در عرصه همکاریهای بینالمللی، سیزدهمین نشست وزرای آموزش بریکس در شهر بوبانسوار هند برگزار شد و قائممقام وزیر علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی ایران در حاشیه این نشست با وزیر آموزش هند و وزیر آموزش عالی، علوم، تحقیقات و فناوری اندونزی دیدار و درباره گسترش همکاریهای علمی و دانشگاهی گفتوگو کرد.
همزمان، چهلوششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی با حضور رئیسجمهور، وزیر علوم، وزیر بهداشت و جمعی از مسئولان برگزار شد و در این مراسم ضمن تجلیل از جهادگران نمونه کشوری، از چند دستاورد فناورانه این نهاد در حوزههای زیستفناوری و دامپزشکی رونمایی شد.
در حوزه سنجش و پذیرش دانشجو نیز نشست شورای حفاظت آزمونهای سراسری با حضور نمایندگان دستگاههای انتظامی، امنیتی و قضایی برگزار و رئیس سازمان سنجش آموزش کشور از آمادگی کامل برای برگزاری آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ به عنوان یکی از مهمترین رویدادهای علمی کشور خبر داد.
در ادامه، مهمترین اخبار آموزش عالی، علوم و فناوری کشور در هفتهای که گذشت را میخوانید:
هفته گذشته سیزدهمین نشست وزرای آموزش بریکس در شهر بوبانسوار هند برگزار شد. مسعود شمسبخش؛ قائممقام وزیر علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی ایران، در حاشیه این نشست با پرالهاد جوشی؛ وزیر آموزش هند، دیدار و گفتوگو کرد و تقویت ارتباطات میان نهادهای علمی در دیدار قائممقام وزیر علوم ایران با وزیر آموزش هند مورد تاکید قرار گرفت.
پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران در نشست اتحادیه همکاری آموزش فنی و حرفهای بریکس در دهلینو توسط معاون پژوهش و فناوری دانشگاه جامع علمی کاربردی ارائه شد.
در این نشست، مسئولان وزارتخانههای کشور هند و رؤسای برخی صنایع هند حضور داشتند. پیشنهادهای ایران در حوزههای مهارتهای سبز، مهارتهای دیجیتال، تجربه عملی دانشگاه جامع علمی کاربردی و چارچوبهای همکاری مشترک در میان کشورهای عضو بریکس، بهخوبی مورد بحث و ارزیابی قرار گرفت.
مسعود شمسبخش درحاشیه سیزدهمین اجلاس وزرای آموزش کشورهای عضو بریکس در دیدار با «دوبه نکوبه» معاون آموزش عالی آفریقای جنوبی ضمن بررسی زمینههای تبادل استاد و دانشجو و فرصتهای مطالعاتی، بر بهرهگیری از تجربیات آفریقای جنوبی در شکلدهی به همکاریهای آموزشی گروه بریکس و توافق برای تدوین سند همکاری مشترک در حوزههای راهبردی تأکید کرد. در این دیدار طرفین درباره توسعه مناسبات علمی و فناوری میان دو کشور گفتوگو کرد.
همچنین در ادامه قائممقام وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در حاشیه نشست بریکس در دیدار با بریان یولیاترو وزیر آموزش عالی، علوم، تحقیقات و تکنولوژی اندونزی ، بر بهرهگیری از پیوندهای دیرینه فرهنگی و دینی برای تعمیق همکاریهای دانشگاهی تأکید کرد و با اشاره به توافق دو کشور برای گسترش تبادل استاد و دانشجو و اجرای پروژههای مشترک در حوزههای STEM و امنیت غذایی، از دعوت رسمی وزیر اندونزی برای سفر هیئت عالیرتبه وزارت علوم ایران به جاکارتا خبرداد.
در این نشست دو طرف پیرامون توسعه مناسبات علمی و فناورانه رایزنی کردند.
دو طرف ضمن ابراز تمایل جدی برای انعقاد تفاهمنامه و قرارداد همکاری مشترک در اسرع وقت بر اجرایی شدن سریع موضوعات مطرح شده تأکید کردند.
در این دیدار محمدنبی شهیکی معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و علی اصغر تباوار رایزن علمی جمهوری اسلامی ایران در شبهقاره نیز حضور داشتند.
روابط عمومی و امور بین الملل سازمان سنجش آموزش کشور نیز شنبه گذشته با اشاره به تعطیلی کشور در برخی روزهای تیر ماه و تمدید زمان مصاحبه توسط دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی پذیرنده دانشجوی دوره دکتری، گفت: نتیجه نهایی آزمون دکتری (نیمهمتمرکز) «Ph.D.» سال ۱۴۰۵ در اولین فرصت ممکن و در اواخر مرداد ماه اعلام خواهد شد و ثبتنام دانشجویان بلافاصله در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی آغاز میشود.
حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری روز شنبه ۱۷ مردادماه در پیامی به مناسبت روز خبرنگار ضمن گرامیداشت یاد شهدای رسانه و تقدیر از فعالان این حوزه، با تأکید بر اینکه امنیت، اقتدار و قدرت بازدارندگی ایران برپایه علم، فناوری و سرمایه اجتماعی استوار است، رسالت خبرنگاران را پاسداری از حافظه تاریخی جامعه و کمک به فهم عمومی از مسائل کشور دانست.وزیر علوم گفت: افزایش اعتماد عمومی نیازمند روایت دقیق، سریع و مسئولانه از حقیقت است و خبرنگاران در روزهای جنگ، تنها روایتگر خسارتها نبودند، بلکه با ثبت ایستادگی دانشگاه و استمرار آموزش و پژوهش، اجازه ندادند حقیقت در هیاهوی جنگ به حاشیه برود.
مراسم چهلوششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی روز یکشنبه ۱۸ مردادماه با حضور مسعود پزشکیان رئیسجمهور، علی منتظری رئیس جهاددانشگاهی، حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، محمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت چهاردهم، معاونان، مدیران و رؤسای واحدهای سازمانی جهاد دانشگاهی به میزبانی دانشگاه علم و فرهنگ برگزار شد.
در این مراسم از جهادگران نمونه کشوری جهاددانشگاهی در حوزههای مختلف معرفی و با اهدای لوح تقدیر، تجلیل شد.
در این مراسم از فناوری بومی طراحی، مهندسی ژنتیک، تولید و خالصسازی ویروسهای انکولایتیک با قابلیت تکثیر اختصاصی و هدفمند در سلولهای سرطانی رونمایی شد ؛ دستاوردی از پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی که با ایجاد نخستین زیرساخت فناورانه بومی کشور در این حوزه، زمینه توسعه ویروسدرمانی و ژندرمانی سرطانهای صعبالعلاج و ورود نخستین فرآورده این طرح به کارآزمایی بالینی را فراهم کرده است.
بهرهبرداران این فناوری شامل بیماران مبتلا به سرطان، بهویژه بیماران مبتلا به سرطانهای مقاوم به درمان یا صعبالعلاج، پزشکان و مراکز درمانی تخصصی سرطان، پژوهشگران و اعضای هیئت علمی دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی، شرکتهای دانشبنیان و تولیدکنندگان فرآوردههای زیستی و ATMP، پژوهشگاهها و مراکز فعال در حوزه زیستفناوری، ژندرمانی و سلولدرمانی و نظام سلامت کشور هستند.
این فناوری با افزایش دسترسی به درمانهای پیشرفته، کاهش وابستگی به فناوریهای خارجی و ارتقای توان ملی در حوزه درمانهای نوین سرطان، برای نظام سلامت کشور نیز دستاورد راهبردی به همراه دارد. جهاددانشگاهی بهعنوان مالک و توسعهدهنده این فناوری نیز از طریق ایجاد یک زیرساخت راهبردی، توسعه فناوریهای پیشرفته، ایجاد ظرفیت تجاریسازی و گسترش همکاریهای ملی و بینالمللی از ظرفیتهای ایجادشده بهرهمند خواهد شد.
در ادامه از واکسن غیر فعال آنگارا HHS و IBH طیور بر پایه سویههای ویروس در گردش در ایران رونمایی شد؛ دستاوردی از پژوهشگاه فناوریهای نوین علوم زیستی جهاددانشگاهی ـ ابنسینا که با هدف مقابله مؤثرتر با بیماری آنگارا، کاهش وابستگی به واکسنهای وارداتی و صیانت از امنیت غذایی کشور تولید شده و بیش از ۹۰ درصد اثربخشی دارد.
تولید این واکسن با اثربخشی بیش از ۹۰ درصد، علاوه بر ایجاد ظرفیت ملی برای کنترل بیماری آنگارا، میتواند تأثیر مستقیمی بر حفظ امنیت غذایی کشور، پایداری تولید گوشت مرغ و کاهش خسارات اقتصادی ناشی از این بیماری داشته باشد. همچنین تولید داخلی آن، ضمن جلوگیری از خروج ارز، زمینه توسعه صادرات و ارزآوری را نیز فراهم میکند.
بهرهبرداران این واکسن، تمامی مرغداریها در سراسر کشور هستند و از این منظر، طرح تولید واکسن بومی آنگارا یک طرح ملی با تأثیرگذاری گسترده در حفظ امنیت غذایی کشور، حمایت از صنعت مرغداری و افزایش بازده تولید گوشت مرغ به شمار میرود.
در ادامه این مراسم کارت عضویت افتخاری این نهاد به دکتر مسعود پزشکیان رئیسجمهور اعطا و از تلاشها و رویکردهای وی در حمایت از ظرفیتهای علمی، دانشگاهی و فناورانه کشور، پاسداری از منافع ملی و تقویت انسجام و آرامش جامعه با اهدای لوح سپاس قدردانی شد.
رئیسجمهور نیز در این مراسم با تأکید بر ضرورت سرمایهگذاری در فناوریهای نوین و حمایت از نخبگان و دانشمندان جوان، گفت: اعتماد به جوانان و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و فناورانه کشور میتواند مسیر رشد و توسعه ایران را هموار کرده و زمینه کاهش وابستگی به منابع نفت و گاز را فراهم کند.
در مراسم چهلوششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی با حضور رئیسجمهور، «جایزه ملی جهاددانشگاهی» به پاس یک عمر مجاهدت علمی، فرهنگی و انقلابی استاد فرهیخته و جهادگر شهید علی لاریجانی، به خانواده معظم این شهید والامقام اعطا شد.
در این مراسم فاطمه لاریجانی فرزند شهید لاریجانی با اشاره به رویکرد پدرش در تعامل با دولتها گفت: پدرم همواره رویکردی حمایتگرانه نسبت به دولت داشت؛ چراکه دغدغه اصلی او حفظ امنیت و توسعه ایران بود و در ارائه مشورت به دولتمردان نیز سخاوتمندانه عمل میکرد.
نشست شورای حفاظت آزمونهای سراسری یکشنبه گذشته با حضور نمایندگان دستگاههای انتظامی، امنیتی و قضایی برگزار شد.
رضا محمدی رئیس سازمان سنجش آموزش کشور در این نشست از آمادگی کامل برگزاری آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ به عنوان مهمترین رویداد علمی ملی خبر داد.
به گفته وی آزمونهای سراسری و پذیرش دانشجو معلم سال ۱۴۰۵ روزهای پنجشنبه ۲۹ و جمعه ۳۰ مرداد ماه به صورت همزمان در سراسر کشور برگزار میشود.
محمدی همچنین ارسال پیامک با عنوان «مشمول سهمیه جنگ هستید» یا متنهای مشابه توسط سازمان سنجش را تکذیب کرد و گفت: این پیامکها به قصد فریب متقاضیان ارسال شده و کلاهبرداران تحت پیگرد قرار گرفتهاند و اختصاص تسهیلات برای آسیبدیدگان جنگ در شرایط مشخص در دست پیگیری است که پس از تصویب در مراجع قانونی در پایگاه اطلاعرسانی سازمان سنجش آموزش کشور اطلاعرسانی خواهد شد.
یازدهمین اجلاسیه مجاهدان در غربت با محور اندیشه و سلوک رهبر شهید طی ۳۷ سال زعامت امت اسلامی و بیش از ۷۰ سال مجاهدت در عرصههای مختلف با شعار «ایستاده در پناه ضامن» روز - دوشنبه ۱۹ مردادماه- در دانشگاه تهران برگزار شد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها با اشاره به حماسههای ملت ایران پس از شهادت امام شهید، گفت: این ملت در شرایط مختلف، از بمباران و تهدید گرفته تا جنگ شناختی و فشارهای گوناگون، بیش از ۱۶۰ شب میدانداری کرد و تزلزلی به خود راه نداد.
حجت الاسلام و المسلمین مصطفی رستمی در این مراسم گفت که دولت در شرایطی به مردم خدمت کرد که دشمن تلاش میکند با طراحی فشارها و تهدیدها و ایجاد گره در زندگی مردم، اثرات عجیب و زمینگیرکنندهای بر زندگی آنان بگذارد؛ با این حال، مجموعههای مختلف نیروهای مسلح، مجموعههای امنیتی و در کنار همه اینها ملت عزیز، حماسههایی رقم زدند.
غلامعلی حداد عادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به جامعیت شخصیتی و فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی گفت: بیش از هر چیز باید به سخنان حکیمانه ایشان توجه کنیم؛ پیرو رهبر بودن یعنی پا جای پای او گذاشتن و ما نیز حکیمانه فکر و حکیمانه عمل کنیم.
سازمان سنجش آموزش کشور هفته گذشته با صدور اطلاعیهای، نتایج آزمون ورودی پایه دهم مدارس نمونهدولتی و تکمیل ظرفیت مدارس استعدادهای درخشان (سمپاد) دوره دوم متوسطه سال ۱۴۰۵ را منتشر کرد.
پذیرفتهشدگان از ۲۷ مردادماه فرصت دارند برای انجام مراحل ثبتنام به مدارس محل قبولی خود مراجعه کنند.
بر اساس این اطلاعیه پذیرفتهشدگان آزمون موظفند از روز سهشنبه ۲۷ مردادماه ۱۴۰۵ تا روز سهشنبه ۱۰ شهریورماه با در دست داشتن مدارک لازم شامل اصل شناسنامه، کارنامه قبولی پایههای هشتم و نهم، ۶ قطعه عکس ۴×۳ و سایر مدارک مورد نیاز به مدرسه محل قبولی خود مراجعه کنند. سازمان سنجش تأکید کرده است:عدم مراجعه در بازه زمانی تعیینشده به منزله انصراف قطعی از ثبتنام تلقی خواهد شد.
پژوهشکده ICT جهاد دانشگاهی از طراحی «رساینه» ، پلتفرمی هوشمند و بومی مبتنی بر هوش مصنوعی برای تحلیل یکپارچه رسانه، رصد افکار عمومی و پشتیبانی از تصمیمگیریهای مدیریتی خبر داد. این پلتفرم بر پایه فناوریهای کلیدی از جمله مدلهای زبانی بزرگ (LLMs)، پردازش زبان طبیعی (NLP)، بینایی ماشین، یادگیری عمیق و تحلیل کلانداده طراحی شده است.
هفته گذشته میزگرد تخصصی «بهرهبرداری پایدار از دریای خزر در شرایط تغییر اقلیم و نوسان تراز آب» با حضور جمعی از دانشمندان، پژوهشگران دانشگاهها و نمایندگان دستگاههای اجرایی، در پژوهشگاه اقیانوسشناسی و علوم جوی برگزار شد.
معاون پژوهشی و آموزشی پژوهشگاه اقیانوسشناسی و علوم جوی در این میزگرد با اشاره به اینکه تغییر تراز آب یکی از مهمترین ویژگیهای دریای خزر است، گفت: تغییر تراز آب خزر ناشی از نبود تعادل میان آب ورودی و آب خروجی از این پهنه آبی است.
در این نشست تأکید شد که آینده دریای خزر را نمیتوان تنها بر اساس تغییرات تراز آب ارزیابی کرد. این پهنه آبی تحت تأثیر همزمان تغییرات اقلیمی و مجموعهای از فشارهای انسانی قرار دارد و مدیریت پایدار آن نیازمند توجه همزمان به وضعیت آب، رودخانههای ورودی، کیفیت محیط زیست، ذخایر زیستی، آلودگیها و میزان بهرهبرداری انسانی است.
بر این اساس، کاهش فشارهای انسانی بر زیستبوم خزر، حفاظت از زیستگاههای رودخانهای و ساحلی، مدیریت پایدار منابع آب حوضه آبریز و توجه جدیتر به پیامدهای گرمایش جهانی، از مهمترین الزامات حفاظت از دریای خزر در شرایط پیشرو به شمار میرود.
معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه خوارزمی، از راهاندازی دو رشته جدید و تمدید مجوز پذیرش دانشجو در دو رشته تحصیلی دیگر برای سال تحصیلی ۱۴۰۶–۱۴۰۵ خبر داد.
به گفته کیانوش زهراکار این رشتهها شامل کارشناسی ارشد فناوری مالی (فینتک) و کارشناسی ارشد حسابداری قضایی است. در رشته فناوری مالی دانشگاه خوارزمی بهعنوان نخستین دانشگاه، اقدام به راهاندازی این رشته کرده و تدوین سرفصلهای آموزشی آن نیز توسط دانشگاه خوارزمی انجام شده است.
انتشار مقاله و کشفیات پژوهشگران ایرانی
پژوهشگران دانشکدگان علوم و فناوریهای میان رشتهای دانشگاه تهران، در پژوهشی به بررسی نقش طراحی آتریوم و استفاده از انرژی خورشیدی در بهینهسازی مصرف انرژی ساختمانهای مسکونی پرداختند. این پژوهش با عنوان «Optimizing solar energy-based energy consumption in atrium-designed residential buildings: An economic, environmental, and energy-centric evaluation» که با همکاری علی روغنی عراقی و محمدحسین جهانگیر از اعضای هیأت علمی دانشکدگان علوم و فناوریهای میان رشتهای دانشگاه تهران و نسرین رشوند و حسین یوسفی از دانشجویان دانشگاه در مجله علمی معتبر Results in Engineering منتشر شد. این پژوهش با تمرکز بر ارزیابی همزمان ابعاد اقتصادی، زیستمحیطی و انرژی، راهکارهایی برای کاهش مصرف انرژی و ارتقای پایداری در بخش ساختمان ارائه میدهد.
دانشآموخته دکتری مهندسی اکتشاف معدن دانشگاه صنعتی امیرکبیر و محقق پسادکتری این دانشگاه، یک پلتفرم هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی برای پتانسیلیابی کانیسازی و تعیین اهداف اکتشافی توسعه داده است؛ نرمافزاری که به ابتکار وی طراحی و پیادهسازی شده، میتواند به کاهش زمان، هزینه و ریسک اکتشاف مواد معدنی و تسهیل تصمیمگیری در این حوزه کمک کند. سوران قادری، پژوهشگر حوزه اکتشاف مواد معدنی، نرمافزاری را با عنوان «سامانه هوشمند پتانسیلیابی کانیسازی و تعیین اهداف اکتشافی مبتنی بر هوش مصنوعی برای اکتشاف مواد معدنی» توسعه داده است.
نتایج پژوهشی از سوی پژوهشگران دانشگاه تهران نشان میدهد که شهرهای ایران از نظر آسیبپذیری در برابر آلودگی هوا ، تفاوتهای قابل توجهی از نظر مکانی و زمانی دارند و شرایط اقلیمی، تراکم جمعیت، زیرساختهای شهری و ظرفیت سازگاری شهرها نقش تعیینکنندهای در شدت این آسیبپذیری ایفا میکنند.
این پژوهش که با بررسی هزار شهر ایران انجام شده است، با بهرهگیری از دادههای ماهوارهای، اطلاعات اقلیمی، دادههای زیرساختی و جمعیتی و استفاده از مدلهای پیشرفته تصمیمگیری فضایی، الگوی فصلی آسیبپذیری شهرهای کشور در برابر آلودگی هوا را مورد ارزیابی قرار داده است.
مقاله علمی - پژوهشی «پژواک پس از حضور: اجرای دریدا در آرشیو» به قلم مهسا اکبرآبادی و محمدعلی صفورا، پژوهشگران دانشگاه تربیت مدرس، در مجله بینالمللی «Archival Science» از انتشارات Springer Nature منتشر شد.
این اثر برای نخستینبار در ایران با بررسی اندیشههای ژاک دریدا درباره آرشیو و نسبت آن با مطالعات اجرا، میکوشد مفهوم سنتی آرشیو را بازخوانی کند. مهسا اکبرآبادی دانشجوی رشته سینما دانشگاه تربیت مدرس و محمدعلی صفورا عضو هیات علمی دانشکده هنر در این پژوهش، اجرای «هملت» گروه تئاتر «ووستر» را به عنوان نمونه مطالعاتی انتخاب کردهاند.
پژوهشگران دانشکدگان فنی دانشگاه تهران، با ارائه یک چارچوب ریاضی دو مرحلهای، برای نخستین بار ارزیابی هوشمند تأمینکنندگان، راهبردهای تابآوری در برابر اختلالاتی مثل کرونا، مسئولیتهای اجتماعی و زیستمحیطی و مدیریت عدمقطعیت را در یک مدل یکپارچه ترکیب کردند.
زینب سازور، عضو هیأت علمی دانشکده مهندسی صنایع دانشکدگان فنی که این پژوهش را در قالب یک پایاننامه کارشناسی ارشد راهنمایی کرده است.
این مطالعه یکی از جامعترین مطالعات در حوزه طراحی زنجیره تأمین گردشگری سلامت محسوب میشود که برای نخستین بار، ارزیابی تأمینکنندگان، تابآوری، راهبردهای بازاریابی، برونسپاری و مدلسازی عدمقطعیت را در قالب یک ساختار ریاضی دو مرحلهای یکپارچه ترکیب کرده است.
این چارچوب میتواند به عنوان یک ابزار راهبردی برای سیاستگذاران و مدیران ارشد گردشگری سلامت عمل کند تا شبکههای خدماتی خود را در برابر چالشهای پیچیده قرن ۲۱ بیمه کنند و صنعت گردشگری سلامت را از یک بازار پراکنده به یک زنجیره تأمین تابآور و یکپارچه تبدیل سازد.
