مجید دریکوند روز جمعه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: خراسان شمالی از استانهای شاخص کشور در حوزه تنوع زیستی است و تمامی طبقهبندیهای مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیطزیست شامل پارک ملی، منطقه حفاظتشده، پناهگاه حیاتوحش و اثر طبیعی ملی را در خود جای داده است.
وی افزود: در مجموع ۱۱ منطقه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیطزیست، ذخیرهگاه زیستکره کپهداغ، مناطق شکار ممنوع و قرقهای اختصاصی در این استان وجود دارد که وسعت عرصههای تحت حفاظت را به حدود ۲۸۵ هزار هکتار رسانده است.
مدیرکل حفاظت محیطزیست خراسان شمالی با بیان اینکه پارکهای ملی سالوک و ساریگل از ارزشمندترین زیستگاههای طبیعی کشور به شمار میروند، گفت: هرچند وسعت این مناطق زیاد نیست، اما از نظر تنوع زیستی و ارزش اکولوژیکی جایگاه بسیار مهمی دارند.
وی ادامه داد: خراسان شمالی تنها استانی است که هر هشت گونه گربهسان ایران را در خود جای داده و قرار گرفتن آن در محل تلاقی ۲ ناحیه رویشی هیرکانی و ایرانی ـ تورانی، شرایط کمنظیری را برای حضور گونههای متنوع گیاهی و جانوری فراهم کرده است.
پایش هوشمند زیستگاه یوز ایرانی
مدیرکل حفاظت محیطزیست خراسان شمالی گفت: با همکاری دانشگاه شهید بهشتی، مطالعات جامع زیستمحیطی در منطقه میاندشت آغاز میشود و همزمان، سامانه پایش تصویری در این منطقه مستقر خواهد شد.
وی افزود: منطقه میاندشت که شامل پارک ملی، منطقه حفاظتشده و پناهگاه حیاتوحش است، حدود ۸۵ هزار هکتار وسعت دارد و به طور کامل زیر پوشش سامانههای پایش تصویری قرار خواهد گرفت.
دریکوند اظهار کرد: همچنین پارک ملی سالوک و منطقه حفاظتشده ساریگل نیز بهزودی به تجهیزات پایش تصویری مجهز خواهند شد تا حفاظت از زیستگاههای ارزشمند استان با استفاده از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی تقویت شود.
مدیرکل حفاظت محیطزیست خراسان شمالی کمبود نیروی انسانی را یکی از مهمترین چالشهای این مجموعه دانست و گفت: اکنون به ازای هر ۱۲ هزار هکتار از مناطق تحت مدیریت، تنها یک محیطبان فعالیت میکند، در حالی که استانداردهای حفاظتی فاصله زیادی با این وضعیت دارد.
وی افزود: اگرچه ناوگان خودرویی، موتوری و سامانههای بیسیم محیطبانان نوسازی شده است، اما استفاده از سامانههای پایش تصویری، تجهیزات هوشمند و فناوریهای نوین میتواند بخش مهمی از کمبود نیروی انسانی را جبران کند.
دریکوند با اشاره به وضعیت محیطزیست انسانی گفت: مهمترین اصل در توسعه، توجه به الزامات زیستمحیطی از ابتدای اجرای طرحها است و ارزیابیهای زیستمحیطی باید پیش از استقرار صنایع انجام شود.
مدیرکل حفاظت محیطزیست خراسان شمالی افزود: این استان در مقایسه با بسیاری از استانهای کشور صنعتی نیست، اما فعالیت معادن، بهویژه معادن شن و ماسه، از مهمترین چالشهای زیستمحیطی محسوب میشود و در برخی مناطق موجب تخریب چشمانداز طبیعی، برهم خوردن تعادل اکوسیستم و ایجاد گردوغبار شده است.
وی از اجرای طرح ضربتی پایش صنایع و معادن خبر داد و گفت: تمامی صنایع و معادن فعال استان با استفاده از تجهیزات بهروز و آزمایشگاه سیار مورد ارزیابی قرار میگیرند تا وضعیت واقعی آلایندگی آنها مشخص و بر اساس نتایج، تصمیمگیریهای لازم انجام شود.
دریکوند همچنین با اشاره به وجود چهار ایستگاه سنجش کیفیت هوا در استان افزود: یکی از این ایستگاهها در جاجرم از مدار خارج شده و سه ایستگاه دیگر در بجنورد، شیروان و اسفراین فعال هستند، اما برای بررسی دقیق منشا گردوغبار و سهم معادن در آلودگی هوا، مطالعات تخصصی بیشتری در دستور کار قرار دارد.
شکار غیرمجاز همچنان تهدید جدی حیاتوحش
مدیرکل حفاظت محیطزیست خراسان شمالی شکار غیرمجاز را از مهمترین تهدیدهای تنوع زیستی استان دانست و گفت: هرچند قاچاق حیاتوحش در استان گستردگی زیادی ندارد، اما شکار غیرقانونی همچنان یکی از چالشهای اصلی حفاظت از گونههای جانوری است.
وی افزود: مشارکت مردم در سالهای اخیر افزایش یافته و نگاه جامعه نسبت به حفاظت از محیطزیست تغییر کرده است، به گونهای که امروز حفظ طبیعت به یک ارزش اجتماعی تبدیل شده است.
۵۰ آتشسوزی در مناطق حفاظتشده
دریکوند با اشاره به مخاطرات طبیعی گفت: سال گذشته حدود ۵۰ مورد آتشسوزی در مناطق تحت مدیریت استان رخ داد که بزرگترین آن حدود ۳۰۰ هکتار از پارک ملی سالوک را درگیر کرد.
مدیرکل حفاظت محیطزیست خراسان شمالی افزود: امسال نیز چند مورد حریق محدود با حضور بهموقع محیطبانان و همکاری نیروهای منابع طبیعی مهار شد و اجازه گسترش آتش داده نشد.
سرانه تولید زباله کمتر از میانگین کشور
وی با اشاره به وضعیت مدیریت پسماند در استان گفت: سرانه تولید زباله در خراسان شمالی کمتر از میانگین کشور است و میزان تولید زباله به ازای هر نفر کمتر از ۵۰۰ گرم در روز برآورد میشود.
دریکوند افزود: در شهر بجنورد نیز سرانه تولید زباله حدود ۴۰۰ گرم در روز برای هر شهروند است که در مقایسه با بسیاری از نقاط کشور وضعیت مناسبی محسوب میشود.
مدیرکل حفاظت محیطزیست خراسان شمالی با بیان اینکه مهمترین مشکل استان در این بخش، نبود محلهای دفن استاندارد در برخی شهرهاست، اظهار کرد: اجرای طرح جامع مدیریت پسماند، مکانیابی اصولی محلهای دفن و استفاده از روشهای علمی دفن زباله باید در اولویت شهرداریها قرار گیرد.
وی تاکید کرد: بهترین راهکار مدیریت پسماند، کاهش تولید زباله از مبدا است و شهروندان میتوانند با کاهش مصرف پلاستیک، حذف ظروف یکبارمصرف و اصلاح الگوی مصرف، نقش مؤثری در حفاظت از محیطزیست ایفا کنند.
کمبود نیرو و توسعه اکوتوریسم؛ مهمترین مطالبات
مدیرکل حفاظت محیطزیست خراسان شمالی گفت: حدود نیمی از پستهای سازمانی این اداره کل خالی است و تامین نیروی انسانی و بهبود وضعیت معیشتی محیطبانان از مهمترین مطالبات برای ارتقای حفاظت از عرصههای طبیعی استان به شمار میرود.
وی توسعه اکوتوریسم را از دیگر ظرفیتهای مهم خراسان شمالی عنوان کرد و افزود: این استان با برخورداری از جاذبههای طبیعی، تاریخی، فرهنگی و تنوع قومی، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای گردشگری طبیعی کشور را دارد.
دریکوند اظهار کرد: برنامهریزی برای تبدیل برخی مناطق حفاظتشده از جمله سالوک و ساریگل به پایلوت اکوتوریسم میتواند علاوه بر ایجاد اشتغال، زمینه حفاظت پایدار از منابع طبیعی را نیز فراهم کند.
مدیرکل حفاظت محیطزیست خراسان شمالی گفت: تجربه جهانی نشان داده است که گردشگری مسئولانه، حفاظت از محیطزیست را تقویت میکند و آشنایی مردم، بهویژه نسل جوان، با ارزشهای طبیعی موجب افزایش مشارکت عمومی در صیانت از طبیعت خواهد شد.
