رویداد۲۴ | امیرحسین جعفری- رئیس سازمان بهینهسازی مصرف سوخت و مدیریت راهبردی انرژی که این روزها متولی اجرای طرح جدید دولت درباره بنزین شده، بهتازگی اظهارنظری جنجالی درباره قاچاق سوخت داشته است. اسماعیل سقاب اصفهانی گفته است: «هر دو جناح سیاسی کشور در قاچاق سوخت دست دارند و اگر بخواهم دکان آنها را تعطیل کنم، شیشههایم را خرد میکنند.» این اظهارات واکنشهای فراوانی به دنبال داشت.
شواهد و برآوردهای رسمی و رسانهای از وجود شبکههای بزرگتر و سازمانیافته حکایت دارد؛برآوردها چیزی بین ۲۵ تا ۳۱ میلیون لیتر در روز را برای قاچاق بنزین در نظر گرفته اند. اما مسئله مهمتر این است که با قاچاق سوخت چه باید کرد؟ آیا تمام بحران بنزین را میتوان به قاچاق نسبت داد؟ و اگر قاچاق متوقف شود، آیا مسئله ناترازی بنزین ایران حل خواهد شد؟
واقعیت این است که پاسخ منفی است. بنزین ایران کجا کم میآورد؟
ایران در سالهای اخیر با فاصله فزاینده میان تولید و مصرف بنزین مواجه شده است. آمارهای رسمی و اظهارات مسئولان نیز نشان میدهد این فاصله دیگر یک اختلاف کوچک و مقطعی نیست.
در مرداد ۱۴۰۵، مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی اعلام کرد ظرفیت تولید بنزین به حدود ۱۳۰ میلیون لیتر در روز رسیده، در حالی که مصرف در برخی روزهای اخیر تا حدود ۱۵۳ میلیون لیتر در روز افزایش یافته است. به گفته او، در جریان جنگ نیز حدود ۲۳۰ هزار بشکه از ظرفیت تولید کشور از دست رفته که نزدیک به نیمی از آن تاکنون بازیابی شده است.
یعنی در این مقطع، اگر عدد ۱۵۳ میلیون لیتر را مبنا قرار دهیم، تولید داخلی حدود ۱۳۰ میلیون لیتر است و فاصلهای نزدیک به ۲۳ میلیون لیتر در روز میان تولید و مصرف وجود دارد؛ به بیان سادهتر، تولید داخلی حدود ۸۵ درصد مصرف روزانه را پوشش میدهد و حدود ۱۵ درصد در قالب کسری باقی میماند که برای جبران آن باید یا با قاچاق مبارزه کرد، یا از هدررفت بنزین جلوگیری کرد و یا وارد کرد.
اما اکنون، بر اساس گزارشهای منتشرشده و اطلاعات رسیده، واردات بنزین در شرایط جنگی و محدودیتهای بینالمللی عملاً متوقف یا بسیار محدود شده است؛ موضوعی که برخی فعالان حوزه فرآوردههای نفتی نیز آن را تأیید کردهاند. حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت، گاز و پتروشیمی، …
