به گزارش خبرنگار دفاعی ایرنا، امیر سرتیپ خلبان مسعود جعفری معاون هماهنگ کننده نیروی هوایی ارتش روز پنجشنبه در گفتوگویی در سالروز گرامیداشت شهادت سرلشکر خلبان شهید عباس بابایی در ابتدای سخنان خود با قدردانی از مردم ایران اظهار کرد: از ملت عزیز ایران اسلامی که در روزهای گذشته به هر شکل و با اقتدار در میدان و خیابان حضور داشتند و موجب دلگرمی رزمندگان در جبهههای مختلف و نیروهای ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شدند، صمیمانه تشکر میکنیم.
وی با اشاره به عملیاتهای ابتدایی جنگ اظهار کرد: با گذشت مدتی از سلسله عملیاتهای آغازین جنگ، البته باید بگویم هیچ قصدی برای صحبت درباره عملیاتهای نیروی هوایی نداشتیم؛ چراکه انجام این مأموریتها را وظیفه ذاتی خود میدانیم. ما برای چنین روزهایی تربیت و روی ما سرمایهگذاری شده است. اگر اتفاقی رخ دهد، انجام مأموریت وظیفه سازمانی ماست و هیچگونه طلبکاری از کسی نداریم.
معاون هماهنگ کننده نیروی هوایی ارتش گفت: با افتخار این وظیفه را انجام میدهیم و اساساً قصد و بنای ما رسانهای شدن این مأموریتها نبود. حتی برنامهریزی کرده بودیم پس از پایان جنگ، در صورت نیاز، درباره این عملیاتها صحبت کنیم تا در تاریخ رزمندگان جمهوری اسلامی ثبت شود.
وی ادامه داد: با این حال، یکی از این مأموریتها به هر صورت توسط رسانههای خارجی مطرح شد؛ رسانههایی که خودشان نیز متعجب بودند چگونه یک هواپیمای نسل سوم متعلق توانسته بود رینگ پدافندی پایگاههای آمریکا در کویت را بشکند و مأموریتی بسیار افتخارآمیز را با موفقیت به انجام برساند.
معاون هماهنگکننده نیروی هوایی ارتش افزود: مأموریتهای دیگری نیز از پایگاههای مختلف علیه اهداف گوناگون طراحی و با موفقیت اجرا شده بود. یکی از مأموریتهای پیشبینیشده، عملیاتی بود که بر اساس آن، جنگندهای از پایگاه هوایی شهید دوران در شیراز به پرواز درمیآمد و مرکز فرماندهی هوایی آمریکا، سنتکام، در منطقه را هدف قرار میداد.
سرتیپ جعفری در ادامه با تشریح جزئیات عملیات هواپیماهای سوخو به پایگاه های دشمن اظهار کرد: خلبانان ما آموزش دیده بودند که بدون استفاده از GPS و INS، با اتکا به نقشه خونی و سیستمهای ابتدایی، هدایت جنگندهها را در مأموریتهای مختلف انجام دهند.
وی افزود: شاید برگ برنده ما این بود که هواپیماهای ما هیچگونه سیگنال خروجی، حتی سیگنال رادیویی، نداشتند. همچنین به نظر میرسد در روز نخست، طرف مقابل تصور نمیکرد نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران جسارت اجرای چنین مأموریتی را داشته باشد؛ بهگونهای که زمانی که هدف مورد نظر در کویت مورد حمله قرار گرفت، تازه رینگ پدافندی آنها در وضعیت آمادهباش قرار گرفت.
معاون هماهنگکننده نیروی هوایی ارتش ادامه داد: در مسیر بازگشت نیز سه فروند جنگنده اف-۱۵ آمریکایی که در حال بازگشت بودند، احتمالاً با قصد فرود در عربستان، هدف سامانههای خودی قرار گرفتند و آتش به خودی رخ داد. در نتیجه، سه فروند اف-۱۵ بهصورت همزمان در آسمان کویت بر اثر شلیک پاتریوتها و سامانههای پدافند هوایی کویت مورد اصابت قرار گرفتند.
وی تصریح کرد: به نظر میرسد آنها اساساً تصور نمیکردند کسی جرأت نزدیک شدن به این رینگ پدافندی را داشته باشد و همین مسئله باعث شد این مأموریت، به لطف خداوند، با موفقیت به انجام برسد.
معاون هماهنگ کننده نیروی هوایی در ادامه این عملیات را مأموریتی ویژه توصیف کرد و گفت: این مأموریت از نظر شرایط پدافندی، بر اساس مطالعات اطلاعاتی و عملیاتی انجامشده، بسیار سخت ارزیابی میشد. نخست اینکه هدف، مرکز فرماندهی و بزرگترین پایگاه هوایی آمریکا در منطقه بود و دوم اینکه سامانههای پدافندی بسیار قدرتمند، همراه با گشتهای هوایی ۲۴ ساعته که از ابتدای جنگ در ارتفاعات مختلف توسط هواپیماهای سنتکام و هواپیماهای مستقر در قطر انجام میشد، شرایط را بسیار دشوار کرده بود.
سرتیپ جعفری تصریح کرد: خلبانهای ما با آگاهی کامل از میزان خطر، ریسک بسیار بالا و اطلاعات موجود، این مأموریت را پذیرفتند و در واقع عملیاتی را که ناممکن به نظر میرسید، ممکن کردند.
وی یادآور شد: ما بهخوبی میدانستیم که دشمن از توان و تجهیزات بسیار قوی، بهویژه در حوزه پدافندی، برخوردار است. از سوی دیگر، مرز میان ما و هدف، یک مرز آبی بود و هواپیما باید تمام عرض خلیج فارس را طی میکرد تا به منطقه عملیات برسد.
معاون هماهنگکننده نیروی هوایی ارتش اضافه کرد: چند روز پس از آن عملیات، اعلام شد که یک رادار با برد پنج هزار کیلومتر در منطقه مستقر شده است. اگر به محدوده پوشش آن رادار نگاه کنید، از قطر تا شعاع پنج هزار کیلومتری، نهتنها شیراز بلکه مناطق فراتر از آن نیز بهطور کامل تحت پوشش و اشراف این سامانه قرار داشت. این سامانه حتی رادارهای کوچکتر و رادارهای تاکتیکی پاتریوت ، بر اساس مطالعاتی که انجام داده بودیم، تا حوالی شیراز را بهطور کامل پوشش میدادند. رادار ماورای افق نیز بردی بسیار فراتر داشت و تا شمال کشور را تحت پوشش قرار میداد، اما حتی رادارهای لایه پایینتر نیز کل خلیج فارس، جنوب کشور و منطقه شیراز را زیر اشراف کامل خود داشتند.
وی در پاسخ به این پرسش که «با توجه به این شرایط، آیا سوخوهای ما از لحظه برخاستن از شیراز در معرض رصد قرار داشتند؟» گفت: تا رسیدن به ساحل، امکان استفاده از پستیها، کوهها و درهها برای کاهش احتمال کشف وجود داشت، اما از لحظه ورود به دریا تا رسیدن به قطر، بر اساس محاسبات عملیاتی، خلبانان ناچار بودند در ارتفاع حدود ۳۰ متری از سطح دریا پرواز کنند. این کار بسیار دشوار بود، اما آن را انجام دادند تا بتوانند به هدف برسند و مأموریت را با موفقیت اجرا کنند.
وی افزود: با این وجود، حتی در آن ارتفاع نیز خطر کشف شدن توسط رینگهای مختلف پدافندی و همچنین هواپیماهای گشتی دشمن وجود داشت. اما اختلاف فناوری میان هواپیماهای ما که حداکثر متعلق به نسل سوم بودند و جنگندههای طرف مقابل که نسل چهار پلاس و حتی نسل پنجم محسوب میشدند، همچنین حجم گسترده پدافند زمینی و هوایی، باعث نشد خلبانان ما از انجام مأموریت عقبنشینی کنند. همه آنها با روحیهای بسیار بالا، شجاعت و شهامت کامل، مسئولیت این مأموریت را پذیرفتند و به لطف خدا آن را به انجام رساندند.
معاون هماهنگکننده نیروی هوایی ارتش درباره وضعیت خلبانان این عملیات نیز گفت: بهجز شهید کاظمی که مدتی بعد پیکر مطهرشان به کشور بازگشت، درباره سه خلبان دیگر هنوز اطلاعات دقیقی در دست نیست. امیدواریم با تکمیل اطلاعات و همکاری دستگاههای مسئول، از جمله وزارت امور خارجه و منابع اطلاعاتی، بتوانیم به اطلاعات دقیقتری درباره وضعیت این خلبانان دست پیدا کنیم. وزارت امور خارجه در حال رایزنی است و آرزوی ما این است که این قهرمانان با عزت و سلامت به کشور بازگردند.
وی همچنین با مقایسه این عملیات با مأموریتهای شاخص دوران دفاع مقدس اظهار کرد: این خلبانان کار بزرگی انجام دادند همانگونه که شهید بابایی در سال ۱۳۶۶، با وجود آنکه معاون عملیات نیروی هوایی بود، شخصاً خود مأموریت عملیاتی در عراق انجام داد و مسئولیت و درجه مانع حضورش در عملیات نشد. همچنین شهید دوران نیز در عملیات معروف خود چنین شرایطی را تجربه کرد. از سوی دیگر، مرحوم اسکندری مأموریت حمله به محل برگزاری اجلاس سران جنبش عدم تعهد در بغداد را انجام داد مأموریتی که از آن بهعنوان عملیاتی استشهادی یاد میشود و ریسک بسیار بالایی داشت.
سرتیپ جعفری گفت: با این حال، میتوانم بگویم رینگ پدافندی بغداد در آن زمان، بهمراتب ضعیفتر از رینگ پدافندی بود که امروز در منطقه با آن مواجه بودیم.
وی درباره روند جمعآوری اطلاعات از پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه اظهار کرد: طی سالهای گذشته، دامنه گستردهای از فعالیتهای اطلاعاتی درباره پایگاههای آمریکایی در منطقه انجام شده بود. با توجه به اینکه دشمن بهطور مستمر در حال گسترش پایگاههای نظامی خود، بهویژه پایگاههای هوایی، در کشورهای منطقه از جمله قطر، کویت، بحرین و سایر نقاط بود و بحرین نیز مرکز استقرار ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا محسوب میشد، طبیعی بود که این تحرکات بهدقت رصد شود.
معاون هماهنگ کننده نیروی هوایی ارتش افزود: همزمان با توسعه این پایگاهها در جنوب کشور، مجموعههای اطلاعاتی نیروی هوایی و اطلاعات ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران بهصورت مستمر این تحرکات را پایش میکردند و برای چنین روزهایی برنامهریزی انجام شده بود. پایگاههایی مانند العدید، حریر، الظفره و دیگر مراکز هوایی و دریایی منطقه بهطور کامل تحت رصد قرار داشتند. ما بهخوبی میدانستیم که گسترش این پایگاهها برای مقابله با هیچ کشوری جز جمهوری اسلامی ایران طراحی نشده است. این پایگاهها سالها با همین هدف ایجاد و تقویت شدند و ما نیز متناسب با آن، برنامهریزی اطلاعاتی و عملیاتی لازم را انجام داده بودیم.
سرتیپ جعفری ادامه داد: هر زمان که ستاد کل نیروهای مسلح مأموریتی را به نیروی هوایی ابلاغ کرد، آن مأموریت به انجام رسید و یکی از مهمترین آنها همین عملیات بود که این عزیزان با شجاعت کامل آن را اجرا کردند. به اعتقاد من، این مأموریت از نظر میزان خطر و ریسک، بسیار شبیه عملیاتی بود که شهید دوران در سالهای دفاع مقدس انجام داد؛ مأموریتی که ماهیتی کاملاً استشهادی داشت. این چهار خلبان نیز از پایگاه هوایی شهید دوران شیراز، با همان روحیه، مأموریت را پذیرفتند و به لطف خدا آن را با موفقیت به انجام رساندند. این افتخار بزرگی برای نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران است.
وی با قدردانی از مردم ایران گفت: این موفقیتها را به ملت بزرگ ایران تقدیم میکنیم؛ ملتی که ماههاست در صحنه حضور دارد. حضور مردم، حتی اگر تنها با در دست داشتن پرچم ایران در خیابانها باشد، برای نیروهای مسلح دلگرمکننده است. شاید برخی تصور کنند این حضور تأثیری ندارد، اما بهویژه در روزهای نخست، نقش بسیار مهمی در تقویت روحیه نیروهای مسلح و خنثی کردن اهداف دشمن برای ایجاد آشوب و برهم زدن نظم داخلی داشت. امروز نیز قدردان این همراهی هستیم. ما تنها وظیفه خود را انجام دادیم، اما مردم کاری فراتر از انتظار انجام دادند.
سرتیپ جعفری در پاسخ به پرسشی درباره احتمال زنده بودن خلبان همراه شهید کاظمی نیز اظهار کرد: در حوادث مربوط به خروج اضطراری از هواپیما پس از هدف قرار گرفتن، پارامترهای بسیار پیچیدهای وجود دارد. گاهی اختلافی در حد یکصدم یا حتی هزارم ثانیه میتواند سرنوشت خلبان کابین جلو و کابین عقب را کاملاً متفاوت کند. بنابراین، شهادت شهید کاظمی به هیچ عنوان به این معنا نیست که الزاماً همان اتفاق برای خلبان دیگر نیز رخ داده باشد.
وی ادامه داد: حتی در زمان صلح نیز نمونههایی داشتهایم که یک هواپیما دچار نقص فنی شده و دو خلبان تقریباً همزمان، با اختلافی در حد یکصدم ثانیه، از هواپیما خارج شدهاند، اما یکی زنده مانده و دیگری به شهادت رسیده است. بنابراین، هیچ نتیجه قطعی نمیتوان گرفت و همچنان امیدواریم که خلبان دیگر این مأموریت زنده باشند.
معاون هماهنگکننده نیروی هوایی ارتش با قدردانی از خانوادههای خلبانان این عملیات گفت: خلبانان مأموریت خود را انجام دادند؛ آنها نظامی بودند و به وظیفهشان عمل کردند، اما لازم میدانم از همین جا از خانوادههای این عزیزان صمیمانه قدردانی کنم. بهویژه خانواده خلبانانی که همچنان از سرنوشت او اطلاعی در دست نیست و در شرایط بسیار سخت انتظار به سر میبرند. خانواده شهید کاظمی دستکم به آرامشی رسیدهاند، اما خانواده خلبانان دیگر همچنان چشمانتظار هستند و هر روز شایعات مختلفی به گوششان میرسد. از صبر و بردباری این خانوادههای عزیز صمیمانه تشکر میکنم و امیدوارم همه این عزیزان، به لطف خدا، به سلامت به میهن بازگردند.
