به گزارش ایرنا، انقلاب مشروطیت ایران به عنوان یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ معاصر، رویدادی نیست که بتوان آن را تنها در جغرافیای پایتخت و تحولات تهران خلاصه کرد و در این میان، اصفهان به عنوان یکی از کانونهای اصلی تمدن، اقتصاد و سیاست در ایران، نقشی بیبدیل و پیشگامانه در شکلگیری، تثبیت و در نهایت پیروزی این نهضت ایفا کرد.
اصفهان دوران مشروطیت با برخورداری از پیشینه قدرتمند تجاری، حضور علمای طراز اول و مجاورت با ایل قدرتمند بختیاری، توانست به جبههای مستحکم در برابر استبداد قاجار تبدیل شود.
بررسی نقش اصفهان در این رویداد بزرگ تاریخی نشان میدهد که چگونه پیوند میان روحانیت آگاه، تجار دغدغهمند، روشنفکران و نیروهای ایلیاتی توانست معادلات قدرت را در یکی از تاریکترین برهههای تاریخ ایران به نفع اراده ملت تغییر دهد.
سایه سنگین ظلالسلطان و جرقههای بیداری در نصف جهان
عضو هیات علمی گروه تاریخ دانشگاه اصفهان و مدیر اسبق کتابخانه ملی ایران شعبه اصفهان در این پیوند به ایرنا گفت: برای درک دقیق نقش اصفهان در انقلاب مشروطیت، ابتدا باید به وضعیت سیاسی و اجتماعی این شهر در دهههای پیش از آغاز نهضت نگاهی انداخت.
مسعود کثیری ادامه داد: اصفهان در دوران ناصرالدینشاه و مظفرالدینشاه قاجار، بیش از سه دهه تحت سیطره بلامنازع مسعود میرزا ظلالسلطان، فرزند ارشد اما محروم از ولایتعهدی ناصرالدینشاه، قرار داشت.
وی خاطرنشان کرد: حاکمیت طولانیمدت ظلالسلطان بر اصفهان و ولایات جنوبی ایران، با استبدادی خشن، مالیاتهای کمرشکن، مصادره اموال مردم و سرکوب بیرحمانه هرگونه صدای منتقد همراه بود. این اختناق طولانی مدت، برخلاف انتظار حاکم مستبد، به جای تسلیم همیشگی مردم، بستری از خشم فروخورده و آگاهی رو به رشد را در میان طبقات مختلف شهری فراهم آورد.
کثیری اظهار داشت: فشار مضاعف عُمال حکومتی بر تجار و کسبه، و همچنین بیحرمتیهای مکرر به جایگاه روحانیت، سبب شد تا هستههای اولیه مقاومت به صورت پنهانی در اصفهان شکل بگیرد.
وی بیان کرد: نارضایتی عمیق از ظلم حاکم محلی به تدریج با مفاهیم جدیدی چون قانونخواهی، عدالتخانه و تحدید قدرت سلطنت که از طریق روزنامهها و شبکههای ارتباطی به اصفهان میرسید، …
