات دانسته است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز جمعه به خبرنگاران گفت: «ابزارهای بیشتری در اختیار داریم که میتوانیم از آنها برای ادامه مجازات ایران و فلج کردن اقتصاد این کشور استفاده کنیم؛ اقتصادی که در حال حاضر نیز در موقعیت بسیار ضعیفی قرار دارد.» آیا فشار اقتصادی جواب میدهد؟
با این حال مشخص نیست فشار اقتصادی بتواند حکومتی را که تاکنون در برابر تهدیدهای نظامی و اقتصادی دوام آورده، به مصالحه وادار کند.
فردی مطلع از مذاکرات که خواست نامش فاش نشود، گفت: «فکر میکنم دولت ترامپ متوجه خواهد شد که آستانه تحمل درد در ایران آنقدر بالاست که فشار اقتصادی کارساز نخواهد بود.»
او افزود: «اگر قرار باشد اوضاع پیش از انتخابات تثبیت شود، آنها باید خیلی سریع اقدام کنند.»
بنی سبتی، پژوهشگر برنامه ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی در تلآویو، نیز گفت تهدیدهای مداوم ترامپ تنها باعث سختتر شدن موضع حکومت ایران میشود.
او معتقد است رهبری ایران احتمالاً خود را در مذاکرات در موضع برتر میبیند؛ تصوری که وقتی تهدیدهای ترامپ عملی نمیشود، تقویت میشود.
سبتی گفت: «مسئله روانشناسی است، نه اینکه از نظر فیزیکی چقدر قدرتمند هستم؛ آنطور که غرب قدرت را اندازه میگیرد. از نگاه آنها، اکنون بسیار قدرتمند هستند. آنها احساس میکنند جهان را کنترل میکنند.»
او گفت بخشی از این نگاه ایدئولوژیک ممکن است بر مطالبه ایران برای دریافت عوارض یا دیگر هزینههای عبور و مرور از تنگه هرمز اثر گذاشته باشد؛ مطالبهای که آمریکا همچنان با آن مخالف است.
مقام ارشد کاخ سفید تأکید کرد هرگونه عوارض یا هزینه برای عبور از تنگه هرمز از نظر آمریکا از اساس قابل مذاکره نیست.
او گفت: «نه عوارض، نه هزینه و نه کنترل. هر طور که بخواهند اسمش را بگذارند، برای ما قابل قبول نیست.»
