رویداد۲۴| در میانه ادامه تنشها میان ایران و آمریکا، تنگه هرمز بار دیگر به کانون اصلی دیپلماسی و نگرانیهای امنیتی تبدیل شده است. مذاکرات تهران و مسقط درباره ایجاد سازوکاری تازه برای تردد کشتیها، اگرچه از سوی برخی رسانهها به عنوان «توافق برای بازگشایی هرمز» تعبیر شده، اما واقعیت پیچیدهتر از این است. آنچه میان ایران و عمان در حال شکلگیری است، نه بازگشایی کامل این آبراه، بلکه تلاش برای ایجاد چارچوبی جدید برای مدیریت رفتوآمد دریایی است؛ چارچوبی که همچنان با اختلافهای جدی درباره نقش آمریکا، حدود حاکمیت ایران و قواعد عبور کشتیها روبهرو است. هرمز؛ نقطه اتصال جنگ، انرژی و دیپلماسی
تنگه هرمز بار دیگر به یکی از حساسترین نقاط بحران میان ایران و آمریکا تبدیل شده است؛ آبراهی که هرگونه اختلال در آن میتواند بازار جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار دهد و هزینههای اقتصادی بحران را از مرزهای منطقه فراتر ببرد. اهمیت هرمز تنها به عبور بخش بزرگی از صادرات نفت و گاز منطقه محدود نمیشود؛ این تنگه در دهههای گذشته همواره یکی از مهمترین نقاط رقابت میان ایران، کشورهای عربی منطقه و قدرتهای فرامنطقهای بوده است.
پس از افزایش تنشهای نظامی میان تهران و واشنگتن، موضوع امنیت کشتیرانی در هرمز به یکی از محورهای اصلی رایزنیهای دیپلماتیک تبدیل شد. در این میان عمان، به دلیل روابط همزمان خود با ایران و غرب، بار دیگر نقش میانجی سنتی خود را بر عهده گرفت تا مانع از تبدیل شدن این آبراه به جبههای تازه در بحران منطقه شود.
مذاکرات میان تهران و مسقط اکنون بر سر این است که چگونه میتوان یک سازوکار جدید برای عبور و مرور کشتیها ایجاد کرد؛ سازوکاری که از یک سو نگرانیهای امنیتی ایران را در نظر بگیرد و از سوی دیگر مانع از شکلگیری بحران تازه در مسیر تجارت جهانی شود. توافق ایران و عمان دقیقا درباره چیست؟
برخلاف برخی روایتها، موضوع مذاکرات ایران و عمان به معنای «باز شدن فوری تنگه هرمز» نیست. گزارشهای منتشرشده از سوی رسانههایی مانند سیانان و الجزیره نشان میدهد که دو طرف درباره یک چارچوب همکاری برای تنظیم تردد دریایی گفتوگو کردهاند؛ یعنی تعیین قواعدی که بر اساس آن کشتیها بتوانند با امنیت و هماهنگی بیشتری از این مسیر عبور کنند.
اصل بحث این است که ایران و عمان، …
