پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
شیرینکنندههای مصنوعی تقریباً همیشه در صدر اخبار سلامت قرار دارند. اگر فقط به تیتر خبرها توجه کنید، ممکن است تصور کنید این مواد برای سلامتی بسیار خطرناکتر از شکری هستند که جایگزین آن میشوند.
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛ اما واقعیت این است که شواهد علمی همیشه از چنین ادعاهایی حمایت نمیکنند. با این حال، چون این نوع خبرها برای مخاطبان جذاب هستند، تقریباً هر هفته دوباره منتشر میشوند؛ حتی اگر دادههای علمی چیز دیگری بگویند.
جدیدترین جنجال درباره شیرینکنندههای مصنوعی نیز نمونهای از همین موضوع است. در ماههای اخیر، بسیاری از رسانهها مدعی شدهاند که مصرف این مواد باعث تسریع روند افت عملکرد مغز و کاهش تواناییهای شناختی میشود.
بر اساس یک مطالعه، شش شیرینکننده از جمله زایلیتول و آسپارتام ممکن است باعث شوند مغز سریعتر دچار پیری و زوال شود.
اما آیا این ادعا واقعاً درست است؟
پژوهش واقعاً چه چیزی نشان میدهد؟
این مطالعه که در سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر شد، با وجود گذشت زمان، هنوز هم در سال ۲۰۲۶ تیتر بسیاری از رسانههاست.
«گیدئون مایروویتز-کتز»، اپیدمیولوژیست، میگوید:
«نکته عجیب اینجاست که این مطالعه در واقع هیچ مدرک محکمی مبنی بر آسیب شیرینکنندههای مصنوعی ارائه نمیدهد.»
در حقیقت، این پژوهش تنها یک مطالعه مشاهدهای است.
پژوهشگران از دادههای پروژه بزرگ ELSA در برزیل استفاده کردند؛ مطالعهای که طی سالها عملکرد شناختی افراد را با آزمونهای استاندارد بررسی کرده است.
در آغاز مطالعه، شرکتکنندگان پرسشنامههای مفصلی درباره سبک زندگی و رژیم غذایی خود تکمیل کردند؛ از جمله پرسشنامهای که از افراد میخواست اعلام کنند در طول یک سال گذشته چه غذاهایی مصرف کردهاند.
نکته مهم این است که این پرسشنامه میزان واقعی مصرف غذا را اندازهگیری نمیکند، بلکه فقط آنچه افراد به خاطر میآورند و تصور میکنند خوردهاند ثبت میکند.
نتایج مطالعه چه بود؟
پژوهشگران ارتباط میان میزان گزارششده مصرف شیرینکنندههای مصنوعی و کاهش عملکرد شناختی را بررسی کردند.
