پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
نیویورکتایمز نوشت: در طول پنج روز پرتنش در ماه گذشته، ایران موجهایی از پهپادها و موشکها را به سمت نیروهای آمریکایی مستقر در سه پایگاه در اردن شلیک کرد؛ با این امید که بتواند از سد پدافند هوایی قدرتمند آمریکا عبور کند.
به گزارش «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: ایران با استفاده از موشکهای پیشرفتهای که میتوانند بهطور ناگهانی مسیر خود را تغییر دهند، سامانههای دفاعی این پایگاهها را زیر فشار حملات سنگین قرار داد و آمریکاییها را وادار کرد بخش قابلتوجهی از ذخایر محدود موشکهای رهگیر پاتریوت خود را مصرف کنند.
در روز پنجم، ایرانیها سرانجام از این سد دفاعی عبور کردند.
یک موشک در ۱۷ ژوئیه به محل اسکان پیشساخته در یکی از این پایگاهها اصابت کرد و سه سرباز آمریکایی را کشت و بیش از ۱۰۰ نفر را زخمی کرد. مقامهای پنتاگون بعداً تأیید کردند که در حملات آن هفته به پایگاههای آمریکا در اردن، دهها نیروی نظامی دیگر نیز زخمی شده و چندین فروند هواپیما نیز آسیب دیدهاند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در پاسخ به پرسشی درباره این حمله مرگبار گفت: «ما تقریباً تمام موشکها را سرنگون کردیم؛ یکی از آنها از سد دفاعی عبور کرد.»
این حملات نشاندهنده همگرایی مرگبار دو روند مهم هستند:
نخست، ایران با ادامه جنگ به رقیبی ماهرتر و کارآزمودهتر تبدیل شده است؛ بهتدریج یاد گرفته چگونه از پدافند هوایی آمریکا عبور کند و آن را دور بزند، در حالی که میدان نبرد را گسترش داده و بخش عمده خاورمیانه را دربر گرفته و متحدانی مانند حوثیها در یمن و گروههای شبهنظامی در عراق را نیز وارد جنگ کرده است.
دوم، ذخایر موشکهای رهگیر پنتاگون بهسرعت کاهش یافته و این تسلیحات با گذشت هر روز از این درگیریِ مقطعی و ادامهدار، ارزشمندتر و کمیابتر شدهاند.
این دو روند، نکتهای را بیش از پیش آشکار میکنند که در ماههای پس از آغاز جنگ، بهتدریج خود را نشان داده است: حتی یک ابرقدرت جهانی با حضور نظامی گسترده و قدرتمند نیز میتواند توسط رقیبی ضعیفتر در تنگنا قرار گیرد؛ رقیبی که حاضر است برای یافتن هرگونه برتری ممکن، به جنگ نامتقارن روی بیاورد.
پنتاگون در جریان این جنگ تاکنون بیش از ۱٬۵۰۰ موشک رهگیر پاتریوت مصرف کرده و بر اساس گفتههای دو فرد مطلع از سطح ذخایر تسلیحاتی آمریکا، که به شرط ناشناس ماندن درباره جزئیات حساس نظامی صحبت کردهاند، اکنون کمتر از ۱٬۷۰۰ موشک رهگیر در اختیار دارد. ایالات متحده در تمام سال ۲۰۲۵ در مجموع حدود ۶۰۰ فروند موشک رهگیر تولید کرده است.
این کاهش سریع ذخایر در شرایطی رخ میدهد که نیروهای ایرانی در حال مطالعه و بررسی تجربه یک جنگ دیگر هستند. در اوکراین، روسیه از ترکیبی از موشکهای بالستیک و کروز برای منحرف کردن توجه و توان پدافند هوایی اوکراین استفاده کرده و سپس پهپادها را به سمت اهداف روانه کرده است.
ست گ. جونز، رئیس بخش دفاع و امنیت در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، گفت:
«وقتی طیفی از موشکها و پهپادها به سمت شما میآیند، ایرانیها کار را برای سامانههای پدافند هوایی دشوارتر میکنند.»
او گفت: «آنها عملاً از تاکتیک روسیه بهره گرفتهاند تا حفاظت از نقاط مختلف در سراسر منطقه خلیج فارس را دشوارتر کنند.»
به گفته دو مقام آمریکایی، تنها در یک روز از آن هفته مرگبار در ماه گذشته، نیروهای آمریکایی در خاورمیانه حدود ۵۰ موشک رهگیر پاتریوت شلیک کردند؛ موشکهایی که قیمت هر یک از آنها حدود ۴ میلیون دلار است.
در روزهای بلافاصله پس از حمله ۱۷ ژوئیه، فرماندهان ارتش آمریکا پدافندهای هوایی را در اردن و دیگر نقاط منطقه تقویت کردند. یک مقام ارشد نظامی آمریکا که برای صحبت درباره مسائل عملیاتی به شرط ناشناس ماندن گفتوگو کرد، این موضوع را تأیید کرد اما از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد.
متخصصان نظامی آمریکایی که حملات پهپادی و موشکی در اوکراین را نیز مطالعه کردهاند، ماههاست با فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا همکاری میکنند و تجربیات و درسهای بهدستآمده از آن جنگ را با یکدیگر به اشتراک میگذارند. دو نفر از سه سربازی که در اردن کشته شدند، در واحدهای پدافند هوایی مستقر در آلمان خدمت میکردند که به این برنامه پیوسته بودند.
این واقعیت جدید اکنون پیامدهای ژئوپلیتیکی نیز به همراه داشته است.
مقامهای آمریکایی گفتند در اواخر ژوئیه، دونالد ترامپ از پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، درباره کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا سؤال کرد؛ موضوعی که روزنامه واشنگتن پست نیز گزارش داده بود.
پنتاگون در مواضع علنی خود همچنان تأکید کرده که با کمبود تسلیحات مواجه نیست. شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، در بیانیهای گفت: «ادعاها درباره کمبود مهمات آمریکا نادرست است. وقتی رسانههای جعلی و اخبار جعلی بهشکلی غیرمسئولانه این دروغها را تقویت میکنند، پیامد واقعی آن روشن است: دشمنان ما جسور میشوند تا نیروهای آمریکایی را تحریک کنند یا به آنها حمله کنند.»
دو هفته پیش، ترامپ حملات هوایی علیه ایران را متوقف کرد؛ او گفت رهبران عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر از او خواستهاند برای پایان دادن به جنگ، مسیر مذاکرات دیپلماتیک را دنبال کند؛ جنگی که برآورد میشود حدود ۱۷۰۰ غیرنظامی ایرانی را کشته است.
به گفته یک مقام سعودی که برای صحبت درباره مذاکرات محرمانه به شرط ناشناس ماندن صحبت کرد، محمد بن سلمان، حاکم بالفعل عربستان سعودی، در یک تماس تلفنی به ترامپ گفت که حملات هوایی گسترده احتمالاً ایران را به واکنش متقابل علیه تأسیسات انرژی و دیگر زیرساختها در عربستان و کشورهای همسایه آن وادار خواهد کرد.
این مقام سعودی گفت با توجه به اینکه ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا رو به کاهش بود و ایران نیز نشان داده بود که میتواند از این پدافندها عبور کند، خطر وارد شدن خسارتهای جدی کاملاً واقعی بود.
به گفته این مقام، شاهزاده محمد از ترامپ خواست تنشها را کاهش دهد.
حمله به اردن نخستین باری نبود که ایران در این جنگ، مهارتها و تاکتیکهای خود را با شرایط جدید تطبیق داد.
در ماه آوریل، ایران یک فروند جنگنده F-15E آمریکایی را بر فراز جنوب ایران با استفاده از یک موشک زمینبههوای دوشپرتاب سرنگون کرد. خلبان و افسر تسلیحات هر دو از هواپیما ایجکت کردند. خلبان بهسرعت نجات یافت، اما افسر تسلیحات تقریباً دو روز مفقود بود و در حالی که از نیروهای امنیتی ایران پنهان شده بود، سرانجام نیروهای عملیات ویژه آمریکا در یک عملیات جسورانه او را نجات دادند.
به گفته یک مقام ارشد نظامی آمریکا، ایران در این مورد از تجربه جنگ اوکراین درس گرفته بود و گروهی از پهپادها را در منطقهای به پرواز درآورد که جنگندههای آمریکایی به آن نفوذ کرده بودند.
در گفتوگوهایی که مقامهای پنتاگون انجام دادند، خدمه هواپیما گفتند اقدامات متقابل دفاعی F-15E تنها نیم ثانیه پیش از آنکه ایران این جنگنده پیشرفته ۶۰ میلیون دلاری را با یک موشک دوشپرتاب هدف قرار دهد، هشدار داده بود.
یکی از مقامهای ارشد نظامی آمریکا گفت مقامهای نظامی این کشور به این نتیجه رسیدند که پهپادها سه اطلاعات حیاتی را در اختیار فرماندهان ایرانی قرار داده بودند که به آنها برای هدف قرار دادن F-15E کمک کرد: موقعیت GPS، سرعت و جهت حرکت هواپیما.
ترامپ مدت کوتاهی پس از این حادثه، از اعلام یک «توقف موقت» در درگیریها خبر داد. دو مقام نظامی گفتند فرماندهان نظامی آمریکا به زمان نیاز داشتند تا خود را با تاکتیکهای جدید ایران تطبیق دهند.
اما حتی در وقفههای میان درگیریها نیز این تاکتیکها به تکامل خود ادامه دادهاند.
هنگامی که گروه حوثی در یمن ماه گذشته وارد جنگ شد، کارشناسان گفتند این اقدام نشاندهنده آن است که ایران قصد دارد آمریکا و متحدانش را وادار کند از خود در برابر حملات هوایی از همه جهات دفاع کنند. یمن صدها کیلومتر در جنوب ایران قرار دارد.
بازرسان بینالمللی همچنین معتقدند ایران بخشهایی از برنامه هستهای خود را در یک مجتمع زیرزمینی بهشدت مستحکم در مرکز ایران نگهداری میکند. این سایت که آمریکا آن را «کوه کلنگ» (Pickaxe Mountain) مینامد، در عمق بیش از ۳۰۰ فوت، معادل حدود ۹۱ متر، در زیر یک کوه قرار دارد.
کارشناسان همچنین گفتند ایران نیروها و فرماندهان خود را در مخفیگاههایی که در سراسر کشور پراکندهاند، پنهان کرده است.
نصر از دانشگاه جانز هاپکینز پرسید: «آنها کجا هستند؟ اینطور نیست که در جایی نشسته باشند که بتوانید بمبارانشان کنید. شما آنها را پیدا نمیکنید.»
