رویداد۲۴| این پدیده به حالت و موقعیتی اطلاق میشود که در جریان آن ذهن فرد پس از مشاهده صحنهای از زندگی احساس میکند که آن را قبلا دیده و تجربه کرده است. این در حالی است که انسان برای نخستین بار است که در مقابل آن صحنه یا در آن موقعیت قرار گرفته است. «آشناپنداری» از فعالیت مغز انسان ناشی میشود. ژان مارک سنه، پزشک فرانسوی در مورد این پدیده میگوید: «این اتفاق در قسمت داخلی لوب تمپورال مغز رخ میدهد.» او میافزاید که دو ناحیه از این بخش در این فرایند نقش دارند: قشر رینال (cortex rhinal) و هیپوکامپ (hippocampus). به گفته او، «این دو ناحیه مسئول مدیریت حافظه هستند.»
وقتی صحنهای را میبینیم، قشر رینال آن را ثبت میکند. ژان مارک سنه در توضیح این موضوع مثال میزند: «فرض کنیم با همسایه جدیدتان در ساختمان روبهرو میشوید، این قشر رینال است که چهره او را به خاطر میسپارد، در حالی که هیپوکامپ اطلاعات را دریافت کرده و زمینه و شرایط آن موقعیت را ثبت میکند.»
به بیان ساده، قشر رینال مانند یک دروازه عمل میکند، در حالی که هیپوکامپ میان تمام اطلاعات دریافتشده از آن صحنه ارتباط برقرار میکند. ژان مارک سنه توضیح میدهد: «اگر چند هفته بعد همان همسایه را در نانوایی ببینید، قشر رینال میگوید: "این چهره را میشناسم" و این پیام را به هیپوکامپ میفرستد، هیپوکامپ نیز زمینه و جزئیات صحنهای را که قبلا او را در آن دیدهاید به یاد میآورد.» هنگام تجربه «آشناپنداری» در مغز چه اتفاقی میافتد؟
در حالت «آشناپنداری» یا «دژاوو»، ابتدا قشر رینال فعال میشود. برای مثال، ممکن است مغز تشخیص دهد که «این چهره را قبلا دیدهام» و این اطلاعات را به هیپوکامپ ارسال کند، اما هیپوکامپ هیچ زمینهای برای آن پیدا نمیکند. ژان مارک سنه توضیح میدهد: «در این حالت شما دچار یک پارامنزی (اختلال تکرارپنداری حافظه) میشوید.» یعنی ممکن است فرد احساس کند فردی را میشناسد یا صحنهای را قبلا تجربه کرده است بدون اینکه بتواند زمان و موقعیت واقعی آن را به یاد بیاورد.
ژان مارک سنه میگوید: «نوعی اختلال در عملکرد حافظه وجود دارد.» او البته اضافه میکند که علت این اتفاق میتواند در افراد مختلف متفاوت باشد. ممکن است قشر رینال به این دلیل فعال شود که چهرهای که میبینید شباهت زیادی …
