تهران اکنون مصرانه بر موضع خود تاکید میکند که واشنگتن پیش از بازگشایی تنگه هرمز، باید چندین شرط را بپذیرد. در این میان، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، نیز از تغییر رویکرد خود خبر داده و روز یکشنبه پایگاه خبری «آکسیوس» به نقل از وی مدعی شد که واشنگتن «این موضوع را بیسروصدا پیش میبرد» و به طور ضمنی به این موضوع اشاره کرد که دولتش به جای انجام حملات نظامی تازه، بر افزایش فشار اقتصادی بر تهران تکیه خواهد کرد؛ (راهبردی همگام با سیاست موسوم به «فشار حداکثری» که پیشتر شکست خورده است.)
نفت برنت در معاملات اولیه روز سه شنبه (۲۰ مرداد) به حدود ۸۸ دلار در هر بشکه نزدیک شد. این رقم در پایان هفته گذشته حدود ۸۳ دلار بود. با این حال، بهای نفت بهرغم این افزایش، همچنان بسیار پایینتر از جهش ماه گذشته و عبور آن از مرز ۱۰۰ دلار و همچنین اوج بیش از ۱۱۰ دلاری آن در ماه مه قرار دارد. قیمت طلای سیاه تا زمان نگارش این مطلب، در پی مواضع خصمانه اخیر آمریکا و کاهش شدید عبور نفتکشها از تنگه هرمز، برای نخستین بار در دو هفته گذشته به ۹۰ دلار در هر بشکه رسید و نگرانیها درباره اختلال در عرضه جهانی انرژی را تشدید کرد.
چرا تحلیلگران افزایش بیشتر قیمت نفت را محتمل میدانند؟
نشانهها مبنی بر ادامه مذاکرات ایران و عمان بر سر ایجاد یک مسیر موقت کشتیرانی از طریق تنگه هرمز و همچنین انتظارها برای مهار تنش قریبالوقوع میان آمریکا و ایران، به بازارهای انرژی در کوتاهمدت اطمینان نسبی داد.
مودوپه آدگبِمبو، اقتصاددان موسسه خدمات مالی آمریکالیی «جفریز» در گفتوگو با شبکه سیانبیسی گفت که «معاملهگران فعلا مطمئن هستند که میتوان به نوعی توافق دست یافت، حتی اگر توافقی اصطلاحا سرهمبندیشده باشد. شاید توافق خوبی نباشد، اما ممکن است اجازه دهد نفت و کالاهای بیشتری از تنگه هرمز عبور کنند.»
با این حال، وی هشدار داد که این واکنش بازار «حساس به زمان» است، بدین معنا که موقتی و وابسته به تحولات روزهای آتی است؛ وی اضافه کرد: اگر شرایط به همین شکل فعلی ادامه پیدا کند، تصور نمیکنم که قیمت نفت در صورت تداوم وضعیت تا پایان این هفته یا ورود به هفته آینده، همچنان با چنین آرامشی حرکت کند.
کایران تامپکینز، اقتصاددان ارشد حوزه اقلیم و کالا در موسسه کپیتال اکونومیکس، دراینباره گفت که سطح نسبتاً «پایین» قیمت نفت بازتابدهنده این است که سرمایهگذاران همچنان دو سناریوی متضاد را همزمان در قیمتها لحاظ میکنند: بازگشت سریع و قریبالوقوع جریان انرژی، و بسته ماندن طولانیمدت تنگه هرمز.
تامپکینز به سیانبیسی گفت که «اگر بنبست فعلی برای مدتی طولانیتر ادامه یابد، معاملهگران ناچار خواهند شد که احتمال بسته ماندن طولانیمدت تنگه را در برآوردهای خود بالاتر ببرند.»
به گفته وی، «طبیعتا انتظار دارم قیمت معاملات آتی نفت با نزدیکترین سررسید، افزایش پیدا کند، بهویژه اگر توجه بازار بار دیگر به اصطلاحا "نقطه بحرانی" در بازار نفت جلب شود. منظور از این نقطه زمانی است که توان بازار برای جذب شوک عرضه از طریق برداشت از ذخایر نفت به پایان میرسد و پس از آن، برای هماهنگ شدن تقاضا با عرضه، تقاضا باید از طریق افزایش شدید قیمتها کاهش پیدا کند.»
تامپکینز میگوید که در صورت تداوم بستهماندن تنگه و کاهش سریع ذخایر نفت کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی/ OECD، بازار نفت ممکن است در حوالی آغاز سهماهه چهارم به این نقطه بحرانی برسد. مطابق الگوی تاریخی، این وضعیت میتواند با قیمتهای به مراتب بالاتر، احتمالا در محدوده ۱۲۰ تا ۱۴۰ دلار در هر بشکه، همراه شود.
پرسشهای فزایندهای درباره این موضوع مطرح شده است که مولفههای بازار در مقیاس گستردهتر، از جمله مسیرهای جایگزین صادراتی، کاهش تقاضا، افزایش تولید و افت موقت واردات نفت چین، تا چه زمانی میتوانند کمبود عرضه را جبران کنند.
آمریتا سِن، بنیانگذار و مدیر واحد مطالعات موسسه مشاورهای «انرژی اسپکتس/ Energy Aspects»، پیشتر به سیانبیسی گفته بود که «چین در ماه مه با کاهش واردات نفت، بهتنهایی تعادل بازار را حفظ کرد. با این حال، با توجه به اینکه واردات نفت خام چین در ماه جولای دوباره بهبود یافته است و انتظار میرود در ماه آگوست نیز بیشتر شود، نفت خام نمیتواند تا ابد پایین بماند.»
وی اضافه کرد که «بازارها بهتازگی با کوچکترین نشانه توافق، به جای آنکه واقعیت کامل محدودیتهای فیزیکی و پابرجای عرضه نفت را در نظر گرفته و در قیمتها لحاظ کنند، بهسرعت احتمال عادی شدن جریان کشتیرانی را در قیمتها لحاظ کردهاند.»
به نوشته سیانبیسی، «از جمله این محدودیتها میتوان به تداوم حملات حوثیها(انصارالله یمن) به زیرساختهای عربستان سعودی اشاره کرد؛ عربستان یکی از منابع اصلی ثبات بازار نفت محسوب میشود.»
آمریتا سِن در پایان یادآور شد: از منظر مولفههای بنیادین، وضعیت بازار نفت خام صعودیتر از آن چیزی است که قیمتها نشان میدهند.
