مرحله دوم این طرح ملی که هفته گذشته با حضور رییس جمهور آغاز شد، ابتدا در یک منطقه از پنج شهر در سطح کشور به صورت آزمایشی کلید خورد، سپس به ۲۰ شهر تسری یافت و اکنون در۴۰ شهر در حال اجرا بوده و در استان اردبیل نیز شهرستان مشگینشهر به عنوان یکی از نقاط منتخب تعیین شده است.
برای اینکه این برنامه به نتیجه برسد و هدفهای آن محقق شود، نقش خانوادهها بسیار مهم است و در این راستا افراد باید به نزدیکترین پایگاه محل زندگی خود مراجعه نمایند، اطلاعات هویتی خانوار را به طور دقیق ارایه دهند و هنگامی که پیامک یا زمانبندی معاینه دورهای اعلام میشود، بلافاصله به پایگاه مراجعه کنند.
اهمیت نظام ارجاع در این است که یک پزشک و مراقب سلامت ابتدا وضعیت سلامت تک تک اعضای خانواده را از ابتدا بررسی و مشکلهای احتمالی را شناسایی میکند، پیگیری وضعیت سلامت خانوار را در این برنامه بر عهده خواهد داشت و تنها در صورت نیاز به متخصص، بهترین مسیر و کوتاهترین نوبت را برای شخص بیمار تنظیم خواهد کرد.
مهمترین مزیتهای این برنامه عبارت از دسترسی سریع به مراقبتهای اولیه، پرونده الکترونیک سلامت یکپارچه، پیگیری مستمر سلامت، کاهش هزینههای درمان، جلوگیری از مراجعههای تکراری و غیرضروری است و با اجرای کامل آن نوبتدهی سریعتر انجام میشود، هزینهها کاهش مییابد، از تداخل درمان و مصرف دارو جلوگیری میگردد و مهمتر از همه روند درمان قابل پیگیری و هماهنگ میماند؛ در نتیجه سلامت خانواده با یک روند منظم، هدفمند و کمهزینهتر پیش میرود.
از دیگر مزیتهای پزشک خانواده میتوان به ارجاع نظاممند، سریع و هوشمند به خدمات تخصصی، مراقبتهای بهداشتی رایگان پایه برای همه اعضای خانواده، معاینه و مشاوره رایگان، کاهش رفت و آمدها و زمان انتظار با مدیریت صحیح سلامت، کاهش هزینههای درمان با جلوگیری از درمانهای غیرضروری، واکسیناسیون و مراقبتهای دورهای بر اساس برنامه ملی واکسیناسیون و پایشهای سلامت اشاره داشت.
پیگیری مستمر وضعیت سلامت و پیشگیری از بیماریها در همه مراحل زندگی، ارتقای سلامت جامعه با پیشگیری موثر و مدیریت بهینه بیماریها، ارایه خدمات جامع و یکپارچه از مراقبتهای بهداشتی تا ارجاع به متخصص، مراقبت مستمر و اصولی از سوی پزشک مربوطه و تیم سلامت آموزش دیده، شناسایی و پیگیری سوابق کامل با ثبت الکترونیکی سوابق سلامت و پیگیری دقیقتر درمان در همه مرکزهای زیر پوشش اشاره داشت.
نظام ارجاع در واقع برنامهای برای ارایه خدمات سلامت به صورت یکپارچه و مستمر از مسیر پزشک خانواده در پایگاههای سلامت، دریافت خدمات با کیفیت و منظم، صرفهجویی در هزینه و درمان، پیشگیری بهتر از بیماریها است و در حالی که با مراجعه مستقیم به متخصص هزینهها بیشتر میگردد و دیگر خدمات بیمهای شامل حال بیمار نخواهد شد و حفظ حریم خصوصی افراد در این برنامه به طور کامل رعایت میشود
همکاری خانوادهها موجب ارایه خدمات بههنگام موثرتر و باکیفیتتر میشود، بر اساس آن مراقب سلامت همراه خانواده در پیگیری وضعیت جسمی و سبک زندگی سالم است و با انتخاب آگاهانه و اعتماد به نظام ارجاع، سلامت خود و خانوادهمان را تضمین میکنیم.
همکاری مردم لازمه موفقیت پزشکان خانواده است
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اردبیل در این زمینه گفت: بحث فرایندهای اداری، پزشک، ساختمان و تجهیزات یک موضوع است ولی اقبال عمومی و همکاری مردم از نظر اینجانب به عنوان شخصی که در این حوزه در فعالیت هستم، مهمتر است.
دکتر سعید صادقیه اهری در گفت و گو با خبرنگار ایرنا تشریح کرد: باید مردم بدانند طرح نظام ارجاع میخواهد که حوزه درمان را از ابتدا تا انتها به صورت یک زنجیره ساماندهی کند و از همین رو سوای همکاری، مردم باید آن را به عنوان یک مطالبه جدی پیگیری کنند.
وی افزود: در حوزه بهداشت از سالها پیش سیستم مربوطه را داریم و از همین رو مردم مطمئن هستند که وقتی به یک مرکز بهداشت مراجعه میکنند، همه خدمات مرتبط را دریافت مینمایند اما وقتی بحث درمان پیش میآید، بیمار به معاینه، تشخیص درمان و پیگیری نیاز دارد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اردبیل بیان کرد: برای مثال وقتی شخصی به دیابت مبتلا میشود، سوای درمان خود دیابت نیاز دارد که برای تاثیر بیماری بر چشم و کلیهها به متخصصان دیگری هم مراجعه کند یا از نظر اختلال حسی هم بررسی شود.
وی اضافه کرد: بیماران بسیاری هستند که از حدود ۲۰ سال پیش به دیابت مبتلا شدند اما تا کنون یک بار هم برای بررسی شبکیه به چشم پزشک مراجعه نداشتند؛ این در حالی است که وقتی شخصی به دیابت مبتلا میشود، باید مشخص باشد که چه زمانی به چشم پزشک و متخصص کلیه مراجعه نماید.
صادقیه اهری عنوان کرد: در حال حاضر شخصی که از تمکن مالی برخوردار است و یا در نقاط شهری به پزشک دسترسی دارد، خدمات لازم را دریافت میکند ولی بیماری دیگر به دلیل پیگیری نکردن، پس از سالها با مشکل اختلال دید روبهرو میشود. طرح گرافیکی پزشک خانواده هر سه هزار نفر زیر نظر یک پزشک عمومی قرار میگیرند
وی عنوان کرد: مردم باید بدانند که در قالب طرح نظام ارجاع قرار است خدمات درمانی را به صورت نظاممند دریافت کنند؛ این یکی از حقوق شهروندی میباشد و حاکمیت موظف است به دلیل مالیاتی که از مردم میگیرد، خدمات بهداشتی و درمانی متناسب را هم ارایه کند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اردبیل با اشاره به اینکه نظام ارجاع ابتدا به صورت آزمایشی در سطح یک در مشگینشهر اجرا شد، ادامه داد: رییس جمهور و وزیر بهداشت در پی این هستند که به تدریج این طرح در سایر شهرها و در نهایت همه نقاط کشور به اجرا درآید.
وی با بیان اینکه ۲۰ شهرستان در ۲۰ استان در این مرحله از برنامه پزشک خانواده زیر پوشش قرار گرفتهاند، گفت: جمعیت هدف این طرح به ۲ گروه تقسیم میشود که شامل شهرهای با جمعیت بیش از ۲۰ هزار نفر و شهرهای با جمعیت کمتر از ۲۰ هزار نفر و نقاط روستایی است.
صادقیه اهری افزود: در این مرحله از برنامه نظام ارجاع در مجموع حدود ۸۷ هزار نفر از ساکنان شهر مشگینشهر و ۷۶ هزار نفر از ساکنان نقاط روستایی و ساکنان شهرهای با جمعیت کمتر از ۲۰ هزار نفر این شهرستان را زیر پوشش قرار خواهیم داد.
وی بیان کرد: روش اجرا به این صورت است که هر سه هزار نفر از جمعیت ساکن مشگینشهر را به یک پزشک عمومی متصل میکنیم و با توجه به اینکه پزشک مربوطه جمعیت مشخصی را زیر نظر میگیرد، دیگر ارایه خدمات از سوی او تنها درمانی نخواهد بود.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اردبیل اضافه کرد: پزشک مربوطه به دلیل محدودیتی که اعمال میشود، به تدریج با جمعیت زیر نظر خود آشنا میگردد و به شناخت خوبی از آنها میرسد و در نتیجه خدمات مورد نیاز را بر اساس نیاز ویژه هر خانواده ارایه میکند. خدمات معاینه و بستری در نظام ارجاع رایگان میشود
وی اظهار کرد: بیماری اگر نیاز به معاینه داشته باشد، تنها میتواند به پزشک مربوطه مراجعه کند و در حال حاضر چهار معاینه مراجعهکنندگان از سوی پزشک مربوطه رایگان است و اگر نیاز مشاوره یا خدمات تخصصی بیشتر وجود داشته باشد، خود پزشک اقدام لازم را در زمینه ارجاع و گرفتن وقت معاینه از متخصص انجام خواهد داد.
صادقیه اهری بیان کرد: پس از مراجعه بیمار، پزشک متخصص با احتساب ۵۰ درصد تخفیف و ۳۰ درصد فرانشیز خدمات مورد نظر را ارایه خواهد داد؛ متخصص سپس از مسیر سیستم مربوطه به پزشک خانواده بازخورد میدهد و مراقبتهای لازم را از بیمار خواهد داشت.
وی این شیوه درمانی را نوعی آموزش مداوم موثر برای پزشکان دانست و افزود: اگر بیمار نیاز به بستری هم داشته باشد، این کار از سوی پزشک مورد نظر انجام میشود و بستری در مرکز درمانی نیز رایگان خواهد بود، به عبارت دیگر وقتی از شبکه بهداشت و درمان صحبت میکنیم، از همان خانه بهداشت روستا تا کلینیک تخصصی و بیمارستان فوق تخصصی شهری همه جزوی از یک شبکه میشوند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اردبیل گفت: مهمترین بخش برنامه نظام ارجاع در واقع پزشکان عمومی هستند و با همکاری خیلی خوبی که با ما خواهند داشت، مسایلی مانند سرانه بالای مصرف آنتیبیوتیک در کشور که در بلندمدت به ضرر سلامت مردم است، تا حدود زیادی برطرف خواهد شد.
وی تشریح کرد: داروهای مختلف و بهویژه آنتیبیوتیکها، اسلحههای ما در برابر انواع بیماریها هستند و اضافه مصرف با شکل دادن مقاومت در بدن موجب از دست رفتن تدریجی این سلاح میشود؛ از سوی دیگر سایر خدمات پاراکلینیکی مانند عکس و سونوگرافی هم اضافه مصرف داریم که از جیب صندوقهای بیمه به صورت مستقیم کسر میشود.
صادقیه اهری تصریح کرد: این در حالی است که حاکمیت برای تامین چنین خدماتی، مبالغی که باید به سایر حوزهها مانند آموزش هزینه شود را صرف ارایه چنین خدماتی میکند و امیدواریم با عزم و همکاری همگانی برای اجرای برنامه نظام ارجاع، گام مهمی برداریم که به سود همه مردم باشد.
