به گزارش خبرنگار علمی ایرنا، حوزه آموزش عالی، علوم و فناوری در هفته دوم مردادماه ۱۴۰۵ شاهد برگزاری نشستهای مهمی در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بود؛ نشستهایی که هر یک بخشی از سیاستهای این وزارتخانه در حوزه توسعه تعاملات علمی بینالمللی، ارتقای کیفیت آموزش عالی و برنامهریزی برای آینده علم و فناوری کشور را ترسیم کرد.
در هفته گذشته، هفتادمین نشست (چهارمین نشست حضوری) کارگروه ملی جذب دانشجویان بینالملل برگزار شد. محور اصلی این نشست، بررسی راهکارهای توسعه جذب دانشجویان خارجی با حفظ استانداردهای آموزشی بود. در این نشست، ابوالفضل واحدی، معاون آموزشی وزیر علوم، تأکید کرد که افزایش کمّی دانشجویان بینالملل نباید به قیمت اُفت کیفیت آموزش تمام شود و برند آموزش عالی ایران و اعتبار دانشگاههای کشور باید در صدر اولویتها قرار داشته باشد.
همچنین محمد نبی شهیکیتاش، معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، از آمادگی این معاونت برای پذیرش، توانمندسازی و ایجاد فرصتهای اشتغال برای دانشجویان بینالملل در پارکهای علم و فناوری و مراکز رشد خبر داد.
معاون پژوهشی وزارت علوم نیز با تأکید بر اینکه جذب دانشجوی خارجی نباید صرفاً با هدف درآمدزایی دنبال شود، بر توجه همزمان به ابعاد علمی، پژوهشی و بینالمللی این موضوع تأکید کرد.
از دیگر رویدادهای مهم هفته، برگزاری جلسه شورای معاونان وزارت علوم بود. در این جلسه، حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، بر برگزاری همایشهای علمی درباره اندیشههای رهبر شهید انقلاب و تدوین اولویتهای علم و فناوری کشور تأکید کرد. همچنین گزارشی از عملکرد کمیته دانشگاهیان ستاد ملی مراسم وداع، تشییع و تدفین رهبر شهید انقلاب به اعضای شورا ارائه شد.
نشست هماهنگی همکاریهای علمی بینالمللی با ایرانیان خارج از کشور نیز از دیگر برنامههای مهم هفته گذشته بود که با حضور وزیر علوم برگزار شد. در این نشست، راهکارهای توسعه و عملیاتیسازی همکاریهای دانشگاهی با ایرانیان خارج از کشور در حوزههای آموزشی، پژوهشی، فناوری، فرهنگی و بینالمللی بررسی شد و بر بهرهگیری از ظرفیت نخبگان و متخصصان ایرانی خارج از کشور برای تقویت دیپلماسی علمی و توسعه همکاریهای دانشگاهی تأکید شد.
حضور وزیر علوم در آیین اربعین حسینی در کربلا و دیدار با رئیس دارالحکمه عراق نیز از دیگر اخبار هفته گذشته حوزه آموزش عالی است.
در ادامه، مهمترین اخبار آموزش عالی، علوم و فناوری کشور را میخوانید.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر هفته گذشته از اختصاص پژوهانه معاونت پژوهشی وزارت علوم به آزمایشگاههای تحقیقاتی پنج عضو هیأت علمی شاخص این دانشگاه در چارچوب طرح «آزمایشگاههای تحقیقاتی» خبر داد. مسعود صبایی ضمن بیان این مطلب با اشاره به اختصاص پژوهانه معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به پنج آزمایشگاه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، اظهار کرد: این پژوهانه بر اساس امتیاز پژوهشی گرنت اعضای هیأت علمی تا پایان سال ۱۴۰۴ اختصاص یافته و پنج آزمایشگاه تحقیقاتی دانشگاه مشمول دریافت این حمایت شدهاند.
هفته گذشته، دفتر رایزنی علمی جمهوری اسلامی ایران در جنوب شرق آسیا و اقیانوسیه، در اقدامی راهبردی جهت گسترش نفوذ علمی و تقویت همکاریهای دانشگاهی میان ایران و کشورهای منطقه ، موفق به تسهیل و پیشبرد نشستهای تخصصی میان موسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) و دو دانشگاه پیشرو مالزی (UKM و UM) شد. این سلسله نشستهای دیپلماتیک-علمی که با هدف ایجاد مشارکتهای راهبردی، تبادل دیدگاههای پژوهشی و استقرار زیرساختهای علمی ایران در دانشگاههای تراز اول مالزی به صورت مجازی برگزار شد، گام مهمی در مسیر توسعه دیپلماسی علمی جمهوری اسلامی ایران در منطقه اقیانوسیه به شمار میرود. در پایان این سلسله نشستها، مقرر گردید هیئت رئیسه دانشگاههای مالزی (UKM و UM) موارد مطرح شده را جهت تصمیمگیری نهایی بررسی و نتایج را به طرف ایرانی اعلام کنند.
نشست خبری به مناسبت چهل و ششمین سال تاسیس جهاد دانشگاهی با شعار "جهاد دانشگاهی؛ اقتدار علمی در افق مقاومت" یکشنبه گذشته برگزار شد. علی منتظری رئیس جهاد دانشگاهی در این نشست با اشاره به اینکه جایزه ملی جهاد دانشگاهی از سال گذشته و همزمان با ۱۶ مردادماه، پایهگذاری شده است، گفت : این جایزه که در نخستین دوره خود به خانواده شهیدان طهرانچی و فقهی تعلق گرفت. امسال نیز در راستای پاسداشت شخصیت برجسته علمی و فرهنگی شهید لاریجانی، ۱۸ مردادماه به خانواده ایشان تقدیم خواهد شد.
در این نشست سید عبدالحمید احمدی معاون پشتیبانی و مدیریت منابع جهاددانشگاهی با تأکید بر اینکه تنها ۲۲ درصد از بودجه این نهاد از منابع عمومی تأمین میشود، از تحقق خوداتکایی ۷۸ درصدی در فعالیتهای پژوهشی، آموزشی و تجاریسازی خبر داد و آخرین وضعیت طرحهای عمرانی ملی را تشریح کرد.
عباس ناصری معاون هماهنگی و امور مجلس جهاددانشگاهی نیز در این نشست از استقرار مدل نوآورانه مشارکت اعضای بدنه این نهاد در انتخاب مدیران ۲۴ واحد سازمانی خبر داد و گفت: با تدوین ۳۱۰ برنامه شاخص، جهاددانشگاهی آمادگی کامل خود را برای پشتیبانی از دولت در رفع چالشهای ملی و استانی اعلام کرده است.
نشست شورای برنامهریزی راهبردی دانشگاه صنعتی امیرکبیر هفته گذشته در این دانشگاه برگزار شد. رئیس مرکز مطالعات راهبردی و نظارت و ارزیابی دانشگاه صنعتی امیرکبیر در این نشست با تشریح روند تدوین برنامه راهبردی این دانشگاه گفت: ارکان اصلی برنامه راهبردی شامل چشمانداز، مأموریت، ارزشها، اهداف و راهبردهای کلان دانشگاه به تصویب رسیده و در مرحله بعد، کارگروههای تخصصی، راهبردهای اختصاصی و اقدامات هر معاونت را تدوین خواهند کرد. گئورک قرهپتیان در پایان با دعوت از اعضای شورای راهبردی برای ارائه دیدگاهها و پیشنهادهای خود، تأکید کرد: موفقیت این برنامه در گرو مشارکت فعال همه بخشهای دانشگاه و بهرهگیری از نظرات تخصصی اعضای هیئت علمی، مدیران و کارشناسان خواهد بود.
هفتادمین نشست (چهارمین نشست حضوری) کارگروه ملی جذب دانشجویان بینالملل یکشنبه گذشته برگزار شد. در این نشست ابوالفضل واحدی معاون آموزشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر اینکه افزایش کَمّی جذب دانشجویان بینالملل نباید به قیمت نادیده گرفتن استانداردهای کیفی باشد، گفت: برند آموزش عالی ایران و اعتبار دانشگاههای کشور، اولویت نخست در توسعه تعاملات علمی بینالمللی است و نباید فدای اهداف زودگذر شود.
در ادامه این نشست، رضا قادری مدیرکل دفتر گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با طرح یک آسیبشناسی صریح از روند جذب دانشجو، هشدار داد که سیستم فعلی آموزش عالی همچنان با رویکرد «عرضهمحور» (مشابه جذب دانشجوی ایرانی) عمل میکند که پاسخگوی نیازهای بینالمللی نیست.
در ادامه، عباس قنبریباغستان معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان امور دانشجویان بر ضرورت ارتقای کیفیت و استانداردسازی آموزش در دانشگاههای برتر کشور برای جذب حداکثری دانشجویان بینالمللی تاکید کرد.
محمد نبی شهیکی تاش معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با تشریح زیرساختها و ظرفیتهای پیشرفته زیستبوم فناوری کشور، از آمادگی کامل این معاونت برای پذیرش، توانمندسازی و اشتغالزایی دانشجویان بینالملل در پارکهای علم و فناوری و مراکز رشد خبر داد. وی تاکید کرد که هیچ محدودیتی برای پذیرش دانشجویان بینالمللی در پارکهای علم و فناوری وجود ندارد و قوانین ورود برای متقاضیان داخلی و خارجی یکسان است. همچنین برنامهریزی شده است تا با آغاز سال تحصیلی جدید، دورههای آموزشی «مهارتهای نوظهور» برای دانشجویان خارجی در چهار استان کشور به صورت حضوری و با سرفصلهای حرفهای برگزار شود.
سید مهدی ابطحی معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هم با تأکید بر اینکه، جذب دانشجوی خارجی نباید تنها با رویکرد درآمدزایی دنبال شود، تصریح کرد: حفظ اعتبار ملی و ارتقای جایگاه علمی دانشگاههای ایران، مزایای راهبردی و بلندمدتی است که نباید فدای منافع اقتصادی کوتاهمدت شود. وی جذب دانشجوی دکتری را کلید اتصال دانشگاههای ایران به شبکههای آزمایشگاهی و تحقیقاتی بینالمللی دانست و افزود: اگر دانشگاهها بتوانند با حفظ استانداردهای کیفی در مقطع دکتری دانشجو جذب کنند، این امر میتواند به تقویت پیوندهای پژوهشی میان ایران و کشورهای منطقه کمک کند.
یکشنبه گذشته جلسه شورای معاونان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در محل وزارت علوم برگزار شد. وزیر علوم تحقیقات و فناوری در این جلسه بر برگزاری همایشهای علمی درباره اندیشههای رهبر شهید انقلاب و تدوین اولویتهای علم و فناوری کشور تاکید کرد. همچنین گزارشی از عملکرد کمیته دانشگاهیان ستاد ملی مراسم وداع، تشییع و تدفین رهبر شهید انقلاب ارائه شد. همچنین مقرر شد معاونتها و بخشهای مختلف وزارت علوم نسبت به احصا و تدوین اولویتهای راهبردی و عملیاتی حوزه علم و فناوری اقدام کنند تا پس از جمعبندی، برای تصمیمگیری و پیگیری در سطح دولت ارائه شود.
از دیگر نشستهای مهم هفته گذشته نشست هماهنگی همکاریهای علمی بینالمللی با ایرانیان خارج از کشور بود که با حضور حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری برگزار شد. در این نشست راهکارهای توسعه و عملیاتیسازی همکاریهای دانشگاهی با ایرانیان خارج از کشور در حوزههای آموزشی، پژوهشی، فناوری، فرهنگی و بینالمللی مورد بررسی قرار گرفت. وزیر علوم با تاکید بر اینکه باید از ظرفیت ایرانیان خارج از کشور که دل در گرو ایران دارند، حداکثر استفاده را برد، گفت: همکاریهای آموزشی، پژوهشی و فناورانه با ایرانیان خارج از کشور عملیاتی میشود.
کارگاه تخصصی «راهکارهای کاهش آلودگی هوا» ۱۱ مردادماه ۱۴۰۵ با ارائه یوسف حجت؛ نایبرئیس انجمن علمی هوای پاک ایران و رئیس دانشگاه تربیت مدرس به صورت مجازی برگزار شد. حجت در این کارگاه تأکید کرد: بر خلاف تصور عمومی روند بلند مدت آلودگی هوا صعودی نیست و به دلیل افزایش حساسیت نسبت به آلودگی و سختگیرانهتر شدن استانداردها این نگرانی در مردم شکل گرفته است. وی در ادامه راهکارهای مختلف مانند معاینه فنی، استاندارد آلودگی خودروها، کیفیت سوخت، برقی شدن خودروها را در کاهش PM۲.۵ و میزان امکان پذیری و مؤثر بودن هر یک را بررسی کرد
حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری ۱۲ مردادماه با صدور حکمی، ستار خالدیان را به مدت چهار سال، در سمت ریاست دانشگاه هنر شیراز ابقا کرد.
تأکید بر توسعه همکاری علمی و فرهنگی در دیدار وزیر علوم با رئیس بیتالحکمه عراق
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری پس از شرکت در آیین اربعین حسینی در کربلا و در جریان سفر خود به عراق؛ دیداری با نعیم العبودی، رئیس بیتالحکمه عراق داشت.
طرفین در این دیدار، درباره راهکارهای توسعه همکاریهای علمی، دانشگاهی، پژوهشی و فرهنگی میان ایران و عراق گفتوگو کردند.
بیتالحکمه عراق که از مهمترین مراکز علمی، پژوهشی و اندیشهورزی این کشور و وابسته به نخستوزیری است و با الهام از «بیتالحکمه» تاریخی بغداد فعالیت میکند، نقش مهمی در انجام پژوهشهای راهبردی، مطالعات علوم انسانی و برگزاری نشستهای علمی و فرهنگی ایفا میکند.
در این دیدار نعیم العبودی با استقبال از وزیر علوم ایران، بر اهتمام بیتالحکمه به گسترش همکاری با دانشگاهها، مراکز علمی و پژوهشی جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد و توسعه تبادل تجربیات علمی، انتشار مشترک آثار پژوهشی، برگزاری همایشها و نشستهای علمی و بهرهگیری از ظرفیت پژوهشگران دو کشور را از محورهای مهم همکاریهای آینده برشمرد.
سیمایی نیز با قدردانی از میزبانی و استقبال گرم مسئولان عراقی، نقش بیتالحکمه را در تقویت ارتباطات علمی و فرهنگی میان ایران و عراق ارزشمند توصیف کرد و گفت: برگزاری برنامهها و فعالیتهای مشترک علمی و فرهنگی در سالهای گذشته، فرصت مناسبی برای تعامل استادان، پژوهشگران و اندیشمندان دو کشور و تبادل دیدگاهها در حوزههای مختلف علمی و پژوهشی فراهم کرده است.
انتشار مقاله و کشفیات پژوهشگران ایرانی
پژوهشگران دانشکدگان فنی دانشگاه تهران در مطالعهای با بررسی عملکرد تکلایه WSi₂N₄ در ترانزیستورهای اثر میدانی (FET) و ترانزیستورهای تونلی(TFET)، راهکاری برای افزایش بهرهوری انرژی و بهبود عملکرد ادوات الکترونیکی ارائه کردند. این پژوهش توسط حمیدرضا قنبریخرّم فارغالتحصیل دانشگاه تهران، صمد شیخایی عضو هیأت علمی دانشکده برق و کامپیوتر دانشکدگان فنی دانشگاه تهران، شعیب بابایی توسکی و علیرضا کوکبی از اعضای هیأت علمی دانشگاه صنعتی همدان انجام شده و نتایج آن در مجله Journal of Physics and Chemistry of Solids منتشر شده است.
پژوهشگران دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، با بهرهگیری از روشهای نوین یادگیری ماشین، موفق به ارائه راهکاری کمهزینه و زمانکارآمد برای بهینهسازی محیطهای کشت بافت و افزایش کیفیت و کمیت تولید ارکیده فالانوپسیس شدند. این دستاورد تاکنون به انتشار چهار مقاله علمی در مجلات معتبر بینالمللی و تعریف و اجرای مجموعهای از رسالهها و پایاننامههای تحصیلات تکمیلی در حوزه تکثیر و اصلاح ارکیده منجر شده است.
پژوهشگران سازمان جهاد دانشگاهی تهران موفق شدند با استفاده از واکسیناسیون و برنامههای بهداشتی، میزان مصرف آنتیبیوتیک در پرورش ماهی را کاهش دهند و «بچه ماهی مقاوم» تولید کنند. تولید ماهی سالم و بدون باقیمانده آنتیبیوتیکی، علاوهبر افزایش اعتماد مصرفکنندگان، میتواند به صادرات محصولات آبزیپروری و تقویت اقتصاد کشور کمک کند و با توجه به رشد سریع صنعت آبزیپروری و افزایش تقاضا برای پروتئینهای سالم، پژوهشهای در حال انجام در گروه فرآوردههای بیولوژیک دامی سازمان جهاد دانشگاهی تهران، با تمرکز بر تولید ماهیان مقاوم و کاهش استفاده از آنتیبیوتیکها، گامی مهم در جهت تأمین امنیت غذایی و حفظ محیط زیست برداشته است.
پژوهشگران دانشگاه تهران در یک پژوهش تازه که در حوزه تغذیه طیور انجام شد، نشان دادهاند که افزودن ترکیبی از آلفا-لیپوئیک اسید، گندم جوانهزده و مکمل چندآنزیمی به جیره مرغهای تخمگذار، میتواند همزمان پروفایل اسیدهای چرب زرده و وضعیت آنتیاکسیدانی پرنده را بهبود بخشد. این پژوهش که زیر نظر شکوفه غضنفری، عضو هیأت علمی پژوهشگران دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان دانشگاه تهران انجام شده است، به تازگی در مقالهای با عنوان «مکملسازی غذایی آلفا-لیپوئیک اسید، گندم جوانهزده و آنزیم چندگانه، پروفایل اسید چرب زرده و وضعیت آنتیاکسیدانی مرغهای تخمگذار را بهبود میبخشد» در نشریه Poultry Science منتشر شده است.
پژوهشگران دانشکدگان فنی دانشگاه تهران با ارائه یک روش جدید و توزیعشده در حوزه یادگیری تقویتی چندعامله، امکان آموزش و تصمیمگیری مستقل عاملهای هوشمند را در مسائل پیچیده و دارای قیود تداخلی مشترک فراهم کردند. این دستاورد میتواند زمینهساز توسعه سامانههای هوشمند چندعاملی در حوزههایی مانند رباتیک، شبکههای هوشمند انرژی، حملونقل و اقتصاد محاسباتی باشد. یادگیری تقویتی چندعامله یکی از مهمترین شاخههای هوش مصنوعی به شمار میرود و کاربردهای گستردهای در حوزههایی نظیر رباتیک، کنترل شبکههای هوشمند برق، مدیریت ترافیک شهری، سامانههای خودران و مدلسازی بازارهای اقتصادی دارد. ارائه روشهای توزیعشده و مقیاسپذیر در این حوزه میتواند نقش مهمی در توسعه نسل جدید سامانههای هوشمند و خودمختار ایفا کند.
![[محمدعلی حیدریهایی] چالش حشد الشعبی و تدبیر بزرگان عراق](/news/u/2026-08-21/ettelaat-70l19.jpg)
![[کاظم اشکانی] آنچه با شهید نمیرود](/news/u/2026-08-21/ettelaat-h1p9r.jpg)
