
به گزارش ایرنا، خبرنگاران منطقه سیستان در طول سال بخشی از فعالیت خود را به پوشش رویدادها و بخشی دیگر را به پیگیری مطالبات مردم اختصاص میدهند؛ مطالباتی که بیشتر در حوزههایی مانند آب، درمان، معیشت، اشتغال، گردوغبار، خدمات شهری و پروژههای نیمهتمام مطرح میشود.
همزمان با روز خبرنگار، سه فعال رسانهای منطقه سیستان از مهمترین چالشهای حرفه خود، تغییرات فضای رسانهای، میزان پاسخگویی مسئولان، مطالبات مردم و دغدغههای خبرنگاران منطقه میگویند. فرسایشی شدن مطالبات، سختترین بخش خبرنگاری در سیستان است
خبرنگار و مسئول بنیاد رسانهای نیمروز سیستان، مهمترین دشواری خبرنگاری در منطقه را «فرسایشی شدن مطالبات» عنوان کرد و گفت: در بسیاری از مناطق یک گزارش یا مطالبه با واکنش سریع مسئولان به نتیجه میرسد، اما در سیستان خبرنگار گاهی باید سالها یک موضوع واحد مانند وضعیت بیمارستانها یا بحرانهای زیستمحیطی را پیگیری کند، بدون اینکه پاسخ شفاف یا اقدام عملی موثری دریافت کند.
حمید راز، افزود: حفظ انگیزه و امید، طاقتفرساترین بخش کار خبرنگاری در منطقه سیستان است.
وی درباره مهمترین تغییر در سالهای فعالیت رسانهای خود نیز اظهار کرد: تغییر بزرگ، تغییر ابزار و قدرت روایت است. در گذشته رسانههای رسمی انحصار بیشتری داشتند اما امروز با ظهور شبکههای اجتماعی و جریانهای مطالبهگر محلی، روایت رسمی مسئولان به چالش کشیده میشود.
این خبرنگار گفت: مردم امروز خودشان مستندات، عکس و فیلم تهیه میکنند و رسانه دیگر فقط یک منعکسکننده نیست بلکه به بخشی از جریان فشار افکار عمومی تبدیل شده است. پاسخ مسئولان به مطالبات رسانهای کافی نیست
وی درباره میزان پاسخگویی مسئولان به مطالبات رسانهای اظهار کرد: پاسخ بله و خیر است و اغلب مسئولان محلی ترجیح میدهند با توجیهات بودجهای یا وعدههای کلی پاسخ دهند.
راز افزود: زمانی که مطالبه رسانهای با پشتوانه حضور میدانی مردم و همراهی جریانهای مدنی یا پیگیریهای حقوقی بنیاد نیمروز همراه شود، مسئولان ناچار به واکنش یا بازدید میدانی میشوند.
وی مهمترین مطالبه مردم سیستان را در حوزههای حیاتی و معیشتی دانست و گفت: بحران سلامت، وضعیت درمانگاهها و بیمارستانهایی مانند امیرالمؤمنین (ع)، زیرساختهای شهری، نابسامانی خدمات شهری، آسفالت، جایگاههای CNG، طرحهای نیمهتمام، بحران آب و گردوغبار از جمله موضوعاتی است که مردم از رسانهها پیگیری میکنند.
این فعال رسانه افزود: این مسائل به صورت مستقیم با زندگی و سلامت مردم ارتباط دارد و رسانه باید آنها را به شکل جدی دنبال کند.
خبرنگار در بحران به پل ارتباطی تبدیل میشود
راز درباره خبرنگاری در شرایط بحران اظهار کرد: در شرایط عادی خبرنگار به دنبال تحلیل و ریشهیابی است اما در بحرانهایی مانند طوفانهای شدید یا شیوع بیماریها، خبرنگار تبدیل به پل ارتباطی امدادی میشود.
وی افزود: در چنین شرایطی سرعت در انعکاس حقیقت برای نجات جان انسانها حیاتی است و دیگر فرصتی برای محافظهکاریهای اداری باقی نمیماند.
این فعال رسانه مهمترین مطالبه خود از مسئولان کشور را اینگونه بیان کرد: «سیستان را از فاز وعدهدرمانی خارج کنید» و خواستار شفافیت در بودجهها و برنامههای اختصاص یافته به سیستان شد و گفت: از مسئولان ملی میخواهیم بودجهها و برنامههایی که به سیستان اختصاص میدهند به صورت شفاف و عمومی منتشر شود تا مردم بدانند چرا با وجود تخصیص بودجه، وضعیت خدمات شهری و درمانی منطقه در شرایط مطلوب نیست. امنیت روانی و شغلی؛ دغدغه خبرنگاران
وی امنیت روانی و شغلی را از مهمترین دغدغههای خبرنگاران منطقه عنوان کرد و گفت: خبرنگار منطقه سیستان که از حقوق مردم دفاع میکند، ممکن است با تهدید به شکایتهای حقوقی از سوی برخی نهادها یا فشارهای محلی مواجه شود.
راز افزود: بسیاری از خبرنگاران دغدغه دارند که به جای شنیده شدن صدای مردم، خودشان به حاشیه رانده شوند یا درگیر چالشهای قضایی شوند و این مسئله میتواند نوعی خودسانسوری ناخواسته را به فضای رسانهای تحمیل کند.
روایت مشکلات مردم در شرایط سخت، مهمترین چالش خبرنگاری
مدیرمسئول پایگاه خبری تحلیلی اوشیدا، نیز سختترین بخش خبرنگاری در سیستان را روایت مشکلات مردم در شرایطی دانست که بسیاری از مسائل منطقه ریشهای و انباشته شدهاند.
فرشته عسکری اظهار کرد: خشکسالی، گردوغبار، اشتغال، معیشت، آب و مشکلات زیرساختی از جمله موضوعاتی هستند که خبرنگار باید آنها را دقیق، منصفانه و بدون بزرگنمایی منتقل کند.
وی افزود: شرایط خاص منطقه و فاصله آن با مرکز کشور موجب میشود رساندن برخی مطالبات به گوش مسئولان به تلاش و پیگیری بیشتری نیاز داشته باشد.
مدیرمسئول پایگاه خبری تحلیلی اوشیدا عدم همکاری و رسانهای نبودن برخی مسئولان را نیز از دیگر سختیهای خبرنگاری در منطقه عنوان کرد و درباره تغییرات فضای رسانهای در سالهای فعالیت خود گفت: مهمترین تغییر، گسترش فضای رسانهای و سرعت انتقال اطلاعات است.
وی افزود: امروز مردم فقط مخاطب خبر نیستند بلکه خودشان نیز تولیدکننده و منتشرکننده محتوا هستند و در نتیجه مسئولیت خبرنگار بیشتر شده است.
عسکری تاکید کرد: خبرنگار باید بتواند در میان حجم زیادی از اطلاعات، خبر درست را از شایعه و روایت نادرست جدا کند و به ویژه در شرایط بحران، سرعت نباید موجب قربانی شدن دقت و صحت خبر شود.
رسانه باید مطالبات مردم را تا رسیدن به نتیجه پیگیری کند
وی درباره پاسخگویی مسئولان اظهار کرد: در بسیاری از موارد رسانه توانسته است باعث دیده شدن یک مطالبه و ورود مسئولان به موضوع شود اما میزان پاسخگویی متفاوت است و برخی مطالبات نیازمند پیگیری مستمر و چندباره هستند.
مدیرمسئول پایگاه خبری تحلیلی اوشیدا گفت: وظیفه خبرنگار فقط انتشار یک خبر نیست و گاهی باید یک مسئله را تا رسیدن به نتیجه دنبال کرد و از مسئول مربوطه مطالبه پاسخ داشت. عدم پاسخگویی و پیگیری برخی مسئولان میتواند مشکلات مردم را چند برابر کند. آب، مهمترین مطالبه مردم سیستان
وی مهمترین مطالبات مردم سیستان را آب، اشتغال، معیشت، مقابله با گردوغبار، بهبود راهها و زیرساختها، خدمات درمانی و توسعه اقتصادی منطقه عنوان کرد و ادامه داد: مردم انتظار دارند خبرنگار مشکلات واقعی زندگی آنها را ببیند و صدای آنان را به گوش مسئولانی برساند که شاید از نزدیک در جریان جزئیات این مشکلات نباشند.
عسکری مهمترین مطالبه خود از مسئولان کشور را توجه بلندمدت به منطقه سیستان عنوان کرد و گفت: سیستان را فقط در زمان بحران نبینند، زیرا مردم این منطقه نیازمند نگاه بلندمدت و برنامهریزی پایدار هستند.
وی افزود: مسئله آب مهمترین مشکل منطقه سیستان است و اگر حقابه هیرمند به طور کامل حل شود و روزهای پرآبی همچون گذشته بازگردد، مسائل اشتغال، اقتصاد و معیشت نیز به صورت ریشهای کاهش خواهد یافت.
مدیرمسئول پایگاه خبری تحلیلی اوشیدا تاکید کرد: مردم سیستان شایسته توسعه متناسب با ظرفیتها و موقعیت راهبردی منطقه هستند و انتظار دارند تصمیمات درباره آینده این منطقه با نگاه جدی و عملیاتی دنبال شود. خبرنگار در بحران علاوه بر اطلاعرسانی، مسئولیت اجتماعی دارد
وی درباره فعالیت خبرنگاران در شرایط بحران اظهار کرد: در بحران، مسئولیت خبرنگار چند برابر میشود زیرا یک خبر نادرست یا ناقص میتواند باعث اضطراب، نگرانی و حتی ایجاد شایعه در جامعه شود.
عسکری افزود: خبرنگار در چنین شرایطی علاوه بر اطلاعرسانی، نقش مهمی در آرامسازی جامعه و مقابله با شایعات دارد و باید شفافسازی و اطلاعرسانی دقیق را سرلوحه کار خود قرار دهد.
وی حفظ استقلال، امنیت شغلی و استمرار فعالیت حرفهای رسانهها را از مهمترین دغدغههای خبرنگاران منطقه دانست و گفت: خبرنگار باید بتواند بدون نگرانی مشکلات مردم را مطرح کند و در عین حال اصول حرفهای و اخلاق رسانهای را رعایت کند.
مدیرمسئول پایگاه خبری تحلیلی اوشیدا دیده شدن اخبار و مسائل سیستان در سطح ملی را از دیگر دغدغههای رسانههای منطقه عنوان کرد و افزود: بسیاری از مشکلات منطقه زمانی جدیتر پیگیری میشوند که بتوان آنها را به درستی و حرفهای به افکار عمومی کشور منتقل کرد.
حرکت خبرنگاری در منطقه سیستان باید از واکنشگرایی به سمت روزنامهنگاری دادهمحور
خبرنگار و مطالبهگر سیستانی، سختترین بخش خبرنگاری در منطقه را ترکیبی از ضعف حرفهایگری در بخشی از بدنه رسانه و ضعف فرهنگ پاسخگویی در بخشی از مدیریت دانست.
علی ملایی، اظهار کرد: بخشی از فعالان خبری از آموزش تخصصی کافی در حوزه روزنامهنگاری، راستیآزمایی، گزارشنویسی، روزنامهنگاری دادهمحور و شیوه صحیح مطالبهگری برخوردار نیستند و در نتیجه گاهی یک مطالبه عمومی به جای تبدیل شدن به پرسشی دقیق، مستند و قابل پیگیری، در حد گلایه و اعتراض باقی میماند.
وی افزود: برخی مدیران نیز هنوز پرسش رسانه را بخشی طبیعی از فرآیند حکمرانی و پاسخگویی نمیدانند، در حالی که مدیر باید بتواند درباره تصمیمات، عملکرد، بودجه، زمانبندی پروژهها و نتایج اقدامات خود به افکار عمومی پاسخ دهد.
این مطالبهگر سیستانی تاکید کرد: رسانه حرفهای، مدیر پاسخگو و جامعه آگاه سه ضلع یک رابطه سالم هستند و اگر خبرنگار مستند و دقیق سوال کند، مدیر نیز باید شفاف و مستدل پاسخ دهد.
وی گفت: یکی از نیازهای جدی سیستان، حرکت از خبرنگاری واکنشی به سمت روزنامهنگاری حرفهای، تحقیقی و دادهمحور است. ساختمان خبرنگاران زابل؛ فرصتی برای تقویت زیرساخت رسانه
ملایی ایجاد ساختمان خبرنگاران در زابل با اقدام شهرداری و همراهی شورای اسلامی شهر را یکی از اقدامات مهم در حوزه زیرساخت رسانهای منطقه دانست و ادامه داد: ارزش واقعی این اقدام زمانی مشخص میشود که ساختمان خبرنگاران تنها یک فضای فیزیکی نباشد و به مرکزی برای آموزش، همافزایی، برگزاری نشستهای تخصصی، ارتقای مهارت خبرنگاران و تقویت ارتباط حرفهای رسانه و مدیریت شهری تبدیل شود.
وی افزود: سیستان بیش از هر چیز به زیرساخت انسانی و حرفهای نیاز دارد و ساختمان خبرنگاران میتواند نقطه شروع مناسبی برای این مسیر باشد.
این مطالبهگر سیستانی درباره پاسخگویی مسئولان به مطالبه رسانهها اظهار کرد: پاسخگویی وجود دارد اما هنوز منظم، نهادینه و قابل ارزیابی نیست. در بسیاری از موارد رسانه موضوعی را مطرح میکند اما پاسخ دستگاه مربوطه ارائه نمیشود یا پاسخ در حد یک توضیح کلی روابط عمومی باقی میماند و به اصل پرسش پاسخ نمیدهد.
وی گفت: مطالبهگری حرفهای باید از انتشار مشکل عبور کند و مشخص شود مسئول کیست، چه تعهدی دارد، چه زمانی باید اقدام انجام شود و نتیجه چه شده؛ رسانه نیز باید مسئولیت حرفهای خود را بپذیرد و اگر مطالبهای بدون سند، آمار و اطلاعات دقیق مطرح شود، امکان پاسخگویی و پیگیری آن کاهش مییابد. مطالبهگری باید از گلایه به داده و نتیجه برسد
ملایی مهمترین مطالبات مردم سیستان را موضوعاتی مانند آب، اشتغال، معیشت، راه و حملونقل، بهداشت و درمان، آموزش، خدمات شهری و روستایی، گردوغبار، خشکسالی، محیط زیست و پروژههای نیمهتمام عنوان کرد.
وی افزود: خبرنگار حرفهای باید بتواند یک گلایه را به مسئله، مسئله را به داده، داده را به مطالبه و مطالبه را به پیگیری نتیجه تبدیل کند.
این مطالبهگر سیستانی درباره خبرنگاری در شرایط بحران نیز اظهار کرد: در شرایط بحران، زمان، دقت و مسئولیت اجتماعی اهمیت بیشتری پیدا میکند و تاخیر در اطلاعرسانی میتواند باعث گسترش شایعه و اطلاعات نادرست شود.
وی تاکید کرد: سرعت نباید به قیمت از بین رفتن صحت خبر تمام شود و خبرنگار بحران باید بتواند سریعترین اطلاعات قابل اعتماد را ارائه کند و میان خبر تاییدشده و ادعای تاییدنشده تفاوت بگذارد. سرمایهگذاری بر نیروی انسانی رسانهای
ملایی مهمترین مطالبه خود از مسئولان کشور را سرمایهگذاری بر نیروی انسانی و دانش رسانهای سیستان عنوان کرد و گفت: دانشگاه زابل میتواند متناسب با ظرفیت علمی و نیاز منطقه برای ایجاد یا توسعه رشتهها و گرایشهای مرتبط با روزنامهنگاری، علوم ارتباطات، روابط عمومی، رسانههای نوین و تولید محتوای حرفهای برنامهریزی کند.
وی افزود: منطقه سیستان برای توسعه فقط به پروژههای عمرانی نیاز ندارد بلکه به نسلی از نیروهای متخصص نیازمند است که بتوانند مسائل منطقه را جمعآوری، مستندسازی، تحلیل و حرفهای روایت کنند. سرمایهگذاری برای تربیت خبرنگاران و متخصصان ارتباطات، یک سرمایهگذاری بلندمدت برای توسعه منطقه است. امنیت شغلی و استقلال حرفهای خبرنگاران
این مطالبهگر سیستانی امنیت شغلی، معیشت، بیمه، استقلال حرفهای و امنیت فعالیت رسانهای را از مهمترین دغدغههای خبرنگاران منطقه عنوان و اظهار کرد: خبرنگاری که دغدغه درآمد، آینده شغلی و حداقلهای زندگی را دارد، برای انجام روزنامهنگاری تحقیقی و حرفهای با محدودیت بیشتری مواجه است.
وی همچنین به فشار ناشی از شکایتها و دعاوی حقوقی اشاره کرد و افزود: خبرنگار باید در برابر صحت مطالب خود مسئول باشد و اگر ادعایی مطرح میکند، سند و مستندات کافی داشته باشد. از سوی دیگر، نقد عملکرد مدیران و دستگاههای عمومی باید به عنوان بخشی از حق جامعه برای دانستن و نظارت عمومی پذیرفته شود.
ملای در جمعبندی دیدگاه خود سه ضلع «خبرنگار حرفهای، رسانه مستقل و مدیر پاسخگو» را برای اثرگذاری بیشتر رسانه ضروری دانست و گفت: ضعف هر یک از این سه ضلع در نهایت هزینهای است که مردم پرداخت خواهند کرد.
به گزارش ایرنا، هفدهم مردادماه، سالروز شهادت محمود صارمی، خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در مزار شریف افغانستان در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به روز خبرنگار نامگذاری شده است.
منطقه سیستان در شمال سیستان و بلوچستان شامل پنج شهرستان زابل، زهک، هامون، هیرمند و نیمروز است.






