پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
زومیت: پشههای ناقل مالاریا، پس از دههها مقاومت به آفتکشی قوی، جهش ژنتیکی را حفظ کردهاند که به آنها در شهرهای پر سر و صدا کمک میکند تا جفت پیدا کنند.
در اواسط قرن بیستم، زمانی که بشر برای مقابله با یکی از مرگبارترین بیماریهای تاریخ، یعنی مالاریا، به آفتکشهای قوی روی آورد، هیچکس تصور نمیکرد که این مداخله، زمینهساز داستان تکاملی شگفتانگیز شود.
داستان از دههی ۱۹۵۰ شروع میشود، زمانی که برنامههای کنترل مالاریا، دیوارهای داخلی خانهها را با حشرهکش «دیلدرین» میپوشاندند. پشههای آنوفل، ناقلان اصلی بیماری مالاریا که اغلب روی این دیوارها استراحت میکردند، در عرض چند سال با کسب جهش ژنتیکی در ژن Rdl، در برابر این سم مقاوم شدند.
با گذشت زمان و گسترش مقاومت و همچنین به دلیل نگرانیهای جدی دربارهی سمیت دیلدرین، این آفتکش از چرخهی استفاده کنار گذاشته شد. بااینحال، یکی از جهشهایی که به پشهها در برابر این سم کمک کرده بود، در جمعیتشان باقی ماند و از نسلی به نسل دیگر منتقل شد. این موضوع دانشمندان را به فکر فرو برد: چرا پشهها این جهش را حفظ کردهاند، در حالی که به نظر میرسد باعث کاهش فعالیت آنها میشود؟
پشههای مقاوم به سم، در محیطهای پرسروصدا، موفقتر از پشههای معمولی جفتگیری میکنند
پژوهشی جدید پرده از این راز برمیدارد و نشان میدهد که جهش مورد بحث، پشهها را به صدا حساستر میکند. در شهرهای بزرگ و شلوغ آفریقا که مملو از سر و صداهای مختلف است، این ویژگی به پشههای نر کمک میکند صدای ضعیف بالهای پشههای ماده را بهتر تشخیص دهند و شانس بیشتری برای یافتن جفت داشته باشند. به عبارت دیگر، ابزاری که روزی برای فرار از مرگ به کار میرفت، اکنون به ابزاری برای بقای نسل تبدیل شده است.
پژوهش جدید، ارتباطی تازه بین دو مشاهدهی قدیمی برقرار کرده است. نخست اینکه، مشخص شده ژن Rdl که به پشهها در برابر سم دیلدرین مقاومت میدهد، همزمان فعالیت سلولهای شنوایی آنها را کاهش میدهد. دوم، مشاهدات میدانی نشان میدهد این ژن در جمعیتهای شهری فراوانی بیشتری دارد. یافتههای جدید نشان میدهد این دو پدیده میتوانند به هم مرتبط باشند و جهش مقاومت به سم، ممکن است به طور غیرمنتظرهای شنوایی پشهها را …
