پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
سی ان ان در مطلبی به قلم کوین لیپتک و زکری کوهن نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هفتهها تلاش کرده بود با اتکا به تحولات مثبت، هرچند بدون موفقیت چشمگیر، مسیر روابط با ایران را به سمت نتیجهای مطلوب پیش ببرد. اما روز سهشنبه به نظر میرسید او رویکرد جدیدی را در پیش گرفته است.
به گزارش «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: به گفته یک مقام آمریکایی، ترامپ به نمایندگان ارشد دولت خود دستور داده است گفتوگوهایشان با ایران را متوقف کنند. همچنین، بر اساس گفته یک منبع آگاه، مقامهای کاخ سفید اخیراً به متحدان سیاسی خود اعلام کردهاند که در حال تغییر راهبرد هستند؛ یعنی از رویکرد «هرچه سریعتر به ایران ضربه بزنیم» به سمت «بهمرور ایران را خفه کنیم» حرکت کردهاند.
ترامپ همچنین برخلاف اظهارات قبلی خود که بارها گفته بود مذاکرات در حال پیشرفت است و توافق جدید بهزودی حاصل خواهد شد ــ ادعاهایی که از زمان فروپاشی آتشبس امضاشده در ماه ژوئن مرتب تکرار کرده بود ــ اعلام کرد که اصلاً هیچ دیپلماسیای در جریان نیست.
او در شبکههای اجتماعی نوشت: «هیچ مذاکره یا گفتوگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و هیچ گفتوگویی نیز برنامهریزی نشده است. محاصره دریایی همچنان با تمام قدرت و اثرگذاری برقرار است. تنگه هرمز باز و فعال است. تمام مینهای دریایی نیز خارج یا منفجر شدهاند. از توجه شما سپاسگزارم.»
با این حال، در واقعیت، تردد از تنگه هرمز همچنان در حد بسیار محدودی انجام میشود و کشتیهایی که از این آبراه حیاتی عبور میکنند همچنان هدف پرتابههای ایرانی قرار میگیرند.
ترامپ که از تلاشهای متوقفشده برای بازگشایی این مسیر خشمگین شده و همزمان با پرسشهای فزاینده درباره هزینههای جنگ نامحبوب برای ارتش آمریکا مواجه است، اکنون نشان میدهد که آماده است تا حدی از درگیری فاصله بگیرد و آن را در حاشیه قرار دهد.
مقامهای آمریکایی روز سهشنبه گفتند دستور ترامپ به تیم مذاکرهکنندهاش ــ که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، استیو ویتکاف و جرد کوشنر را شامل میشود ــ برای عدم تعامل با تهران، پس از چند دور «گفتوگوهای مثبت» با ایران صادر شده است.
اما به گفته این مقامها، ترامپ همچنان از اینکه تهران حاضر نیست در برابر خواستههای او کوتاه بیاید، ناراضی است. او میخواهد منتظر بماند تا رهبران ایران نشانههای تازهای از آمادگی برای دستیابی به توافق مورد نظر او نشان دهند و سپس دوباره وارد مذاکره شود.
تنها یک روز پیش از پست ترامپ در شبکههای اجتماعی، کوشنر ارزیابی خوشبینانهتری از مذاکرات ارائه کرده بود. او در جریان سفر به خاورمیانه، در مصاحبهای با فاکسنیوز گفت گفتوگوهای میان آمریکا و ایران احتمالاً «جدیتر و گستردهتر از هر زمان دیگری» است و افزود که تیم آمریکایی با افراد مختلفی در داخل حاکمیت ایران در حال گفتوگو است.
کوشنر گفت: «آنها بهشدت در حال تعامل هستند و این موضوع کاملاً مثبت است.»
او افزود: «ما گفتوگوهای بسیار مثبت و فعالی داریم.»
مقامهای ایرانی بارها اعلام کردهاند که ادعای مذاکره مستقیم با آمریکا صحت ندارد. ترامپ پیشتر از این تکذیبها خشمگین شده و گفته بود ایران در حال بازی کردن است و مقامهای ایرانی در گفتوگوهای خصوصیتر مشتاق دستیابی به توافق هستند.
اختلاف بر سر تنگه هرمز
در پشت پرده، بر اساس گفته افرادی که از موضوع اطلاع دارند، ترامپ از جزئیات در حال شکلگیری توافقی که ایران تلاش میکند با عمان درباره مدیریت تردد در تنگه هرمز به آن دست یابد، ناراضی شده است.
او این هفته علیه عمان موضع گرفت و این کشور حوزه خلیج فارس را به بمباران تهدید کرد؛ این در حالی است که عمان دهههاست یکی از شرکای راهبردی آمریکا بوده است.
ترامپ روز دوشنبه در دفتر بیضی کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «فکر نمیکنم آنها رفتار خیلی خوبی داشته باشند، اما ما خیلی راحت با آنها برخورد خواهیم کرد؛ درست همانطور که با دیگران برخورد میکنیم.»
ایران و عمان هر دو در امتداد تنگه هرمز ساحل دارند و بر اساس توضیح مقامهای منطقهای، توافق مورد بحث قرار است اختیار مدیریت تردد کشتیها در مسیر ورود و خروج از خلیج فارس را میان دو کشور تقسیم کند.
در داخل کاخ سفید نگرانیهایی وجود دارد که این طرح، که هنوز نهایی نشده، بتواند کنترل ایران بر آبراه را تثبیت یا تقویت کند.
برخی مقامهای آمریکایی معتقدند عمان در مذاکرات بیش از آنکه بهعنوان یک شریک بیطرف عمل کند، موضعی نزدیکتر به ایران اتخاذ کرده است.
از جمله پیشنهادهایی که ترامپ و مقامهای ارشد آمریکا با آن مخالفاند، دریافت هزینه از کشتیهایی است که قصد عبور از تنگه را دارند.
ترامپ تأکید کرده است که نباید هیچ عوارض یا پرداخت دیگری برای عبور از تنگه وجود داشته باشد؛ اما برخی نسخههای توافق که مطرح شدهاند شامل هزینههایی در ارتباط با حفاظت از محیط زیست یا امنیت دریایی هستند.
این با تصوری که ترامپ از نحوه فعالیت تنگه دارد، سازگار نیست. او خواهان توافقی است که مسیر را بهطور کامل به وضعیت پیش از جنگ بازگرداند؛ زمانی که کشتیها بدون محدودیت در این آبراه بینالمللی تردد میکردند.
دولت ترامپ بارها گفته است که اجازه دادن به هر کشوری برای اعمال کنترل بر تنگه هرمز میتواند «سابقهای خطرناک» ایجاد کند.
تنگه هرمز؛ چالش اصلی جنگ
بازگرداندن تردد کشتیها در تنگه هرمز اکنون به چالش اصلی جنگ تبدیل شده است؛ هرچند ترامپ این هفته اعلام کرد که هدف اصلی او همچنان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
انتظار میرود آمریکا بهزودی تحریمهای بسیار سنگین جدیدی علیه ایران اعمال کند؛ مقامهای آمریکایی گفتهاند این تحریمها ممکن است حتی از همین هفته اجرایی شوند.
مقامهای نظامی، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز گفتهاند نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه آمادهاند محاصره بنادر ایران را برای مدت نامحدود اجرا کنند.
ترامپ و تیمش معتقدند فشار اقتصادی در نهایت باعث خواهد شد حکومت ایران شروط او برای پایان جنگ را بپذیرد.
در مقابل، مقامهای ایرانی نیز بر این باورند که ترامپ تحت فشار سیاسی قرار دارد تا از جنگ خارج شود؛ بنابراین دو طرف در یک بنبست متقابل قرار گرفتهاند.
فشار نظامی بر ترامپ
فشار نظامی نیز بر ترامپ برای مذاکره درباره پایان جنگ افزایش یافته است.
استقرار طولانیمدت نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه ــ از جمله ناو هواپیمابر یو اس اس آبراهام لینکلن ــ به دلیل هزینه و فشاری که بر کشتیها و ملوانان وارد کرده، توجهها را به خود جلب کرده است.
ترامپ همچنین اذعان کرده است که پس از شش ماه جنگ، ذخایر برخی از پیشرفتهترین مهمات آمریکا در سطحی نیست که او میخواهد.
با این حال، او تاکنون در برابر درخواستهای فزاینده جمهوریخواهان برای یافتن راهی برای خروج از جنگ مقاومت کرده و تأکید داشته است که احساس نمیکند تحت فشار زمانی قرار دارد.
ترامپ روز سهشنبه در یک پست دیگر در شبکههای اجتماعی، نقشه تنگه هرمز را زیر عبارت «قلمرو آمریکا» (US Territory) منتشر کرد؛ اقدامی که نشان نمیدهد آمریکا در آینده نزدیک قصد خروج نظامی از منطقه را دارد.
