در این آیین، موضوعاتی همچون نسبت رسانه و حکمرانی، تحمل نقد از سوی مدیران، نقش خبرنگاران در صیانت از حقوق مردم، جنگ روایتها، استقلال حرفهای و اقتصادی رسانه و ضرورت حمایت از جامعه رسانهای هرمزگان مورد توجه قرار گرفت.
رسانه؛ یکی از پایههای حکمرانی مطلوب
استاندار هرمزگان در این مراسم با تأکید بر اینکه رسانه یکی از مؤلفههای قدرت نرم و از ارکان مؤثر در حکمرانی مطلوب است، گفت: آستانه تحمل مدیران باید آنقدر بالا باشد که حتی در برابر نقدهای گزنده رسانهها نیز برافروخته نشوند و پاسخگویی به جامعه را بخشی از مسئولیت خود بدانند.
محمد آشوری تازیانی با قدردانی از تلاش اصحاب رسانه اظهار کرد: رسانهها از ارکان مهم جامعه مدنی و یکی از ابزارهای مؤثر برای سالمسازی جامعه، نظارت بر عملکرد دستگاهها و تقویت سرمایه اجتماعی هستند و اگر قرار است به حکمرانی مطلوب دست پیدا کنیم، باید نقش و جایگاه رسانه را به رسمیت بشناسیم.
وی شفافیت، کارآمدی، مسئولیتپذیری و عدالتخواهی را از عناصر اساسی حکمرانی مطلوب دانست و افزود: رسانه میتواند با رصد عملکرد بخشهای مختلف، مطالبهگری و نقد منطقی، به تحقق این مؤلفهها کمک کند.
استاندار هرمزگان با اشاره به جایگاه مردم در نظام حکمرانی ادامه داد: مردم صاحبان اصلی این کشور هستند و باید بازیگر اصلی حکمرانی باشند و نهادهای مدنی نیز حلقه واسط میان مردم و حاکمیت محسوب میشوند.
آشوری تازیانی با بیان اینکه دولت، مجلس، قوه قضائیه، نهادهای حاکمیتی و نیروهای مسلح در کنار نهادهای مدنی و بخش خصوصی، اضلاع مختلف حکمرانی را تشکیل میدهند، گفت: هر اندازه این اضلاع در کنار یکدیگر قرار گیرند و تعارض منافع در درون هر بخش مدیریت شود، امکان شکلگیری حکمرانی یکپارچه، کارآمد و ماندگار افزایش پیدا میکند.
وی با اشاره به تجربه استان در یک سال و نیم گذشته و مواجهه با بحرانهای مختلف افزود: همراهی و همافزایی ارکان حاکمیت در استان کمک کرد شیوه حکمرانی بهرهورتر شود و با وجود محدودیت منابع، روند حرکت هرمزگان در مسیر رشد، تولید و پیشرفت ادامه پیدا کند.
صیانت از آزادی رسانه و مسئولیت حرفهای
استاندار هرمزگان در ادامه با تأکید بر ضرورت افزایش ظرفیت مدیران برای پذیرش نقد گفت: آستانه تحمل مدیران در حاکمیت باید آنقدر بالا باشد که حتی در برابر نقدهای گزنده نیز برافروخته نشوند و رسانه بتواند با حفظ چارچوبهای حرفهای عملکرد مسئولان را نقد کند.
آشوری تازیانی افزود: رویکرد او به عنوان نماینده عالی دولت این است که اجازه ندهد از محل مسئولیتی که در اختیار دارد، شکایتی علیه یک خبرنگار شکل بگیرد و این موضوع را یک اصل در دوران مسئولیت خود میداند.
وی در عین حال صیانت از اخلاق حرفهای را نیز وظیفه جامعه رسانهای دانست و گفت: رسانهها در کنار استقلال و آزادی، باید با نظارت درونی از جریان تولید و انتشار خبر صیانت کنند تا بداخلاقیهای رسانهای به این عرصه راه پیدا نکند.
استاندار هرمزگان همچنین استقلال اقتصادی را یکی از الزامات استقلال رسانه دانست و اظهار کرد: اگر خبرنگار و رسانه از نظر درآمد و هزینه در وضعیت مناسبی قرار نداشته باشند، ممکن است برای تأمین امور خود تحت فشار قرار گیرند و این موضوع میتواند بر استقلال حرفهای آنها اثر بگذارد.
وی تأکید کرد: منزلت اجتماعی و اقتصادی خبرنگاران باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرد و برای حل مسائل جامعه رسانهای استان، سازوکارهای اجرایی با مشارکت خود خبرنگاران طراحی شود.
آشوری تازیانی، همچنین از همراهی رسانهها در جریان بحرانهای مختلف قدردانی کرد و گفت: در یک سال و نیم گذشته رسانهها در کنار مجموعه مدیریتی استان حضور داشتند و این همراهی کمک کرد حرکت توسعهای هرمزگان ادامه پیدا کند.
یک گزارش دقیق میتواند آغازگر یک اقدام باشد
پس از استاندار هرمزگان، مجتبی قهرمانی رئیس کل دادگستری استان از زاویهای دیگر به جایگاه رسانه پرداخت و خبرنگار را تنها ناظر بیرونی عملکرد دستگاهها ندانست.
قهرمانی با تبریک روز خبرنگار به خبرنگاران، مدیران مسئول، عکاسان، تصویربرداران و فعالان رسانهای اظهار کرد: خبرنگاری تنها یک شغل نیست، بلکه مسئولیتی اجتماعی، اخلاقی و انسانی است و خبرنگار متعهد باید با دقت، انصاف و شجاعت واقعیتهای جامعه را برای مردم روایت کند.
وی افزود: رسانه را به عنوان یکی از بازوهای توانمند مدیریت حرفهای و دیدهبان حقوق مردم میداند و در دوران مسئولیت قضایی نیز از این ظرفیت استفاده کرده است.
رئیس کل دادگستری هرمزگان ادامه داد: در موارد متعددی یک خبر موجب تشکیل پرونده، پیگیری یک موضوع مهم و رسیدن آن به نتیجه شده است؛ از این رو رسانه میتواند مسائلی را که شاید در فرآیندهای معمول اداری کمتر دیده شوند، به موقع در معرض توجه مسئولان قرار دهد.
قهرمانی، نقش رسانه را در پیشگیری از وقوع جرم نیز مهم دانست و گفت: یک گزارش دقیق درباره آسیبهای اجتماعی، مسائل کارگری، مشکلات تولیدکنندگان، تخلفات اداری، موضوعات زیستمحیطی یا مسائل حوزه خانواده میتواند زمینه اصلاح یک رویه، ورود بهموقع دستگاه مسئول یا پیگیری قضایی را فراهم کند.
وی افزود: رسانه همچنین میتواند با افزایش آگاهی و سواد حقوقی مردم، آنان را نسبت به شیوههای پیشگیری از جرایمی همچون کلاهبرداریهای اینترنتی، معاملات صوری و جرایم فضای مجازی آگاه کند.
رئیس کل دادگستری هرمزگان رسانه را یکی از مهمترین مسیرهای ارتباط میان مردم و حاکمیت دانست و گفت: این ارتباط زمانی میتواند به تقویت سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی منجر شود که بر پایه صداقت، دقت، انصاف و مسئولیتپذیری شکل بگیرد.
قهرمانی رسانه را پل میان واقعیتهای زندگی مردم و سازوکارهای تصمیمگیری توصیف کرد و افزود: وقتی مردم ببینند مسائلشان شنیده میشود و مسئولان نسبت به دغدغههای آنان پاسخگو هستند، احساس مشارکت و امید در جامعه تقویت خواهد شد.
وی همچنین رسانه را دیدهبان عدالت دانست و گفت: رسانهای که متعهد به حقیقت و منافع عمومی باشد، میتواند از حقوق مردم، کارگران، تولیدکنندگان، فعالان اقتصادی، محیط زیست، بیتالمال و گروههای مختلف اجتماعی صیانت کند.
رئیس کل دادگستری هرمزگان همچنین با اشاره به شرایط منطقه و اهمیت جنگ روایتها اظهار کرد: امروز در کنار عرصههای میدانی، دیپلماتیک و حقوقی، عرصه رسانه و روایت نیز به میدانی مهم و سرنوشتساز تبدیل شده است و خبرنگاران حقیقتطلب در چنین شرایطی مسئولیت بزرگی بر عهده دارند.
وی افزود: خبرنگار مسئول در بحرانها و منازعات تنها ناقل خبر نیست، بلکه میتواند شاهدی برای تاریخ و حافظ حافظه جمعی ملتها باشد.
رئیس کل دادگستری هرمزگان همچنین تحول رویکرد دستگاه قضایی به رسانه را مورد اشاره قرار داد و گفت: امروز رسانه در دستگاه قضایی موضوعی حاشیهای یا تشریفاتی نیست، بلکه بخشی از فرآیند شفافیت، پاسخگویی، تبیین خدمات، آگاهیبخشی حقوقی و ارتباط دستگاه قضایی با مردم است.
اقتصاد رسانه؛ مطالبهای فراتر از یک مناسبت
احمد مرادی، نماینده مردم هرمزگان در مجلس شورای اسلامی، نیز روز خبرنگار را فرصتی برای شنیدن دغدغههای جامعه رسانهای دانست و گفت این مناسبت نباید تنها به بیان تبریکهای مناسبتی محدود شود.
وی با اشاره به مطالبات خبرنگاران اظهار کرد: امیدوارم این فرصت فراهم شود که خبرنگاران مطالب، دغدغهها و انتظارات خود را صریحتر بیان کنند تا مسئولان نیز از دل این صحبتها نقاط ضعف و اشکالات احتمالی در برنامهها و رفتار خود را ببینند و برای اصلاح رویهها اقدام کنند.
مرادی یکی از مهمترین مطالبات خبرنگاران را مسائل اقتصادی و معیشتی حوزه رسانه عنوان کرد و از استاندار هرمزگان خواست زمینه همفکری و تصمیمگیری مشترک میان دستگاههای مختلف را برای این موضوع فراهم کند.
وی افزود: اگر بتوانیم برای یک بار هم که شده تمرکز جدی روی این موضوع داشته باشیم، زمان مشخصی برای بررسی مشکلات اختصاص دهیم و همه دستگاهها در این مسیر مشارکت کنند، میتوان دستکم در سطح استان هرمزگان چارچوبی برای حمایت از رسانهها و کاهش مشکلات آنان تعریف کرد.
نماینده مردم هرمزگان در مجلس تأکید کرد: قرار نیست همه این مسئولیت بر دوش استاندار باشد؛ حل مسائل حوزه رسانه نیازمند همراهی و مشارکت همه مسئولان و دستگاههای مرتبط است و باید با همکاری جمعی به یک راهکار عملی رسید.
مرادی با اشاره به دشواریهای فعالیت خبرنگاران در شرایط مختلف گفت: خبرنگاران در تابستان و زمستان، مسافتهای دور و شرایط گوناگون برای انعکاس رویدادها حضور پیدا میکنند و گاهی مشاهده شرایط کاری آنان، مسئولان را شرمنده میکند.
وی همچنین از تلاش رسانههای هرمزگان در پوشش حوادث و رویدادهای حساس اخیر قدردانی کرد و بر ضرورت انجام مسئولیت دستگاههای مختلف در قبال جامعه رسانهای تأکید کرد.
خبرنگار در خط مقدم جنگ روایتها
فاطمه جراره، نماینده مردم هرمزگان در مجلس شورای اسلامی نیز روز خبرنگار را فرصتی برای قدردانی از فعالان رسانهای و شنیدن مطالبات آنان دانست.
وی با گرامیداشت یاد شهدای رسانه و شهید محمود صارمی اظهار کرد: خبرنگاران و رسانههای هرمزگان در جریان جنگ اخیر حضوری مؤثر و مسئولانه داشته و این حضور پررنگ و نگاه دقیق آنان موجب شد واقعیتهای میدان به درستی روایت و چهره واقعی دشمن برای جهانیان آشکار شود.
جراره، حفظ استقلال خبرنگاران را یکی از ضرورتهای اساسی حوزه رسانه دانست و گفت: یکی از مسیرهای حمایت از این استقلال، توجه به معیشت، بیمه و مسکن خبرنگاران است.
وی افزود: نمایندگان مجلس در کنار استاندار و مجموعههایی که متولی این حوزه هستند، برای کمک به خبرنگاران آمادگی دارند و در موضوع مسکن و سایر دغدغههای این قشر در کنار آنان خواهیم بود.
نماینده مردم هرمزگان در مجلس همچنین نقش رسانه را در پیگیری مسائل و مطالبات استان مهم دانست و گفت: رسانهها میتوانند در مسیر توسعه هرمزگان نقش مؤثری ایفا کنند و در موضوعاتی مانند سوخت، آموزش و دیگر مسائل اثرگذار بر زندگی مردم، زمینه شکلگیری مطالبه عمومی و پیگیری جدیتر مسائل استان را فراهم کنند.
جراره با اشاره به حضور خود در کمیسیون آموزش مجلس ادامه داد: موضوع آموزش از اهمیت ویژهای برخوردار است و انتظار داریم خبرنگاران و رسانههای هرمزگان مسائل و مطالبات حوزه آموزش را به یک مطالبه عمومی در استان تبدیل کنند.
هویت خبر و اقتصاد رسانه؛ دو ضلع استقلال حرفهای
همچنین در این آیین، علیرضا خورشیدزاده، پیشکسوت رسانههای هرمزگان، سخنان خود را بر دو محور «هویت خبر» و «اقتصاد رسانه» متمرکز کرد؛ دو موضوعی که به باور او، آینده فعالیت حرفهای رسانهها به آن وابسته است.
خورشیدزاده با اشاره به سابقه فعالیت رسانهای خود و تجربه همکاری با استاندار هرمزگان در دهه ۶۰ اظهار کرد: در حوزه رسانه باید به هویت خبر و اقتصاد رسانه توجه جدی شود، چرا که بدون توجه به این دو مؤلفه، رسانه نمیتواند جایگاه واقعی خود را در جامعه پیدا کند.
وی رسانه آزاد و مستقل را یکی از پایههای اصلی پیشگیری از فساد، کاهش ناهنجاریهای اجتماعی و افزایش پاسخگویی دانست و گفت: مطبوعات را نباید تشریفاتی و زینتی دید زیرا رسانه زمانی میتواند به وظیفه واقعی خود عمل کند که خبرنگار فرصت اندیشیدن، دیدن و نوشتن آزادانه و حرفهای داشته باشد.
این پیشکسوت رسانه افزود: در همه صنوف و فعالیتهای اقتصادی، هزینه تولید محصول مورد توجه قرار میگیرد، اما در حوزه رسانه کمتر به این موضوع توجه میشود که تولید یک خبر از لحظه شکلگیری اطلاعات تا جمعآوری، بررسی، راستیآزمایی، تنظیم، ویرایش و انتشار، هزینه و نیروی انسانی قابل توجهی نیاز دارد.
خورشیدزاده با تأکید بر اهمیت اقتصاد رسانه گفت: زمانی که ارزش خبر به رسمیت شناخته شود، خبرنگار نیز به عنوان شاکله اصلی رسانه جایگاه و ارزش حرفهای خود را دوباره به دست میآورد.
وی خواستار توجه جدیتر مسئولان و قانونگذاران به اقتصاد رسانه شد و اظهار کرد: رسانههای باسابقه کشور و رسانههای محلی باید بتوانند در فضای حرفهای و اقتصادی مناسب، ظرفیتهای خود را توسعه دهند و به مرجع تولید خبر تبدیل شوند.
این پیشکسوت رسانه در ادامه با اشاره به دشواریهای فعالیت خبرنگاران در هرمزگان گفت: خبرنگاران، مدیران مسئول روزنامهها، پایگاههای خبری و خبرگزاریهای استان انسانهای زحمتکشی هستند و فعالیت رسانهای در هرمزگان به دلیل شرایط خاص این استان دشواریهای ویژهای دارد.
خورشیدزاده همچنین بر ضرورت صیانت از هویت تاریخی، اجتماعی و اقتصادی هرمزگان تأکید کرد و گفت: بخش مهمی از هویت اجتماعی و اقتصادی جنوب کشور در تعامل با حوزه خلیج فارس شکل گرفته و این واقعیت باید در سیاستگذاریها و تصمیمگیریها مورد توجه قرار گیرد.
در ادامه این مراسم از خبرنگاران رسانه های مختلف تجلیل به عمل آمد.
رسانه قوی، حلقه مفقوده حکمرانی نیست
مجموعه سخنان مطرحشده در این مراسم، تصویری نسبتاً روشن از مسئله رسانه در هرمزگان را ارائه کرد؛ مسئلهای که از یک سو به کیفیت و استقلال حرفهای خبرنگار و از سوی دیگر به شیوه مواجهه مدیران با نقد و مطالبهگری عمومی بازمیگردد.
استاندار از افزایش تحمل مدیران گفت، رئیس کل دادگستری از گزارشی که میتواند مسیر اصلاح یک رویه یا پیگیری یک پرونده را تغییر دهد، نمایندگان مجلس از استقلال حرفهای، معیشت، بیمه و مسکن خبرنگاران سخن گفتند و پیشکسوت رسانه، ریشه بخشی از مشکلات را در اقتصاد و هویت خبر جستوجو کرد.
این مجموعه دیدگاهها نشان میدهد مسئله رسانه در هرمزگان صرفاً موضوعی صنفی نیست، رسانه در استانی با ظرفیتهای گسترده اقتصادی، دریایی و بندری و همزمان با مجموعهای از مسائل اجتماعی و توسعهای، میتواند چشم ناظر جامعه و یکی از مسیرهای انتقال مطالبات مردم به ساختار تصمیمگیری باشد، اما چنین نقشی زمانی پایدار میماند که خبرنگار همزمان از آزادی حرفهای، امنیت شغلی، منزلت اجتماعی و پشتوانه اقتصادی برخوردار باشد و مدیر نیز نقد رسانه را تهدیدی برای جایگاه خود نبیند.
در نهایت، پیام اصلی مراسم امسال روز خبرنگار در هرمزگان را میتوان در یک رابطه دوطرفه خلاصه کرد: رسانه مستقل، مسئول و حرفهای به مدیر پاسخگو نیاز دارد و حکمرانی پاسخگو نیز بدون رسانهای که بتواند آزادانه ببیند، دقیق روایت کند و مسئولانه مطالبهگری کند، کامل نخواهد شد.
اگر این رابطه از سطح شعارهای مناسبتی عبور کند و به سازوکارهای عملی برای حمایت از اقتصاد رسانه، افزایش تحمل نقد و تقویت استقلال حرفهای برسد، روز خبرنگار دیگر صرفاً فرصتی برای تقدیر از خبرنگاران نخواهد بود؛ بلکه میتواند نقطهای برای بازتعریف جایگاه رسانه در مسیر توسعه و حکمرانی بهتر هرمزگان باشد.
