مرد کنار پنجره ایستاده و گوش میدهد؛ صدای موتور دور میشود، اما دوباره برمیگردد و چند صدای نامفهوم و عربده از گوشهای دیگر به گوش میرسد؛ خواب از سرش پریده است.
اضطراب جای آرامش شبانه را گرفته و تنها چیزی که میتواند او را از این نگرانی بیرون بیاورد، صدای آرام همسرش است که میگوید: «چیزی نیست، زلزله نیامده؛ صدای موتوره.»
شاید این فقط یک روایت شخصی باشد، اما برای بسیاری از شهروندان بجنوردی، چنین صحنهای دیگر چندان عجیب نیست؛ صدای موتورسیکلتهای پرسرعت، ویراژ، بوقهای ممتد، خودروهای پرصدا و گاهی فریاد و عربده بخشی از گلایههایی که بارها از سوی شهروندان بجنوردی مطرح شده است.
شهر در خواب، خیابان در هیاهو
آلودگی صوتی فقط یک صدای آزاردهنده نیست و وقتی صدای ناگهانی و مکرر در نیمهشب، خواب شهروندان را برهم میزند، پای یک مسئله اجتماعی و شهری به میان میآید؛ مسئلهای که مستقیما با آسایش عمومی و حق شهروندان برای برخورداری از محیطی آرام ارتباط دارد.
صدای ویراژ موتورسیکلت ها برای برخی شهروندان به کابوس شبانه تبدیل شده است
صدای ویراژ موتورسیکلتها در بجنورد برای برخی شهروندان به کابوس شبانه تبدیل شده است؛ بهویژه در مناطقی که خیابانها و بوستانها در ساعات پایانی شب به محل تردد یا تجمع موتورسواران و برخی خودروهای پرصدا تبدیل میشوند.
صدای موتور در چند ثانیه تمام نمیشود؛ گاهی دور میشود، دوباره برمیگردد و با افزایش سرعت، صدایی بلندتر تولید میکند. در سکوت نیمهشب، همین صدا میتواند چندین برابر آزاردهندهتر از ساعات روز باشد.
شهروندی که باید صبح زود سر کار حاضر شود، کودکی که خوابیده، سالمندی که به آرامش نیاز دارد یا بیماری که استراحت برایش ضروری است، قرار نیست هزینه هیجان و تفریح شبانه عدهای را بپردازد.
۹۳۰ طرح؛ اما صدای مزاحمت هنوز شنیده میشود
این در حالی است که فرمانده انتظامی خراسان شمالی از اجرای ۹۳۰ طرح پاکسازی پارکها، بوستانها و تفرجگاههای استان طی چهار ماه امسال خبر داده است؛ طرحهایی که به گفته سردار سعید مطهریزاده، در پی مطالبات مردمی و دغدغههای اجتماعی شهروندان و با هدف ارتقای امنیت عمومی و افزایش احساس آرامش اجرا شدهاند.
۴۶۰ دستگاه خودروی سواری به دلیل ایجاد مزاحمت و آلودگی صوتی توقیف شدند
بر اساس اعلام فرمانده انتظامی استان، در جریان این طرحها ۷۱۴ نفر از مزاحمان دستگیر و ۸۳۰ دستگاه خودرو و موتورسیکلت متخلف توقیف شدهاند.
این آمار کم نیست؛ عددی است که نشان میدهد موضوع مزاحمت و ناهنجاری در فضاهای عمومی، دستکم از نگاه پلیس، آنقدر جدی بوده که صدها عملیات و برخورد انتظامی را به دنبال داشته است.
اما پرسش اساسی اینجاست: اگر ۹۳۰ طرح اجرا شده، ۷۱۴ نفر دستگیر شدهاند و ۸۳۰ وسیله نقلیه توقیف شده است، چرا شهروندان هنوز از صدای ویراژ، آلودگی صوتی و برهم خوردن آرامش شبانه گلایه دارند؟
مسئله دقیقا همینجاست؛ فاصله میان «اجرای طرح» و «احساس نتیجه» باید برای مردم قابل لمس باشد.
۸۳۰ وسیله نقلیه؛ صدای مزاحمت چرا قطع نمیشود؟
فرمانده انتظامی خراسان شمالی اعلام کرده است که از مجموع وسایل نقلیه توقیفشده، ۴۶۰ دستگاه خودروی سواری و ۳۷۰ دستگاه موتورسیکلت بودهاند؛ وسایلی که به گفته وی، به دلیل ایجاد مزاحمت، آلودگی صوتی و پلاک مخدوش توقیف شدهاند.
یعنی خود آمار رسمی پلیس نیز وجود آلودگی صوتی و مزاحمت وسایل نقلیه را تایید میکند و با این حال، شهروندی که ساعت یک یا دو بامداد با صدای ویراژ از خواب میپرد، به آمار توقیفها دسترسی ندارد؛ او فقط صدایی را میشنود که خواب و آرامشش را گرفته است.
برای او، موفقیت یک طرح زمانی معنا پیدا میکند که شب بعد، صدای مزاحمت کمتر باشد؛ خیابان آرامتر باشد؛ موتورسیکلت با صدای غیرعادی از کنار خانه عبور نکند و پنجره اتاق خواب با غرش موتور به لرزه نیفتد.
آرامش شهروندان نباید قربانی هیجان عدهای شود
خیابان و پارک، ملک شخصی هیچکس نیست. همانطور که شهروندان حق دارند از فضای عمومی استفاده کنند، حق دارند در خانه خود نیز از آرامش نسبی برخوردار باشند.
هیچ تفریحی نباید به قیمت سلب آرامش دیگران تمام شود و ویراژ کشیدن در خیابان، ایجاد صدای غیرمتعارف با موتورسیکلت یا خودرو، بوق زدنهای بیمورد و عربدهکشی در ساعات پایانی شب، اگرچه ممکن است برای انجامدهنده آن چند دقیقه سرگرمی باشد، اما برای خانوادهای که خوابش برهم میخورد، میتواند ساعتها اضطراب و خستگی به همراه داشته باشد.
خیابان و پارک، ملک شخصی هیچکس نیست. همانطور که شهروندان حق دارند از فضای عمومی استفاده کنند، حق دارند در خانه خود نیز از آرامش نسبی برخوردار باشند در شهری مانند بجنورد که شهروندان آن خاطره و تجربه زندگی در منطقهای زلزلهخیز را دارند، حتی تشخیص صدای ناگهانی و شدید نیز میتواند برای برخی افراد با اضطراب همراه باشد.
داستان همان مردی که نیمهشب صدای ویراژ موتورسیکلت را با لرزش زمین اشتباه گرفت، شاید یک اتفاق ساده به نظر برسد؛ اما پشت این اتفاق ساده، یک واقعیت بزرگتر وجود دارد: آرامش شبانه شهروندان نباید آنقدر شکننده باشد که صدای یک موتورسیکلت، برای لحظاتی ترس از زلزله را به خانهها بیاورد.
پلیس چه میکند و شهروندان چه نتیجهای میبینند؟
پلیس اعلام کرده است که یگان امداد، کلانتریها و پاسگاهها در اجرای طرحهای پاکسازی مشارکت دارند و مقابله با ناهنجاریهای اجتماعی، پیشگیری از جرم و ارتقای نظم عمومی در دستور کار است.
این اقدامات قابل توجه است، اما مطالبه شهروندان فراتر از اعلام تعداد طرحهاست و مردم میخواهند بدانند این طرحها در چه نقاطی بیشترین اثر را داشتهاند؟
نقاط پرخطر و پرتکرار آلودگی صوتی کجاست؟ چند درصد وسایل نقلیه توقیفشده به دلیل آلودگی صوتی بودهاند؟
با موتورسواران یا رانندگانی که بارها مرتکب تخلف میشوند چه برخوردی صورت میگیرد و مهمتر از همه، آیا پس از اجرای طرحها میزان شکایتهای مردمی کاهش یافته است؟
پاسخ به این پرسشها میتواند مشخص کند که آیا طرحهای پاکسازی صرفا یک عملیات آماری هستند یا توانستهاند تغییری واقعی در زندگی روزمره مردم ایجاد کنند.
مسئلهای که با یک شب طرح تمام نمیشود
آلودگی صوتی یک مشکل یکشبه نیست که با یک طرح یکشبه هم تمام شود و اگر قرار است آرامش به پارکها، بوستانها و خیابانهای بجنورد بازگردد، برخورد با مزاحمتهای صوتی باید مستمر، هدفمند و قابل ارزیابی باشد.
شهروندان از پلیس انتظار دارند برخورد با مزاحمتهای شبانه را جدی بگیرد؛ از مدیریت شهری انتظار دارند نقاط مستعد تجمع و مزاحمت را شناسایی و برای آنها چارهاندیشی کند و از دستگاههای مسئول نیز انتظار میرود مسئله را صرفا در قالب یک آمار و چند عملیات مقطعی نبینند.
برخورد با مزاحمت های صوتی باید مستمر، هدفمند و قابل ارزیابی باشد
۹۳۰ طرح، ۷۱۴ دستگیری و توقیف ۸۳۰ وسیله نقلیه، آمار قابل توجهی است؛ اما معیار نهایی موفقیت، تعداد طرحها نیست، میزان آرامشی است که مردم در پایان شب احساس میکنند.
اگر شهروند بجنوردی بتواند نیمهشب کنار پنجره برود و مطمئن باشد صدایی که شنیده، ویراژ موتورسیکلت نیست و لازم نیست با ترس از زلزله از خواب بپرد، آن وقت میتوان گفت طرحهای مقابله با آلودگی صوتی به نتیجه رسیدهاند.
تا آن زمان، صدای ویراژ موتورسیکلتها و فریادهای نیمهشب همچنان یک مطالبه جدی و حلنشده برای بخشی از شهروندان بجنورد باقی خواهد ماند؛ مطالبهای که نمیتوان آن را با یک عدد در گزارش عملکرد پاسخ داد.
