رویداد۲۴ | مازیار وکیلی: شهر فقط مجموعهای از خیابانها، ساختمانها، کافهها و میدانها نیست؛ شهر صحنهای است که گروههای مختلف اجتماعی در آن خود را به نمایش میگذارند، مرزهای هویتیشان را تعیین میکنند و درباره اینکه «چه کسی حق دارد دیده شود» با یکدیگر رقابت میکنند. از همین منظر، تغییر در ظاهر خیابان یا شکلگیری پاتوقهای تازه، صرفاً یک تحول در سبک زندگی نیست؛ گاهی نشانهای است از شکافهایی عمیقتر که در زیر پوست جامعه شکل گرفتهاند.
میشل دوسرتو، متفکر فرانسوی، معتقد است خیابانی که روی نقشه صرفاً یک خط هندسی است، با قدم زدن مردم به «فضا» تبدیل میشود؛ یعنی انسان با حرکت خود، معنای خیابان را تولید میکند. حضور مردم پرچمبهدست در میادین بخشی از همین فضاسازی است که هانری لوفور از آن بهعنوان تصاحب و بازتولید فضای زندگی روزمره یاد میکند. اما این فضا برخلاف صد و پنجاه روز اخیر همیشه در تصاحب این جریان نبوده است. برعکس؛ خیابان همواره عرصه ظهور جریان های منتقد بوده و هست.
جوادی یگانه، جامعه شناس که سالهاست مسئولیت انجام پیمایش های ملی ارزش ها و نگرش های ایرانیان را برعهده دارد از جامعه دوپاره حرف می زند. او می گوید به دلیل دستکاری های حاکمیت در صدسال اخیر به تدریج دو جامعه در ایران شکل گرفته است که رسانه یکی تلویزیون جمهوری اسلامی است و دیگر ایراناینترنشنال؛ یکی بعد از شنیدن خبر حمله آمریکا در نهم اسفند، هلهله میکند و دیگری گریه. این دو بخش از همه جدا شدهاند و مساله اصلی آنها تصاحب خیابان است. او معتقد است پس از جنگ هشت ساله دیگر فضای خیابان در اختیار طیف حزب اللهی طرفدار حاکمیت نیست و به تدریج خیابان در اختیار «جامعه دوم» یعنی منتقدان حاکمیت قرار گرفته است. امروز تخریب جدول باغچه های مقابل کافه های خیابان سنایی نمادین ترین نشانه مبارزه حاکمیت با خیابانی است که در تصاحب آنها نیست.
در چنین جامعه دوپاره ای، این روزها ویدئوهایی از کافهها و رستورانهایی با عنوان «کافه مذهبی» در شبکههای اجتماعی دست به دست می شود؛ مکانهایی که در آن نوشیدن پپسی، کوکاکولا و فانتا (احتمالا به خاطر اسرائیلی بودن) حرام است، غذاها با تربت کربلا تبرک می شوند و امکان برگزاری نماز جماعت نیز برای مشتریان فراهم است.
رستورانها و کافههایی که در ظاهر قرار است پاسخگوی …
