به گزارش خبرنگار کتاب ایرنا، نشست تخصصی «مشروطه و اندیشه توسعه در ایران» یکشنبه، هجدهم مرداد، در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. در این مراسم کاظم موسویبجنوردی رئیس مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی، منصوره اتحادیه تاریخنگار و پژوهشگر، مصطفی محققداماد فیلسوف و حقوقدان عضو پیوسته و رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم ایران، احمد مسجدجامعی قائممقام رییس مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، علی بهرامیان عضو شورای عالی علمی دائرةالمعارف، نصرالله صالحی پژوهشگر، سیمین فصیحی مدیرمسئول در دوفصلنامه تاریخ نگری و تاریخ نگاری، داریوش رحمانیان پژوهشگر تاریخ و استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران، اسماعیل حسنزاده، حسن حضرتی، علیرضا ملایی توانی، عباس قدیمی قیداری، جواد مرشدلو و گودرز رشتیانی به دبیری اسماعیل شمس حضور داشتند.
کاظم موسویبجنوردی رئیس مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی در ابتدای این مراسم متن زیر را خواند:
جنبش مشروطه در ١٢٠ سال پیش با آرزوی عدالت جان گرفت و سپس گسترش مفهومی و شکلی یافت و تبدیل به خواستی ملی برای ورود به جهانی نو شد؛ جهانی که نه فقط پارلمان، قانون و حقوق و آزادیهای اساسی طلب میکند که اساسا نگاهی نو و دگرگونشده به خودِ انسان و مفاهیم مُقَوِم جامعه دارد. در حقیقت مشروطه بسان پلی بود که ایران را از دنیای سنتی و کهن به عصری مدرن رهنمون کرد.
بهراستی زمینهساز و سبب بنیادین مشروطه ایران را باید در مواجهه تکاندهنده نخبگان ایرانی با ترقی ملل اروپایی و بعدتر در میان آسیاییها، در ژاپن جستوجو کرد. اساس جنبش مشروطیت را میتوان پاسخی به عقبماندگی ایران و آغاز کوششها به جانب ترقی جامعه دانست و این تکاپو تا امروز همچنان ادامه یافته است.
حال، اگر قصد صورتبندی کلی از اهداف مشروطیت در میان باشد، میتوان آن را به سه مرحله تقسیم کرد:
نخست: مطالبه عدالتخانه که نقطه آغاز جنبش مشروطیت بود.
دوم: مرحله تکامل آن، که به تشکیل پارلمان، قوانین مدرن و طلب حقوق و آزادیهای اساسی رسید.
و سوم: مرحله نهایی و هدف غایی که همانا آرزوی ترقی و توسعه ایران بود.
کوشش برای تشکیل پارلمان، قانون اساسی، دولت-ملت مدرن، دولت مرکزی قدرتمند، مقابله با هرجومرج و بینظمی و غیره، همه و همه راهحلهایی برای رفع عقبماندگی …
