به گزارش روز شنبه گروه آسیا و اقیانوسیه ایرنا، توافق موسوم به «پیمان دفاعی مکه» روز ۱۶ مرداد (هفتم اوت ۲۰۲۶) با حضور محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی، رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه و شهباز شریف نخست وزیر پاکستان امضا شد. وزارت امور خارجه پاکستان اعلام کرده است که هدف توافق، تقویت بازدارندگی جمعی در برابر هرگونه اقدام تجاوز کارانه و توسعه همکاری دفاعی میان سه کشور است و هرگونه حمله مسلحانه علیه یکی از اعضا، حمله علیه همه اعضا تلقی خواهد شد.
با این حال، رویترز تصریح کرده است که بیانیه منتشر شده، جزئیات تعهدات هر کشور و نوع اقدام نظامی مورد انتظار در صورت حمله به یکی از اعضا را مشخص نکرده است؛ موضوعی که از نخستین پرسش های جدی درباره آینده این پیمان محسوب می شود.
ابهام در «حمله به یکی، حمله به همه»
یکی از مهم ترین محورهای مورد توجه رسانه های هند، فاصله میان اصل سیاسی توافق و سازوکار عملی اجرای آن است.
هندوستان تایمز با اشاره به واکنش محتاطانه وزارت خارجه هند گزارش داده است که دهلی نو تحولات مربوط به توافق را از نزدیک دنبال می کند. این رسانه همچنین به بند مربوط به تلقی حمله به یکی از اعضا به عنوان حمله به همه اشاره کرده است؛ بندی که به دلیل جایگاه پاکستان در معادلات امنیتی جنوب آسیا، برای هند اهمیت ویژه ای دارد.
تایمز آو ایندیا نیز در گزارش خود به همین ابهام اشاره کرده و ضمن تشریح ظرفیت های متفاوت سه کشور، به نقل از منصور احمد، پژوهشگر مرکز مطالعات راهبردی و دفاعی دانشگاه ملی استرالیا، نوشته است که ظرفیت های دفاعی و صنعتی ترکیه و پاکستان می تواند با منابع مالی و سرمایه گذاری عربستان ترکیب شود؛ اما انتظار نمی رود پیمان جدید به معنای انتقال بازدارندگی هسته ای پاکستان به شرکای آن باشد، زیرا بازدارندگی هسته ای پاکستان همچنان عمدتاً بر محاسبات مربوط به هند متمرکز است.
از این منظر، یکی از نخستین چالش های پیمان این است که مشخص شود «همبستگی دفاعی» در سطح سیاسی تا چه اندازه می تواند به یک تعهد مشخص و قابل اتکا در زمان بحران تبدیل شود.
سه کشور، سه محیط امنیتی متفاوت
چالش دوم، تفاوت در اولویت های امنیتی سه عضو است. عربستان سعودی عمدتا به دنبال حفاظت از امنیت سرزمینی، زیر ساخت های حیاتی، مسیرهای انرژی و طرح های …
