رویداد۲۴| ترامپ طی هفتههای اخیر بارها ایران را تهدید کرده، اما هر بار با ادعای به پیشرفت در مذاکرات از تهدیدهای خود عقبنشینی نموده است. سه مقام و یک دیپلمات سابق آمریکایی به روزنامه واشنگتنپست گفتند که پس از ماهها درگیری و در حالی که حملات موشکی و پهپادی ایران همچنان ادامه دارد، دولتهای عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت و بحرین اکنون در نارضایتی خود از دولت آمریکا همنظر هستند. برخی از این کشورها حتی بحث درباره سودمندی ادامه میزبانی از تأسیسات نظامی بزرگ واشنگتن در خاک خود را آغاز کردهاند.
یکی از مقامهای کشورهای خلیج فارس گفت: ترامپ این جنگ را شروع کرد و ما داریم بهای آن را میپردازیم. او که نخواست نامش فاش شود، افزود که خشم نسبت به آمریکا از زمانی که آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه به ایران حمله کردند، به بالاترین سطح خود رسیده است.
کشورهای خلیج فارس همچنان به واشنگتن بهعنوان یک شریک امنیتی نزدیک و تأمینکننده اصلی تسلیحات متکی هستند و قطر و بحرین میزبان پایگاههای بزرگ آمریکا هستند. با این حال، این ناخرسندی باعث شده است برخی کشورها گزینههای جدیدی را در زمینه ترتیبات امنیتی بررسی کنند. تحلیلگران میگویند این تحولات احتمالاً در کوتاهمدت نظم منطقه را بهطور چشمگیری تغییر نخواهد داد، اما برخی کشورها بررسی گزینههای خود را آغاز نمودهاند.
یک مقام ارشد اروپایی گفت توافق دفاع متقابلی که هفته گذشته میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امضا شد، «پیامی به آمریکا» بود.
این مقام که بهطور منظم با رهبران کشورهای خلیج فارس در تماس است، گفت این پیمان نشان میدهد که این سه کشور قدرتمند «در تلاشاند مشارکتهای امنیتی و دفاعی خود را متنوع کنند».
«از نظر آنها، آمریکا [به تنهایی] کافی نیست.»
با این حال، یک مقام کاخ سفید گفت ترامپ «روابطی فوقالعاده با همه شرکای ما در منطقه خلیج فارس دارد».
این مقام که نخواست نامش فاش شود، گفت: آمریکا از پیش از آغاز عملیات «خشم حماسی» بهطور منظم با همه متحدان منطقهای خود در تماس بوده است.
فراس مقصاد، مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقا در گروه اوراسیا، گفت: از همان ابتدا ناخرسندی وجود داشته است.
به گفته او، متحدان آمریکا در خلیج فارس احساس میکنند که «به شکلی غیرضروری در جنگی گرفتار شدهاند» که ترامپ اکنون برای پایان دادن به آن با مشکل مواجه است.
مقصاد که ارتباطات گستردهای با رهبران کشورهای خلیج فارس دارد، گفت سیاست ترامپ در قبال ایران در منطقه اغلب «آشفته» و «غیرقابل پیشبینی» توصیف میشود.
آنا جیکوبز، پژوهشگر مؤسسه کشورهای عرب خلیج فارس در واشنگتن، گفت از زمان آغاز جنگ، «اعتماد به آمریکا کاهش یافته است». او گفت متحدان آمریکا معتقدند «رفتار این کشور در منطقه باعث میشود آنها امنیت کمتری داشته باشند، نه امنیت بیشتر».
یکی از دیپلماتهای غربی در منطقه گفت این تغییرات به معنای تغییر چشمگیری در نگرش نسبت به آمریکا نیست. او گفت حتی پیش از جنگ با ایران نیز از نیروهای آمریکایی در منطقه با «اشتیاق» استقبال نمیشد.
«حضور آنها بیشتر چیزی بود که بهعنوان یک شر ضروری تلقی میشد. اکنون ضرورت آن زیر سؤال رفته است.»
عربستان سعودی طی هفتههای اخیر بهطور ویژهای تحت فشار قرار گرفته است. این کشور علاوه بر حملات ایران و گروههای مسلح در عراق به دلیل میزبانی از پایگاههای آمریکا، هدف حملات حوثیهای یمن نیز قرار گرفته است.
حوثیها بارها زیرساختهای انرژی عربستان سعودی را هدف قرار دادهاند و در تلاش هتند تنگه بابالمندب در ورودی دریای سرخ را مسدود کنند. از زمانی که ایران در روزهای ابتدایی جنگ تنگه هرمز را بست، عربستان سعودی برای صادرات نفت خود به بنادرش در دریای سرخ متکی بوده است.
نگرش رهبران کشورهای خلیج فارس نسبت به جنگ تغییر کرده است. عمان از همان ابتدا با این درگیری مخالفت کرده بود، اما عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بحرین در مقاطعی از آن حمایت نمودهاند.
این دیپلمات غربی ادعا کرد که نیروهای اماراتی در ماههای اخیر «حملات متعددی» را علیه خاک ایران انجام دادهاند و نیروهای سعودی نیز مواضع گروههای عراقی را بمباران کرد.
این مقام ارشد اروپایی گفت: در آغاز جنگ، آنها ــ نمیخواهم بگویم حامی بودند ــ اما صادقانه بگویم، کاملاً مخالف جنگ هم نبودند.
به گفته او، محاسبه در ابوظبی و ریاض این بود که یک پیروزی سریع و قاطع میتواند برای آنها سودمند باشد.
به گفته این مقام، این رویکرد در آستانه نخستین دور مذاکرات ایران و آمریکا در ماه آوریل شروع به تغییر کرد؛ زمانی که روشن شد نهتنها حکومت ایران سقوط نخواهد کرد، بلکه تنگه هرمز نیز بسته خواهد ماند.
بدر السیف، استادیار تاریخ در دانشگاه کویت، گفت که در ماههای پس از آن، تناقض و ناهماهنگی ترامپ موجب نگرانی کشورهای خلیج فارس شده است.
السیف که عضو مؤسسه کشورهای عربی خلیج فارس در واشنگتن نیز هست، با اشاره به تفاهمنامه میان ایالات متحده آمریکا و ایران در ماه ژوئن، افزود: حتی پیش از تمام این حرفوحدیثها با ترامپ، هیچ راهبرد روشنی وجود نداشت.
«تفاهمنامه یک شوخی بود. آن شروط، شروطی نبود که ما میپسندیدیم و به همین دلیل، خیلی زودتر از آنچه انتظار میرفت، از بین رفت.»
یک مقام کاخ سفید گفت ترامپ «همیشه بهروشنی اعلام کرده است که ترجیح او دیپلماسی است».
کشورهای خلیج فارس در حال حاضر جایگزین قابل اتکایی برای شراکتهای امنیتی چند دههای خود با ایالات متحده ندارند. این مقام عربی گفت تا زمانی که درگیری ادامه دارد، تنها گزینه آنها این است که روابط و ائتلافهای خود با واشنگتن را بیش از پیش تقویت کنند.
او گفت: «هر کاری که انجام دهیم، نمیتوانیم به ایالات متحده نه بگوییم.»
