افزایش جمعیت سالمندان از عوامل تاثیرگذار بر نظام اجتماعی و اقتصادی کشورهاست که البته وجود جمعیت سالمند فراوان مشکلات خود را به دنبال دارد که بخشی از آن به شکل بیماریهایی از قبیل ناتوانی جسمی، ابتلا به بیماری های مزمن و غیرقابل درمان، بیماری های عصبی و در بسیاری موارد فلج کننده نظیر آلزایمر و پارکینسون خودنمایی می کند و بخشی نیز مربوط به خدمات رفاهی به جمعیت سالمند و نیازمند برنامه ریزی و مدیریت درست است.
در تمامی جوامع با توجه به وجود جمعیت سالمند، دولت ها برنامه ها و راهبردهای ویژه ای برای سلامت و رفع مشکلات سالمندان در نظر می گیرند که البته این برنامه ها کم و کاست های خود را به دنبال دارد.
اگر چه وجود پدیده سالمندی اجتناب ناپذیر و غیر قابل توقف است، لیکن می توان با برنامه ریزی درست و به کارگیری روشها و مراقبتهای اصولی از بسیاری از اختلالات و معلولیتهای این دوران پیشگیری کرد و یا اینکه آن را به تعویق انداخت.
آمارهای رسمی حکایت از وضعیتی نگران کننده در هرم سنی جمعیت مازندران دارد؛ استانی که این روزها میانگین سنی آن به ۳۵ سال رسیده و سرعت پیشروی سالمندی در آن، گوی سبقت را از میانگین کشوری ربوده است.
از مجموع سهمیلیون و ۲۸۳ هزار و ۵۸۲ نفر جمعیت مازندران براساس سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، افزون بر یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر جمعیت جوان به شمار می روند.
واکاوی مستندات ثبت احوال در ارتباط با جمعیت سهمیلیون و ۲۸۳ هزار و ۵۸۲ نفری مازندران براساس آخرین سرشماری نفوس و مسکن نشان میدهد که از سال ۱۳۹۴ تا سال ۱۴۰۰ تعداد موالید در این استان با ۳۵ درصد کاهش از ۴۶ هزار و ۴۶۶ نفر به ۳۰ هزار و ۲۰۳ نفر رسید و میزان باروری کلی هم در استان در این دوره زمانی از ۱.۵ به ۱.۲ کاهش یافت.
کاهش قابل توجه موالید و فرزندآوری در مازندران و رسیدن نرخ رشد به ۱.۲ درصد طی یک دوره ۶ ساله در حالی است که به باور صاحبنظران میانگین نرخ باروری در کشور بیشتر از ۲ است و در واقع نرخ باروری در مازندران نصف میانگین کشوری است.
همچنین میزان باروری عمومی هم در استان در سال ۱۴۰۰ به کمتر از ۳۰ در یکهزار تولد برای خانمهایی که در سن باروری هستند، رسید در حالی که این رقم در سال ۱۳۹۰ طبق آمار ثبت احوال ۵۰ در یکهزار تولد بود.
از سوی دیگر طبق گزارشهای رسمی مرکز آمار ایران نرخ رشد جمعیت در مازندران طی سه دهه گذشته همواره از میانگین کشوری کمتر و از دغدغههای برنامهریزان استان بوده است. به عنوان نمونه طی نخستین سرشماری جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۵، نرخ رشد جمعیت در کشور ۳.۹ درصد و در استان مازندران ۳.۷ درصد و در سرشماری سال ۱۳۹۵، نرخ رشد جمعیت در کشور به ۱.۷ درصد و در استان مازندران به ۱.۳ درصد تنزل پیدا کرد.
مدیر کل بهزیستی مازندران با اشاره به اینکه نگهداری از سالمندان نیازمند مراقبت و خدمات ویژه ای است، گفت: با توجه به اینکه مازندران جز استان های رتبه دار سالمندی در کشور به شمار می رود و برای این منظور می بایست زیرساخت های لازم در این خصوص فراهم شود.
رقیه رحمانی افزود: برای این منظور پیش از این و طی سالها مراکز نگهداری سالمندان در بخش دولتی و خصوصی راه اندازی شده است.
وی ادامه داد : براساس تصمیمات اتخاذ شده این مراکز محل یا پاتوقی برای حضور سالمندان طی ساعات مشخص در روز است تا در این محیط و فضا خدمات توانبخشی و همچنین حضور در جمع و پرهیز در تنها بودن اعمال می شود.
مدیر کل بهزیستی مازندران اظهار داشت: علاوه بر این مراکز برنامه راه اندازی دهکده سلامت سالمندان در دستور کار قرار گرفته است تا به این افراد خدماتدهی شود.
وی گفت: چند شهرستان در مازندران به عنوان گزینه برای راه اندازی این مجموعه اعلام آمادگی کرده اند و پس از بررسی های لازم مجوز برای یک شهرستان صادر خواهد شد .
رحمانی در خصوص خدماتی که قرار است در دهکده سلامت سالمندان ارائه شود، توضیح داد: این دهکده، آموزشی و توانبخشی بوده است و با رویکرد خانوادهمحوری به دنبال ایجاد مراکز روزانه و شبهخانواده هستیم اما در حوزه سالمندی شرایط متفاوت است.
