بارش های سیلابی اواخر تابستان و پاییز هر سال بهترین فرصت برای ذخیره سازی آب در تالاب ها و آب بندان های مازندران در جهت بهره برداری برای سال زراعی جدید است و کارشناسان برای همین مهم مردادماه را بهترین زمان برای لایروبی و پاکسازی آب بندان 40 هکتاری روستای آغوز بن بابل می دانند که در شرایط فعلی گوش تا گوش این آب بخوان مملو از گیاه تهاجمی سنبل آبی یا شیطان آبی است.
لایروبی فنی و معدوم سازی شیطان آبی از جمله ضرورت های مهمی است که همزمان با لایروبی باید به درستی انجام شود چرا که در غیر این صورت لایروبی ناقص همانند چند سال گذشته که در آببندان آغوزبن بابل انجام شد هیچ دستاوردی به همراه نداشت اما این اقدام با هدر رفت سرمایه ملی همراه بود.
شالیکاران روستای آغوزبن بابل به همراه روستاهای همجوار در چند سال اخیر تلاش های زیادی برای لایروبی این آببندان انجام دادند اما تا کنون موفق به انجام این کار نشدند.
در هفته های گذشته اخیر بسیاری از فعالان شبکه های اجتماعی با حضور در آب بندان ۴۰ هکتاری روستای آغوزبن بابل برای جذب مخاطب بیشتر، گل های این گیاه تهاجمی را با در شبکه های اجنماعی خود باز نشر می دهند که این اقدام با انتقاد شدید کارشناسان و فعالان محیط زیستی در این خطه از شمال مواجهه شد.
کارشناسان محیط زیست در سالهای اخیر تلاش کردند نسبت به آسیب های جدی گسترش گیاه سنبل آبی به دیگر آب خوانهای مازندران روشنگری کنند اما انتشار گل های این گیاه تهاجمی زمینه ای برای حضور پرتعداد شهروندان در آب بندان ۴۰ هکتاری بابل و زمینه ای برای گسترش شیطان آبی است.
آببندان ۴۰ هکتاری روستای آغوزبن بابل که حدود ۴۰۰ هکتار از اراضی شالیزاری این روستا را آبیاری می کند خاستگاه اصلی شیوع گیاه تهاجمی سنبل آبی در مازندران است که بعد از گذشت چند سال هنوز لایروبی فنی و اصولی در این آب بندان انجام نشد.
این تعلل سبب شد تا این گیاه تهاجمی در آب خوانهای اطراف این روستا و بیشتر از آن در شهرستان های دیگر این خطه از شمال همانند بابلسر گسترش یابد.
گیاه تهاجمی سنبل آبی که گل های زیبایی دارد و این گل دهی از اواخر اردیبهشت تا اواخر خردادماه ادامه دارد زمینه ای برای حضور گسترده مردم در آب بندان روستای آغوزبن بابل را فراهم می کند.
پیگیری های مستمر اهالی روستای آغوزبن بابل برای لایروبی این آب بندان تاکنون نتیجه بخش نبود و بر اساس آخرین بازدیدهای انجام شده این مهم دوباره به مردادماه سال جاری موکول شد که کارشناسان این فرصت سوزی ها را زمینه ای برای جولان بیشتر سنبل آبی می دانند.
با توجه به این که در شرایط فعلی شیطان آبی محدوده وسیعی از آب بندان ۴۰ هکتاری آغوزبن را در سیطره خود درآورده است اگر لایروبی در این گستره انجام نشد جهش آن چند برابر می شود و گل دهی های زیبای شیطان آبی همانند سال گذشته تعداد زیادی از مسافران و شهروندان مازندران را به این آب بندان می کشاند که این امر خود عاملی اصلی برای گسترش گیاه تهاجمی سنبل آبی به آب خوانهای دیگر مازندران و استانهای همجوار است.
سنبل آبی که در بهار و تابستان به صورت جهشی قلمرو خود را گسترش می دهد، تا جایی که در مدت دو هفته می تواند با جهشی چند برابری سطح آب بندان را در تسخیر کامل خود درآورد.
در زمان حاضر دغدغه جدی شالیکاران منطقه برای سال زراعی جدید است چرا که با فرا رسیدن بهار و جهش های سنگین شیطان آبی در این آب بندان، تامین آب برای ارضی پایین دست با مشکل جدی مواجه خواهد شد.
با توجه به این که قلمرو سنبل آبی از محدوده آب بندان ۴۰ هکتاری آغوزبن بابل عبور کرد و به رودخانه های منتهی به این آب بندان رسید و در شهرستان های دیگر مازندران گسترش یافت هر چه زودتر باید برای مها آن چاره اندیشی شود.
از طرف دیگر با توجه به این که شهرستان بابل با دارا بودن ۲۰۷ آب بندان میزبان بیشترین آب بندان در شهرهای مازندران است اگر این گیاه تهاجمی به دیگر آب بندانهای بزرگ بابل که برخی از آنها بیش از ۱۰۰ هکتار وسعت دارد گسترش یابد به یک بحران جدی تبدیل خواهد شد.
سنبل آبی، گیاهی آبزی با نام علمی Eichhornia crassipes بومی مناطق گرمسیری آمریکای جنوبی و آمازون است و خارج از محدوده بومی خود به عنوان گونهای مهاجم شناخته میشود. این گیاه آزادانه در آب شناور است و تا حدود یک متر بالاتر از سطح آب رشد میکند.
اندازه برگهای سنبل آبی بین ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر است و به صورت شناور روی سطح آب دیده میشود. هر ریشه این گیاه بین هشت تا ۱۵ گل میدهد که روی سطح آب میرویند و معمولا شش گلبرگ دارند که رنگ آنها بین صورتی و بنفش دیده میشود.
سنبل آبی رشد بسیار سریعی دارد و هر گیاه هزاران دانه در سال تولید میکند که دوام برخی دانهها تا ۲۸ سال هم میرسد. همین موضوع باعث میشود در برخی مناطق جمعیت این گیاه در ۲ هفته تقریبا ۲ برابر شود.
به علت رشد سریع، تعداد دانههای زیاد و زیبایی ظاهری گلهای این گیاه، به تازگی به عنوان گیاهی زینتی خرید و فروش شده و در منازل کنار گیاهان آپارتمانی دیده میشود. سنبل آبی به دمای هوای پایین حساس است و در زمستان دوام نمیآورد، اما در تابستانها گلهای زیبایی میدهد و عمر هر گل بین یک تا روز است.
به گزارش ایرنا، آب بندان ها که در مازندران «اِندون»، در گلستان «بندسار» و در گیلان «سِل» نامیده می شوند، مهم ترین مخازن ذخیره آب باران و نهرها برای کشاورزی هستند. هر چند که کاهش بارش ها و کم آبی در سال های اخیر سبب شد چهره ای خشک و ترک خورده از بسیاری از آب بندان ها به چشم بیاید، اما نباید از نقش بی توجهی به آب بندان ها و لایروبی و بهسازی نشدن این سازه های بومی شمال کشور در کاهش اثرگذاریشان غافل ماند.
سه استان گیلان، مازندران و گلستان در مجموع ۳۳ هزار هکتار آب بندان دارند که آب مورد نیاز حدود ۱۵۰ هزار هکتار کشتزار این مناطق را تأمین می کند.
بیشترین سهم آب بندان ها از نظر مساحت و تعداد هم مختص به مازندران است. در مازندران نزدیک به ۸۰۰ قطعه آب بندان وجود دارد که مساحت مجموع آنها حدود ۱۷ هزار هکتار است و در مجموع نیز قابلیت ذخیرهسازی ۳۴۵ میلیون متر مکعب آب را دارند.
در زمان حاضر هر هکتار آببندان قابلیت سیراب کردن پنج هکتار شالیزار را دارد که این اثرگذاری در صورت لایروبی شدن و بهسازی آب بندان تا ۲ برابر افزایش خواهد یافت. به عبارتی بخش مهمی از نیاز آبی کشاورزی در شمال کشور با بهسازی و ترمیم همین سازه های سنتی نگهداری آب برطرف می شود.
